Het marketingtalent van de paters van Averbode is groot. Afgelopen dinsdag werd er een sec persbericht verstuurd via persagentschap Belga. Daarin werd aangekondigd dat Brouwerij Huyghe, bekend als producent van Delirium Tremens, een nieuw abdijbier voor Averbode gaat produceren. Over de economische ratio achter de beslissing werd op dat moment nog niet gesproken.
Een dag later stond het nieuws in enkele kanten en op zowat alle sites. Ook VTM had in zijn nieuwsuitzending aandacht voor de beslissing van de Norbertijnen.
In De Tijd kwam op woensdag de economische motivatie achter de beslissing aan bod en werd er geciteerd uit een persbericht van de abdij:
Sinds 1134 ligt de abdij van Averbode ingeplant in de Vlaams-Brabantse streek rond Diest. Even lang al proberen de norbertijnen in de abdij zelfbedruipend te zijn. Maar dat wordt hoe langer hoe moeilijker. De abdij teert al jaren op de inkomsten uit haar uitgeverij Averbode, verantwoordelijk voor onder meer de bekende kindertijdschriftjes Zonneland en Zonnestraal. Daarnaast rekenden de norbertijnen vooral op het rendement op hun kapitaal. Maar dat kan in het huidige klimaat niet meer. 'Door de financiële crisis groeide het besef dat we niet onkwetsbaar zijn, dat ons kapitaal niet onaantastbaar is, en dat we op zoek moeten gaan naar nieuwe inkomsten om zelfstandig het voortbestaan van de abdij te verzekeren', zegt abt Jos Wouters in een persbericht.
Een dag later gaan De Morgen en De Standaard op pad voor een reportage. In het verslag in De Standaard wordt nauwelijks gesproken over de financiële situatie van de abdij. Enkel abt Jos Wouters wordt geciteerd:
Om zelfvoorzienend te blijven moesten we nieuwe bronnen van inkomsten vinden, zegt abt Jos Wouters. Na de sluiting van de Averbode-drukkerij in 1996 waren we al een tijd op zoek naar een nieuwe economische activiteit. Onze verlieslatende abdijhoeve en de economische crisis hebben die zoektocht versneld.
Eigen vermogen
De Morgen is de enige krant die op zijn minst nog het eigen vermogen van de abdij ter sprake brengt en de vraag stelt hoe het is gesteld met de beleggingsportefeuille. Vorig jaar nog was er heisa over het spectaculaire vermogen van de abdijen en kloosters in ons land. De Norbertijnen bleken toen opvallend hoog te staan in het lijstje met goed boerende kloosters en abdijen. De Morgen:
Ter verduidelijking: het is helemaal niet zo dat de abdij van Averbode op droog zaad zit. Helemaal niet zelfs. Achter de abdij schuilt een eigen vermogen van 91 miljoen euro. Met dank aan de gelijknamige uitgeverij, verantwoordelijk voor onder meer de kinderboekjes Zonneland en Zonnestraal. Broeder Eric: De voorbije decennia hebben we altijd gesteund op drie pijlers: de drukkerij, de uitgeverij en onze spaargelden. De drukkerij is in 1996 verkocht, de uitgeverij ondervindt ook hinder van de economische crisis en de spaargelden, tja, die zijn natuurlijk minder waard door de financiële malaise. Hij zegt het er niet meteen bij, maar de lijst pijlers is een pak langer. Zoals daar zijn: een gastenverblijf, een bezinningscentrum, een jongerenverblijf, een natuurdomein, landbouwgronden, aandelen van Incofin (microfinanciering in ontwikkelingslanden), een melkveebedrijf en een beleggingsportefeuille. Daar komen dus ook nog bier, kaas en een nieuw ontmoetingscentrum bij. Of de beleggingsportefeuille van de norbertijnen de voorbije jaren mee in het rood dook? "Nee", zegt Eric. "We hadden geen aandelen van Fortis. Gelukkig maar." Met deze investering willen we anticiperen op de toekomst. Ook wij moeten ons geld als een goede huisvader beheren. En met ons spaargeld komen we er niet. We moeten van rode naar groene cijfers gaan, maar daarom serveren we nog geen biefstuk-friet of vol-au-vent in onze abdij. We gaan onszelf niet uitmelken. Niet zoals sommige trappistenabdijen.
Beeld
Wat blijft hangen na het lezen van de kranten?
- Economische crisis dwingt paters opnieuw bier te brouwen (De Tijd)
- Rekenen op het rendement op hun kapitaal, kan in het huidige klimaat niet meer (De Tijd)
- Om zelfvoorzienend te blijven moeten we nieuwe bronnen van inkomsten vinden (De Standaard)
- De spaargelden, tja, die zijn natuurlijk minder waard door de financiële malaise (De Morgen)
- Met ons spaargeld komen we er niet. We moeten van rode naar groene cijfers gaan (De Morgen)
De Morgen is de enige krant die voor wat tegengewicht zorgt door het vermogen van 91 miljoen euro ter sprake te brengen en te vragen of de beleggingsportefeuille van de norbertijnen de voorbije jaren mee in het rood dook. Een vraag waar de geïnterviewde zich met een half grapje vanaf maakt ("Nee", zegt Eric. "We hadden geen aandelen van Fortis. Gelukkig maar.")
Realiteit
Aan twee dagen uitgebreide berichtgeving houdt de gemiddelde krantenlezer het beeld over van een abdij die onder druk van de economische crisis nieuwe activiteiten moet ontwikkelen om het hoofd boven water te houden. Maar wat is de realiteit? Een blik op de recent bij de Nationale Bank ingediende jaarrekening voor 2012 leert dat de 'Abdij der Norbertijnen van Averbode' het voorbije jaar afsloot met een winst van 4,97 miljoen euro en het 'eigen vermogen' zag stijgen van ruim 91 miljoen euro in 2011 tot bijna 96,9 miljoen euro in 2012.
Wat wel klopt is dat het 'bedrijf' in 2012 ruim 1 miljoen euro verlies maakte. Maar dat verlies werd meer dan gecompenseerd door de inkomsten uit beleggingen van het nog steeds verder aangroeiende eigen vermogen. Bovendien maakte het bedrijf een jaar eerder, in 2011 meer 'verlies' (3,2 miljoen euro), maar ook toen werd dat ruim gecompenseerd met de financiële opbrengsten uit beleggingen (ruim 6,6 miljoen euro in 2011).
Vorig jaar had Apache een uitgebreid interview met broeder Eric Seghers die verantwoordelijk is voor de zakelijke kant van de abdij. Daarin werd duidelijk waar het schoentje echt wringt: het kerkelijk recht legt kloosters en abdijen de verplichting op om het eigen vermogen minimaal in stand te houden. Dat doen de Norbertijnen door te werken met vier verschillende vermogensbeheerders die "minimaal tachtig procent" van het aan hen toevertrouwde kapitaal ethisch moeten beleggen.
