Meningen zijn de nieuwe feiten
4 reactiesRSS
1. Koen Huybreghts 9 maanden geleden
Meningitis!
Beantwoorden
2. Stephane Rummens 9 maanden geleden
Klein foutje : het is Peter Dedecker, in één woord
Beantwoorden
o Tom Cochez 9 maanden geleden
We passen het aan. Dank
Beantwoorden
3. Mosin Nagant 8 maanden geleden
Dit artikel zou ik meta-journalistiek: journalistiek over de journalistiek. Een kleine bedenking, is dit geen hogere afgeleide in de reeks: feiten – meningen – journalistiek – meta-journalistiek?
Dit gezegd zijnde, er is toch na het verschijnen van dit artikel toch enig effectief onderzoek verricht in de ACW-affaire door o.m. De Morgen en Trends? Maar inderdaad, zelfs dat onderzoek spitste zich meestal toe op een nieuw element, nooit werd het gehele verhaal beoordeelt en beperkte men zich tot het stellen van vragen in de opiniestukken.
De belangrijkste verklaringsgrond in mijn ogen voor dit alles is echter de ondoorgrondelijke complexiteit van de regelgeving. Wat ACW-verhaal betreft: welk medium heeft ooit uitgelegd wat het misdrijf ‘misbruik van vennootschapsgoederen’ juist inhoudt, hoe de fiscale ‘DBI-aftrek’ juist werkt, wat het ‘ACW’ eigenlijk is en waarom het een beroep doet op verschillende entiteiten zoals vzw’s, cvba’s enz om haar werking te organiseren?
Een correcte beschrijving van die juridische omkadering, neemt al snel enkele krantenpagina’s in beslag, zonder zelfs nog maar te beginnen aan een analyse van de concrete gegevens. De enorme complexiteit van de huidige regelgeving introduceert een nieuwe vorm van maatschappelijke onrechtvaardigheid die de vier ‘machten’ doorkruist: de Wetgever kan nauwelijks nog voorspellen wat de vaak paradoxale gevolgen van nieuwe regels zijn (vb zwaardere fiscaliteit bedrijfswagens leidt tot MINDER belastingopbrengsten), de Uitvoerende macht kan handig gebruik maken van de complexiteit om elke democratische controle te omzeilen (vb. de ARCO-garanties werden door een regering in lopende zaken ingevoerd), voor de Rechterlijke macht wordt de werklast te hoog door de vele geschillen en de complexiteit ervan (vb op een fiscale hoorzitting voor de Brusselse Rechtbank van eerste aanleg moet je vandaag tot 4 jaar wachten) en de media hebben eenvoudigweg noch de tijd, noch de expertise om de grote maatschappelijke vraagstukken correct te duiden [vb zelfs op de redactie van De Tijd kent men niet het onderscheid tussen 'regulariseren' van buitenlands geld (hetgeen wettelijk is) en het 'witwassen' van geld (hetgeen een zwaar misdrijf is)] .
Met complexiteit omgaan kost tijd, ervaring en moeite of, anders gezegd, veel geld. Zie hier de nieuwe vorm van maatschappelijke ongelijkheid: het formele recht op gelijkheid dat door een complexe regelgeving voor de meesten onder ons te duur is geworden om af te dwingen.
