Een groot deel van Vlaanderen verslikte zich vorige zondag (18/10) allicht in de koffie. Na een “wekenlange stilte” verkoos Annick De Ridder (N-VA) om in de gratis krant De Zondag “elke kritiek” op haar beleid te “pareren”.
Op de vraag of ze wakker ligt van de klimaatcrisis, antwoordde de Vlaamse minister van Mobiliteit en Openbare Werken laconiek: “Nee, ik lig daar niet wakker van. Ik ben een vooruitgangsoptimist. Dankzij onze innovatieve bedrijven zullen wij ook deze omslag maken.”
De Ridders kijkt vult de politieke stilte van premier Bart De Wever (N-VA). Hoewel afgelopen zomer zowat 3.000 Belgen meer stierven dan normaal, overal in Europa het ene na het andere hitterecord sneuvelde, én half oktober 60.000 mensen op straat kwamen voor een doortastend klimaatbeleid, houdt de premier de lippen stijf op elkaar wat betreft het klimaat.
Klimaatverandering duidelijke oorzaak
Wetenschappers van Imperial College London en London School of Hygiene & Tropical Medicine (LSHTM) publiceren vandaag (23/10) twee onderzoeksrapporten over hittedoden in het vakblad Nature Health.
De grote oversterfte is duidelijk gelinkt aan de aanhoudende hittegolven van afgelopen zomer, stellen ze. Die hittegolven zijn op hun beurt een waarneembaar gevolg van de klimaatverandering. Door de klimaatverandering komen hittegolven niet alleen vaker voor, ze duren ook langer en zijn intenser. Oudere mensen en mensen met een zwakkere gezondheid zijn de eerste slachtoffers.
De grote oversterfte is duidelijk gelinkt aan de aanhoudende hittegolven van afgelopen zomer
De twee studies zijn gebaseerd op complexe klimaatmodellen. Die koppelen de dagelijkse temperatuurmetingen aan gedocumenteerde sterfgevallen in verschillende leeftijdsgroepen. Daarbij houden ze rekening met factoren zoals geografie, bevolkingsdichtheid of de socio-economische situatie.
Op die manier konden de wetenschappers inschatten hoeveel mensen per dag stierven bij bepaalde temperaturen. Daardoor kunnen ze uiteindelijk ook becijferen hoeveel hittedoden er zouden zijn zonder de gevolgen van klimaatverandering.
In de eerste studie staan steden centraal. Die zijn interessant vanwege de grote bevolkingsdichtheid en het fenomeen van het hitte-eilandeffect. Afgelopen zomer betaalden de grote steden in Zuid- en West-Europa de grootste tol voor de hete temperaturen.
Parijs registreerde naar schatting het hoogste aantal hittegerelateerde doden, gevolgd door Rome, Londen en Madrid. Als we kijken naar het aantal doden per aantal inwoners domineren Italiaanse steden de statistieken en zit België in de middenmoot.
Pierre Masselot, statisticus en epidemioloog (LSHTM): "Toenemende hitte zal voor iedereen in Europa een probleem worden"
Noord-Europese steden zouden volgens de schattingen verhoudingsgewijs minder hittedoden kennen. Toch ligt het aandeel hittedoden in de totale sterftecijfers er hoog.
“De toenemende hitte zal voor vrijwel iedereen in Europa een probleem worden”, vat Pierre Masselot het probleem samen. Masselot is statisticus en epidemioloog aan de LSHTM en een van de onderzoeksleiders.
De naar schatting 50.000 hittedoden van afgelopen zomer in Europa, waarvan ruim twee derde toe te schrijven is aan de gevolgen van klimaatverandering, zijn een triest hoogtepunt deze eeuw. Dat blijkt uit de tweede studie.
De wetenschappers becijferden het aantal hittegerelateerde sterfgevallen in steden gedurende de afgelopen kwarteeuw, telkens voor de maanden juni, juli en augustus. Ze becijferden ook hoeveel hittedoden er zouden zijn zonder klimaatopwarming.
Dit artikel maakt deel uit van een project over hittegolven, gecoördineerd door het Urban Journalism Network en met steun van Journalismfund Europe.
Auteur: Peter Aldhous (Centre for Collaborative Investigative Journalism)
Grafische vormgeving: David Meidinger
Coördinatie: Hendrik Lehmann, Gaby Khazalová
