Wat staat er op het spel op 9 juni?
"Het grootste gevaar is dat wij – kunstenaars – als opiniemakers onze weerstand verliezen. Tegen de stroom in gaan kost energie en moed die steeds minder vanzelfsprekend is. Een jarenlange politiek van bezuinigingen en intimidatie heeft niet alleen het sociale middenveld, maar ook de kunstensector uitgehold en kunstenaars uitgeput. Ons kritisch vermogen werd moedwillig ondermijnd.
Welke plaats wensen wij deze kritische stem na 9 juni te geven? Is kunst een luxe voor wie het zich kan veroorloven of een middel dat ons als samenleving onze vragen en wensen helpt vorm te geven en ons als mensen helpt te verbinden doorheen alle sectoren en lagen van de bevolking? Niet voor niets is participatie aan kunsten een fundamenteel mensenrecht. We willen deze erkenning graag weerspiegeld zien.
Welke kwestie is van essentieel belang?
Kunstenaars zijn meesters in het vertellen, in het navigeren van chaos, in het nemen van risico’s, in het aandrijven van de vindingrijkheid. Is dat niet precies wat wij vandaag nodig hebben? Kunst gaat de wereld niet redden, maar ze is wel een adequaat middel tegen de verzwakte cohesie.
Gezonde polyloog, waar iedere stem rechtvaardig ontvangen wordt, waar naar compromis gezocht wordt, ligt aan de basis van een veerkrachtige en inclusieve samenleving. Als er één sector is die daar een rol in kan spelen door verbeelding en empathie te activeren, door onverwachte oplossingen te zoeken in patstellingen, is het de brede cultuursector. Er ontstaan steeds meer duurzame en solidaire projecten in eigen beheer, rond zorg, voeding, vergroening, burenhulp en geestelijk welzijn. Lokale initiatieven waar kunstenaars en burgers samenwerken aan een gezonde leefomgeving. Op kleine schaal hebben ze grote impact. Dat geldt ook voor artistieke onderzoeksprojecten die een nieuw licht werpen op complexe vraagstukken rond milieu, dekolonisatie en sociale rechtvaardigheid. Het unieke Belgische systeem van sociale bescherming houdt kunstenaars op de been. Maar kunnen we kunstenaars ook de ruimte bieden om te doen waar ze goed in zijn?
Niet als voorwaarde en al zeker niet ter promotie van politieke doeleinden, maar omdat wij hebben begrepen dat dwarse denkers een maatschappelijke noodzaak zijn.
Hoe moeten we deze kwestie aanpakken?
Hiervoor is een beleid nodig van vertrouwen in kunstenaars, dat hen uitdaagt en in staat stelt vooral buiten de lijntjes te kleuren. Door bruggen te slaan tussen de kunstensector en de andere sectoren en hiervoor nieuwe kaders te creëren. Laat kunstenaars leiden in de zoektocht naar ethische markteconomieën zonder uitbuiting van mens en natuur, in de ontwikkeling van een circulaire economie, van internationale solidariteit en gelijkwaardige partnerschappen, in een meer-dan-menselijke systeem, waarin ook dieren, objecten en de natuur hun plek en rechten hebben.
Media moeten gestimuleerd worden om de kunsten en de nauwe verwevenheid met de maatschappij te belichten. Lokale overheden moeten een duw in de rug krijgen om tot een ‘rewilding’ van de kunsten te komen. Ze kunnen ondersteuning en plekken bieden waar kunstenaars kunnen gedijen en hun ding doen. Laat de controle los en gun de kunsten weer wat adem! Vervang het dogma van de bezoekerscijfers en stimuleer kleinschalige projecten. Maak gebruik van de hoogwaardige infrastructuur van de culturele centra. Deuren open, frisse wind!"
