Apache Lokaal: (uit)verkoop publieke grond

BoerEnCompagnie
De koeien van landbouwcoöperatie BoerEnCompagnie op gronden rond de abdijsite van Heverlee (foto: © Patrick De Ceuster)

De vorige legislatuur verkochten gemeentebesturen en OCMW's voor meer dan 1,6 miljard euro aan publieke eigendommen. Opvallend: de OCMW's verdienen steeds meer aan de verkoop van hun eigendommen. In de Belfiusstudie over lokale financiën van 2018 staat dat steden en gemeenten ruim een kwart van hun investeringen financieren met de opbrengsten uit de verkoop van gemeentelijk patrimonium. De verkopen moeten dus vooral veel geld opbrengen.

Tussen eind 2014 en 2017 betekende dit dat een gebied ter grootte van Brussel-stad of ruim 3.200 hectare uit handen van Vlaamse steden en gemeenten verdween. Die verkopen brengen dus wel geld op, maar tegelijk geven lokale besturen ook beleidsinstrumenten uit handen. "Het beleid geeft zijn sturing uit handen. Als je gronden verkoopt, geef je zeggenschap weg", stelt ILVO-onderzoekster Anna Verhoeve.

Het kan ook anders. Dat bewijst bijvoorbeeld het project in de Antwerpse Zuidrand, of verschillende Limburgse gemeenten, die hun vele publieke gronden gebruiken om beleid te voeren.

Op een kaart raadpleeg je eerder verschenen artikels per gemeente.

Apache Lokaal

Apache trekt een jaar lang rond vier thema’s de regio in. We starten met een onderzoek naar de (uit)verkoop van publieke gronden en gebouwen in Vlaanderen. Daarbij werken we samen met burger(journalisten), experts en beroepsjournalisten van over heel Vlaanderen, met steun van het Vlaams Journalistiek Fonds. Na vier thema's stopt het voor ons niet. We hopen na het eerste, experimentele jaar mee te bouwen aan een netwerk van lokale onderzoeksjournalisten.

Bekijk de mini-documentaire Boer zoekt grond.

 
panorama_fish_eye

oktober 2019

Steven Vanden Bussche 14-10-2019

Vlaanderen wil toegang tot landbouwgrond verbeteren

Sinds 2014 zijn er bijkomende instrumenten om de toegang tot landbouwgronden te verbeteren. De Vlaamse Landmaatschappij suggereert om die nog uit te breiden.
jed-owen-ajZibDGpPew-unsplash
 
Steven Vanden Bussche 14-10-2019

‘Reguleer, want grond is geen handelswaar zoals alle andere’

Een kleine groep landbouwers (en investeerders) bezit een steeds groter aandeel landbouwgrond in de EU. De Franse traditie van regulering krijgt navolging in Europa.
bec-ritchie-NWrp3FK68yE-unsplash
panorama_fish_eye

september 2019

Steven Vanden Bussche 17-09-2019

Uitverkoop publieke grond snijdt stadsboeren de pas af

Steden verkopen steeds meer van hun landbouwgronden, terwijl die net cruciaal zijn voor de uitbouw van lokale voedselstrategieën.
BoerEnCompagnie
panorama_fish_eye

augustus 2019

Steven Vanden Bussche 16-08-2019

Agro-ecologische landbouw groeit in verzet

Een groeiende groep landbouwers rukt zich los van de industriële voedselproductie en kiest radicaal voor een ecologische bedrijfsvoering gericht op de korte keten. De agro…
Boerenforum in boomgaard Dubbeldoel (Foto (c) Apache / Steven Vanden Bussche)
panorama_fish_eye

juni 2019

Redactie Apache, Krant van West-Vlaanderen 28-06-2019

'Ardense deelgemeente van Brugge’ levert OCMW-kas miljoen op

Het Brugse OCMW beheert al meer dan 100 jaar zowat 1.300 hectare bosgebied in de provincie Luxemburg. Van verkoop is geen sprake (meer). Integendeel, de erfenis levert jaarlijks…
Brugs bos in de Ardennen Foto (c) KW
 
Jan Walraven 25-06-2019

Verkopen lokale besturen nog meer patrimonium om te investeren?

De stijgende pensioenfactuur en strenge boekhoudkundige regels zetten druk op de lokale overheidsinvesteringen. De voorbije jaren verkochte lokale besturen wel duizenden hectaren…
wegenwerken
 
Steven Vanden Bussche, Jan Walraven 18-06-2019

Het opvallende grootgrondbezit van Limburgse steden en gemeenten

In de top twintig van Vlaamse lokale besturen met het meeste overheidsgrond, prijken er maar liefst twaalf Limburgse. Hoe komt dat? En waarvoor worden die gebruikt?
FDDB
 
Berber Verpoest 17-06-2019

Hoe de OCMW-gronden in de Antwerpse Zuidrand echt publiek werden

In de Antwerpse Zuidrand, één van de dichtsbevolkte gebieden van Europa, zorgt een bijzondere coalitie ervoor dat verkochte OCMW gronden publiek werden. Zogenaamde trage wegen…
Antwerpse Zuidrand Foto (c) Berber Verpoest
 
Steven Vanden Bussche 13-06-2019

'Mijn boerenhart doet pijn als ik gronden uit de gemeenschap zie verdwijnen'

Steden en gemeenten zetten landbouwgronden massaal in de uitverkoop, terwijl grondbezit net voor maatschappelijke meerwaarde kan zorgen.
De Groentelaar (Foto (c) Tim Vandewiele)
 
Steven Vanden Bussche 07-06-2019

Stadsgrond in uitverkoop: vooral winstmaximalisatie staat voorop

Bij de verkoop van gronden speelt winstmaximalisatie een doorslaggevende rol, zo leert een rondvraag bij centrumsteden. Het realiseren van andere beleidsdoelen speelt minder mee. 
screenshot (c) sogent
 
Steven Vanden Bussche 07-06-2019

Op drie jaar verkopen steden en gemeenten grond ter grootte van Brussel-stad

Het belangrijkste stuk van 2019 volgens Jan Walraven. Tussen eind 2014 en eind 2017 verkochten Vlaamse steden en gemeenten ruim 3.200 hectare publieke gronden en bossen.
aardappelveld in de Westhoek Foto Apache (c) Steven Vanden Bussche