Apache Magazine #16 is nu verkrijgbaar. Vind een verkooppunt op apache.be/magazine of bestel jouw exemplaar eenvoudig via shop.apache.be.
Tijdens en na de coronajaren moest het onderwijs zich aan ware Digisprongen wagen van bevoegd Vlaams minister Ben Weyts. En in één kantoorgebouw in Lokeren zorgde dat opvallend vaak voor knallende champagnekurken: dat van Signpost.
Dat bij het grote publiek onbekende bedrijf van CEO Arne Vandendriessche – ex-schepen in Kortrijk en poulain van Vincent Van Quickenborne (Open Vld) – sleepte het ene na het andere ‘raamcontract’ binnen om laptops te leveren aan Vlaamse scholen.
Volgens critici groeit het internationaal vertakte bedrijf dankzij slim gelobby uit tot monopolist. Al heeft Vandendriessche een simpele uitleg voor het succes van zijn bedrijf: “Als we winnen, zijn we gewoon de goedkoopste.”
Een eigen laptop in de klas is voor heel wat kinderen en hun ouders het laatste van hun zorgen. Eerst moeten ze een plekje in een klas weten te bemachtigen. Zeker in het buitengewoon onderwijs zijn de wachtlijsten ellenlang en lijkt het er niet op dat ze snel korter zullen worden, integendeel. Het schrijnende verhaal van de 5-jarige Emile dat we in dit nummer vertellen zou iedereen wakker moeten schudden.
Een onafhankelijke commissie windt er alvast geen doekjes om: de situatie is niet minder dan onhoudbaar. Hun oplossing: de school van de toekomst is er voor iedereen. Maar is Vlaanderen klaar voor dit inclusief onderwijs?
In dat toekomstscenario – maar ook vandaag al – houden we maar beter ook rekening met hoogbegaafde en andere sterk functionerende leerlingen. Ondanks de (minimale) investeringen van minister Weyts blijven het nog te vaak ondergeschoven kinderen. De kritiek op Weyts’ keuze voor een project met voorbeeldscholen en de roep om extra en minder vrijblijvende inspanningen klinkt luid. “Hij wou het warm water opnieuw uitvinden.” Willen we écht inclusief onderwijs, dan moet het roer om, want “met 25 of 30 leerlingen in een klas kan je onmogelijk inspelen op alle noden”.
Als de nood om piano te spelen of te beeldhouwen hoog is, kunnen kinderen én volwassenen gelukkig terecht in het deeltijds kunstonderwijs. Meer dan 200.000 leerlingen – van wie driekwart kinderen en jongeren – volgden in het schooljaar 2022-2023 les aan een van de 165 academies die Vlaanderen rijk is. Een kleine, maar niet echt stille revolutie – het afschaffen van het verplichte jaar notenleer – heeft zeker de muziekacademies (en de leerlingen) deugd gedaan.
Al botst de ambitie om democratisch en toegankelijk te zijn wel op sociale, economische, maar ook culturele hindernissen. En de al bij al beperkte middelen dreigen het klinkklare succes van de academies te fnuiken.
Aan de Vlaamse universiteiten hebben ze een oplossing gevonden voor die financiële uitdaging: bedrijven laten betalen voor leerstoelen. Met intussen meer dan 220 leerstoelen hengelen ze zo in totaal 22 miljoen euro binnen. Maar hoeveel vrijheid hebben onderzoekers nog als ze in opdracht werken van bedrijven?
Apache Magazine zou Apache Magazine niet zijn zonder uitgebreid interview. En dit keer krijg je er zelfs twee voorgeschoteld, ook nu weer niet met eender welke BV of influencer. Nee, we spraken met de Nederlandse kunstenaar Renzo Martens en met de Amerikaanse journalist David Neiwert.
Die eerste trekt al jaren cultureel (on)verantwoord ten strijde tegen neokolonialisme in de kunsten. Tegenwoordig doet Martens dat samen met de Cercle d’Art des Travailleurs de Plantation Congolaise (CATPC).
Een witte, westerse kunstenaar die in Congo met verarmde plantagearbeiders een project opzet? “Ik snap de scepsis. De standaardprocedure is dat dit soort projecten een vorm van zelfbediening is. Maar de feiten zijn wat ze zijn. CATPC heeft 200 hectare land teruggekocht, ze halen nu behoorlijk wat inkomsten binnen met hun werk en zij bezitten de productiemiddelen.” Geloof ons: dit gesprek moet je lezen.
Dat geldt ook voor de verontrustende vaststellingen en voorspellingen van David Neiwert. Deze kenner van extreemrechtse milities ziet de nabije toekomst van de Verenigde Staten somber in. “De Republikeinse Partij is zo geradicaliseerd dat ik betwijfel of ze ooit nog kan dienen als een betrouwbare partner in een levensvatbaar democratisch systeem.” (Bang) afwachten wat de stembusgang van 5 november zal brengen voor de Verenigde Staten en de wereld.
Behalve over onderwijs, kunst en Amerikaanse verkiezingen hebben we over nog heel wat dingen iets te vertellen. Zoals over de vruchtbare grond die Spaanse anarchisten vinden in verlaten dorpen en stedelijke randen voor hun sociale en politieke experimenten. Over het kokende protest tegen mega-waterbassins in het westen van Frankrijk en de uiterst zware repressie ervan. Over de twijfels in Bosnië-Herzegovina, een nog steeds erg verdeeld land waarop ettelijke grootmachten hun begerige oog hebben laten vallen.
En we hebben het ook over alle planten- en diersoorten die verdwijnen – of beter: die wij, de mensheid, van de planeet vagen – en hoe we met dat verlies kunnen, misschien zelfs moeten leren omgaan. En waarom het niet enkel een verhaal van verdriet mag zijn: “We moeten het ook hebben over al het wonderlijke dat ons omringt.”
En die raad nemen we ter harte. Voor de ondertussen klassieke grafische reportage in Apache Magazine – die we van onze vrienden van Médor mochten vertalen – trekken we naar het wonderlijke woud rond Saint-Hubert. Helaas heeft ook dat ecosysteem te lijden onder klimaatopwarming en ander door de mens afgeroepen onheil. Maar het bos is nog niet total loss. Ja, de mens kan nog een ander rechttrekken.
Nog meer wonderlijks krijg je in dit herfstnummer te lezen van dichter Paul Demets, auteurs Bert Moerman en Angelo Tijssens en uiteraard onze huiscolumnist Juicy IJsselmuiden. Goed voor ontzettend veel naschools leesplezier.
