Persvrijheid

VN-organisatie UNESCO startte op 2 november met een campagne om het toenemende geweld tegen journalisten bekend te maken bij het publiek. (Foto: CC Stef Arends)
VN-organisatie UNESCO startte op 2 november met een campagne om het toenemende geweld tegen journalisten bekend te maken bij het publiek. (Foto: CC Stef Arends)

Op de wereldpersvrijheidsindex van Reporters Zonder Grenzen staat België dan wel op de negende plaats, toch gingen we twee stappen achteruit ten opzichte van 2018.

Ons land kent een sterke wet op het bronnengeheim, waardoor journalisten amper vervolgd worden. Maar verschillende wetswijzigingen van de afgelopen jaren maken het voor journalisten moeilijker.

‘Lekken uit het apparaat’ worden aangepakt met strengere bestraffingen op het beroepsgeheim. Maar ook voor journalisten wordt het werken moeilijker. Gelijk welk ‘misbruik van inzagerecht’ is voortaan strafbaar, zelfs wanneer een mistoestand wordt aangeklaagd, en nu dreigt de federale regering nog eens met celstraffen voor wie geclassificeerde informatie openbaar maakt.

Een ander fenomeen dat de persvrijheid bedreigt is 'chilling'. Letterlijk betekent het ‘afkoelen’, maar toegepast op journalistiek kan het worden omschreven als het juridisch uitroken van kritische (onderzoeks)journalistiek en media.

Dat kan door steeds nieuwe processen aan te spannen, te dreigen met exuberante schadeclaims en uiteindelijk kritische stemmen zodanig te ontmoedigen dat ze er het zwijgen toedoen.

In het dossier ‘Persvrijheid’ rapporteert Apache over de evoluties in ons land. Tegelijk besteden we aandacht aan de situatie van buitenlandse collega’s. Want ook in Europa sterven journalisten, alleen maar omdat ze hun job uitoefenen.

 

De berichtgeving over het proces dat Land Invest en de ex-kabinetchef van De Wever tegen Apache verloor, staat in het dossier Land Invest Gate.

 
panorama_fish_eye

mei 2019

Steven Vanden Bussche 10-05-2019

Apache opnieuw vrijgesproken na klacht over artikel extreemrechts

Apache maakte geen deontologische fouten in het onderzoek naar de infiltratie van mensen met extreemrechtse banden in VOS Vlaamse Vredesvereniging. Dat bevestigt de Raad voor de…
shutterstock_768699079
panorama_fish_eye

april 2019

Steven Vanden Bussche 30-04-2019

Geen persvrijheid meer in Burundi: internetradio’s informeren vanuit Rwanda

Zowat tachtig Burundese journalisten vluchtten sinds 2015 hun land uit. De meeste journalisten werken nu voor internetradio’s vanuit buurland Rwanda, want een vrije pers is er in…
Kantoor RPA (Foto (c) Serendipity Films)
 
Steven Vanden Bussche 29-04-2019

Maakt Vlaanderen 3,25 miljoen euro vrij voor toekomstgerichte journalistiek?

Willen we meer kwaliteit, innovatie en diversiteit in de media, dan moet Vlaanderen zijn beurs opentrekken. Journalismfund.eu vraagt in een memorandum jaarlijks 3,25 miljoen euro.
Foto Belga (c) Thierry Roge
 
Steven Vanden Bussche 22-04-2019

Meerderheidspartijen zetten journalistiek bronnengeheim verder onder druk

De meerderheidspartijen dreigen met een strafwetswijziging het journalistiek bronnengeheim uit te hollen. Journalistenvereniging VVJ trekt aan de alarmbel.
journalist bronnengeheim media nieuws schrijven
panorama_fish_eye

maart 2019

Steven Vanden Bussche 07-03-2019

Ontslag kritische journalisten L'Avenir raakt aan persvrijheid

Drie journalisten die in L'Avenir kritisch berichtten over de Publifin-affaire, zijn het slachtoffer van een ontslagronde. Journalistenbonden reageren furieus, de krantenpersen…
Prinscreen voorpagina Lavenir.net (c) L'Avenir.
panorama_fish_eye

februari 2019

Steven Vanden Bussche 18-02-2019

Journalisten L'Avenir revolteren tegen Nethys-topman Moreau en Co

Journalisten van de Waalse krant L'Avenir verrasten zaterdag hun eigen directie door de verrottingsstrategie van hun politici/aandeelhouders bloot te leggen. Nethystopman Stéphane…
zwartwit smooth nog donkerder-1
 