Beantwoorden
De luidruchtige terugkeer van onderzoeksjournalistiek
De luidruchtige terugkeer van onderzoeksjournalistiek
1 reactieRSS
1. Ludo De Witte 9 maanden geleden
Een voorbeeldje van de kwalijke gevolgen van de concurrentieslag in de media. Knack en Le Vif brachten op 9 en 11 januari een stuk over mijn onderzoek naar de moord op de Burundese premier Louis Rwagasore. De man is in 1961 vermoord, met medeplichtigheid van de Belgische koloniale overheid: weggezet als te nationalistisch en te onafhankelijk, werd hem hetzelfde lot beschoren als de Congolese premier Lumumba. Ik pakte met een stevig dossier uit, met onweerlegbare bewijzen op basis van buitenlandse en Belgische archiefstukken (het complete dossier is gepubliceerd op de website van De Wereld Morgen) Je zou denken dat De Morgen en De Standaard over de Belgische rol in de liquidatie van een buitenlands regeringsleider toch iets zouden brengen, maar neen: afgezien van een paar lijntjes in DS, op basis van een Belga-bericht, verscheen er niets. Daarom bood ik beide kranten aan een stuk over de zaak te schrijven, maar geen van beide bracht zelfs de elementaire beleefdheid op om ook maar te antwoorden. Uiteindelijk verscheen er toch een (uitstekend) stuk in DS, van de hand van Marc Reynebeau, nadat die uit vakantie was teruggekeerd. Het is niet de eerste keer dat een krant of weekblad weigert te berichten over een zaak die eerst elders is aangekaart. Tenzij het echt niet anders kan, eist men immers ‘de primeur’ – lees: ‘geen verslag bij een concurrent’ – hoewel dat betekent dat men de eigen lezers de vruchten van wetenswaardige onderzoeksjournalistiek onthoudt.
Ludo De Witte
Beantwoorden
Het hologram van een recensent
Het hologram van een recensent
1 reactieRSS
1. Bart Beelaert 10 maanden geleden
Ik zou toch ook niet te hard van stapel lopen. Dat Engelse kranten de nieuwe Dave Eggers pas recenseren als hij bij hen in de winkel ligt, lijkt me perfect normaal en verdedigbaar. Anders schrijf je een recensie over een boek dat je lezer pas in handen krijgt als hij het speciaal gaat bestellen; als je lezers het een half jaar later in de winkel vinden, zijn ze de recensie allang vergeten. Het omgekeerde gebeurt trouwens ook: The Sense of an Ending van Julian Barnes had allang de Bookerprijs gewonnen toen het in de VS op de markt kwam – en prompt door de grote Amerikaanse kranten werd besproken. Heeft het zin een film te bespreken als hij net in de VS of Frankrijk of Italië wordt uitgebracht, of wacht je beter tot hij bij ons in de zalen komt? Als een redactie voor de tweede mogelijkheid kiest, mag je niet zomaar zeggen dat ze plooien voor de bioscoopuitbaters, lijkt me.
In de jaren tachtig kon je in de boekenbijlage van De Standaard nog recensies lezen van nog niet of helemaal nooit vertaalde Duitstalige, Engelstalige, Franstalige boeken. Dat was zeer fijn, maar ik vrees dat weinig mensen die recensies lazen. Dat DS nu wacht tot het boek is vertaald, lijkt me niet zo’n probleem. Het betekent natuurlijk wel dat belangrijke boeken die niet (meer) worden vertaald – van Peter Handke bv., of Modiano, of Pascal Quignard – bij de gemiddelde literatuurliefhebber onder de radar blijven. Maar daarvoor zou je beter de uitgeverijen met de vinger wijzen, die hoofdzakelijk Engelstalige brol laten vertalen.
Dat anglocentrisme in onze cultuur en onze media, dat lijkt me overigens wel een probleem dat wel eens aangekaart zou mogen worden. De Engelse en Amerikaanse boekenwereld zijn zeer provincialistisch: beroemd is het Three Percent Problem: slechts drie procent van alle boeken die elk jaar in het Engels verschijnen, zijn vertalingen. Bij literatuur ligt dat aandeel nog lager: het is perfect mogelijk voor een Amerikaanse lezer om alle vertaalde romans te lezen die in een jaar verschijnen. Bij ons is dat gelukkig nog anders, maar in toenemende mate nemen wij dat blikvernauwende provincialistische perspectief over. Zelfs doorgewinterde lezers nemen voetstoots aan dat er in de Duitse, Franse of Spaanse literatuur van tegenwoordig veel minder boeiends gebeurt dan in de Engelstalige – een serieus misverstand. Gelijkaardige opmerkingen kun je natuurlijk ook maken over film en muziek.