Redactie Apache 06-02-2019

Nieuwe vzw strijdt tegen intimidatie van journalisten

De vzw XPress gaat steun verlenen aan journalisten, maar ook aan hun bronnen en klokkenluiders, die het doelwit zijn van grove en/of systematische, duidelijke pogingen tot…
Notitieboekje
panorama_fish_eye

december 2018

Steven Vanden Bussche 05-12-2018

Twee Turken erelid PEN Vlaanderen: 'Nationalisme creëert onvermijdelijk haat'

De Turkse onderzoeksjournalist Ahmet Sik en essayist en romanschrijver Ahmet Altan zijn twee nieuwe ereleden van Pen Vlaanderen. 'Nationalisme creëert onvermijdelijk haat', zegt…
Ahmet Altan (Foto (c) Picture Alliance/Photoshot)
panorama_fish_eye

oktober 2018

Steven Vanden Bussche 17-10-2018

De binnenkant van het Kremlin: unieke inkijk in Poetins machtsgreep

Een voormalig topman bij de Russische staatstelevisie documenteerde twee decennia geleden vanuit de cockpit hoe Poetin aan de macht kwam en zijn eerste stappen als latere…
Poetin ontmoet ex-lerares (Foto (c) Vital Mansky)
panorama_fish_eye

september 2018

Tom Cochez, David Leloup 25-09-2018

'Journalisten moeten vechten voor hun beroep'

Apache sprak met Edwy Plenel (Mediapart) over de nood aan onafhankelijke media, de dood in de pot van Facebook en de schande van mediasubsidies die miljardairs verrijken.
plenel
panorama_fish_eye

juli 2018

Annick Hus 25-07-2018

Persvrijheid in Slowakije: de alarmbel rinkelt

De moord op onderzoeksjournalist Ján Kuciak geeft de belabberde staat van de persvrijheid aan in Slowakije. Ook in nogal wat andere landen in het voormalige Oostblok is het huilen…
40988104831_4e3c5fa2ee_b
 
Jonas Maebe 17-07-2018

De nepstrijd tegen het nepnieuws

Hoe de Europese Commissie zonder verpinken de Facebooks en Googles van deze wereld tot hoeders van de Europese grondrechten bombardeert.
falsenews
panorama_fish_eye

juni 2018

Steven Vanden Bussche 26-06-2018

Nieuwe wet die bedrijfsgeheimen beschermt nefast voor journalistiek

Wordt berichtgeving zoals over de Panama Papers of het faillissement van Optima straks onmogelijk? Regering werkt aan derde wetgevend initiatief op nauwelijks een jaar tijd dat…
(Foto: (cc) Pixabay)
 
Steven Vanden Bussche 22-06-2018

Na De Wever blokkeert ook voorzitter stadsregio Rijsel op lokale onderzoeksjournalistiek

De Franse onderzoekssite Mediacités heeft het aan de stok met de voorzitter van de Europese metropool Rijsel. Zijn reactie op een bonnetjesschandaal lijkt sterk op die van Bart De…
 
Steven Vanden Bussche 07-06-2018

Onafhankelijke journalistiek heeft betere ondersteuning nodig

Om een kwalitatief, pluriform en onafhankelijk medialandschap te blijven garanderen, is meer steun van de overheid nodig. Momenteel is het speelveld ook niet gelijk.
commissie
panorama_fish_eye

mei 2018

Steven Vanden Bussche 30-05-2018

Netwerken houden kritische Turkse journalistiek overeind

Sinds de noodtoestand is er amper nog kritische journalistiek mogelijk in Turkije. Alle hoop gaat richting internationale netwerken.
( Foto (c) AFP/John Thys)
 
Stef Arends 28-05-2018

'Alleen ultieme transparantie kan corruptie bestrijden'

Apache sprak onderzoeksjournalist Marina Patručić over hoe overheden en bedrijven journalisten steeds hardhandiger de mond snoeren.
Memorial_to_Daphne_Caruana_Galizia
panorama_fish_eye

april 2018

Redactie Apache 30-04-2018

Wetgeving gegevensbescherming legt loodzware hypotheek op vrije journalistiek

In een open brief, ondertekend door het gros van de Vlaamse hoofdredacteuren hekelt de journalistenvereniging de wijze waarop Belgische regering Europese wetgeving implementeert.
(Foto: Doviende)
 
Frank Olbrechts 25-04-2018

Ook in de EU krijgt de journalistiek klappen

De nieuwe index voor persvrijheid bevat weinig verrassingen. In de bijgaande analyse beklemtoont de organisatie de toenemende haat tegen journalisten, ook in de EU-landen.
action-adult-aperture-320617
 
Steven Vanden Bussche 13-04-2018

Hoe het stellen van een vraag voldoende is voor een dagvaarding

Daniel Termont klaagt Ignace Vandewalle aan omdat die zich vragen stelt bij het aanpassen van een verslag, 11 jaar na datum en de suggestie wekt dat de Gentse burgemeester …
rsz_uitgelicht