Beantwoorden
Journalistiek in tijden van polarisatie
Journalistiek in tijden van polarisatie
9 reactiesRSS
1. joris van der aa 10 maanden geleden
1. Ja. Gezien de recente geschiedenis in Borgerhout, is een oproep tot betoging nieuws. Zeker als de politie de zaak ernstig neemt. En dat artikel heeft de plaats gekregen die het verdiende. Niet op de voorpagina van de krant, maar onderaan op regiopagina’s in de stadseditie. Dat de oproep “niet gedeeld” zou zijn, is een loze bewering. Het is niet omdat Peter Mertens, Wouter Van Besien of Mohammed Chakkar beweren dat er helemaal geen oproep is geweest, dat dat ook zo is. Of die “oproep” massaal is gedeeld, weet ik niet. Moeilijk om dat juist in te schatten. Maar die oproep heeft in elk geval wel onze redactie bereikt. Maar ik heb eigenlijk een vraag voor jou, Tom. Een vraag over de journalistieke praktijk: je suggereert zonder meer dat de krant – gewild of ongewild – is meegestapt in een mediastrategie van …ja van wie eigenlijk?. Over wiens mediastrategie heb je het dan? Van Bart De Wever? Dat zou impliceren dat BDW heel dit zaakje heeft georkestreerd en dat hij zowel de politie als de pers bij de neus heeft genomen om eens met zijn spierballen te kunnen rollen op de Turnhoutsebaan. Een interessante hypothese. Maar dan verwacht ik eigenlijk van een ernstige journalist als jezelf dat je die hypothese onderzoekt, de zaak uitspit, in plaats van vage kronkels te lanceren. En als je contact had opgenomen met de auteur van het ‘gecontesteerde’ stukje, dan had je kunnen weten waarom er in het artikel sharia.com stond geschreven, en niet Sharia Zal Komen.
Joris van der Aa, Nieuwsblad
Beantwoorden
o Tom Cochez 10 maanden geleden
Joris,
Dat de oproep niet gedeeld werd, is misschien een bewering van de mensen die je aanhaalt, maar je kan het ook gewoon zien op de beelden van VTM. Net zoals je het aantal Facebookvrienden kan zien staan. Het kan natuurlijk zijn dat er na het maken van die screenshot toch nog (massaal) is gedeeld, maar dat lijkt erg onwaarschijnlijk, gezien de oproep meteen van het net werd gehaald. Dat het bericht niettemin jullie redactie heeft bereikt, lijkt op het tegendeel te wijzen, maar je kan je natuurlijk ook afvragen waarom dit bericht jullie redactie heeft bereikt.
De aaneenschakeling van gebeurtenissen – patsers, betoging, Dams, stadsslogan – past volgens mij inderdaad in een mediastrategie van een burgemeester die duidelijk wil maken dat hij nu de baas is. Ik kan me daar in vergissen, maar je weet ook dat een achterliggende mediastrategie hard maken quasi onmogelijk is. Eigen aan goede spinning is dat je niet eens weet dat je wordt gespind. Journalisten, in het bijzonder politieke journalisten, leven vaak met de gedachte dat ze het politieke reilen en zeilen helemaal doorzien, maar in realiteit worden ze vaak zot gespind. Dat kan je hen niet eens aanwrijven, want de strijd is helemaal ongelijk.
Daar de aandacht op vestigen (het artikel bij jullie is in wezen enkel een kapstok) is de bedoeling van dit stuk. In een stad waar je de polarisatie – met dank aan zowel links als rechts- met de dag voelt toenemen, is het volgens mij in ieders belang dat media niet zomaar een versterker op alles zetten. Volgens mij zouden jullie dat dus beter ook niet met die schimmige oproep hebben gedaan. Bewijzen gaat inderdaad niet, maar er zijn best wel veel argumenten om op zijn minst met de mogelijkheid van ‘meespelen in een mediastrategie’ rekening te houden. Ik beweer niet dat jullie met die mogelijkheid geen rekening hebben gehouden en vervolgens hebben beslist dat er te weinig argumenten zouden zijn, waar ik wel voor pleit is dat je in dat geval als krant duiding geeft bij die keuze.
Beantwoorden
2. Tom Cochez 10 maanden geleden
Overigens, en niet onbelangrijk, stond het artikel bij jullie misschien op de regiopagina’s waar het verdedigbaar is, maar het stond vooral ook op pagina 7 van De Standaard (dat is overigens ook het stuk waar ik naar verwijs). Bij jullie stond trouwens ook een titel die veel minder stigmatiserend is dan die van De Standaard. Daar kan Het Nieuwsblad natuurlijk niets aan doen.
Beantwoorden
3. joris van der aa 10 maanden geleden
Ik heb navraag gedaan bij de politie. ‘De oproep op facebook werd veelvuldig gedeeld en dat was net de reden dat wij de zaak ernstig hebben genomen.’
En over de mediastrategie van BDW. Hij zal wel een begaafd politicus zijn, en “de aaneenschakeling van gebeurtenissen” past misschien wel in het straatje van onze nieuwe burgervader, maar ik acht hem toch niet staat om deze “aaneenschakeling van gebeurtenissen” te regisseren.
1. De Patsers: dat is een verhaal dat door HLN werd opgepikt. En dat verhaal is niet gestuurd vanuit het stadhuis. De journalist – geen politiek journalist – heeft dat verhaal elders opgevangen en Dams heeft daar honderduit toelichting bij gegeven. In wezen gaat het om witwasonderzoeken/kaalplukonderzoeken, die in Nederland redelijk succesvol zijn gebleken in de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit. Door incompetente politici wordt daar vervolgens een soort overlastverhaal van gemaakt. De cijfers van Dams maakten overigens duidelijk dat het niet om Marokkaantjes-pesten gaat, maar om een strategie tegen de toenemende invloed van de zware criminaliteit in bepaalde wijken. 10 onderzoeken en 4 in beslaggenomen wagens.
2. De betoging; was een gewoon nieuwsfeit, in mijn ogen.
3. Interview Dams. Was eigenlijk een vervolg op het patser-verhaal. Een paar ongelukkige uitspraken, die door Van Besien en Tobback zijn aangegrepen om er een totaal ander verhaal van te maken.
4. Stadsslogan: daar ben ik het met je eens. Daar is door de media héél erg overspannen op gereageerd.
Samengevat: een van de belangrijke taken van een journalist is “verslaggever” zijn. Als ik die medewerker opdracht heb gegeven dat van die oproep te checken en er desgevallend een stuk over te maken, deed ik dat omdat ik de lezer op de hoogte wil houden van hetgeen er in haar of zijn stad gebeurt.
Beantwoorden
4. Lieve Flour 10 maanden geleden
1. Alleen als ze daar voldoende informatie bij kunnen geven. Doen ze dat niet, dan moet alle niet informatie die ze niet zelf controleerde in de voorwaardelijke wijs staan: “zou” en niet “is” of “doet”… Overigens valt me in dit specifieke geval het Google Frans op, d.w.z. de bar slechte vertaling uit een andere taal. Wanneer ook niet kan gecontroleerd worden uit welke taal en waar vandaan de oproep is gelanceerd, mogen alleen die dingen voor waar worden gepubliceerd die waar zijn, nl. dat er een oproep lijkt te zijn, dat het een slechter vertaling is en dat de oproeper onbekend is. Is dat een artikel waard? Ik weet het niet.
2. Ja dat vind ik in ieder geval belangrijk. Het zegt iets over hoe de krant met nieuws omgaat en bijgevolg hoe ik met alle andere items in die krant (of ander persmedium) moet omgaan.
3. Dat kunnen ze helaas niet meer omdat zowel de inhoud als de manier waarop met die inhoud wordt omgegaan én de snelheid waarmee inhoud geplaatst moet worden, niet meer door (hoofd)redacteurs wordt bepaald maar door eigenaars, financiële directeurs, aandeelhouders. En zolang dat zo blijft, is het voor de lezers raden naar de geloofwaardigheid van de berichtgeving.
4. Ja zeker verwacht ik dat van een krant. Maar – zie punt 3 – ook daar slinkt mijn hoop met de minuut.
Beantwoorden
5. Tom Cochez 10 maanden geleden
Jouw argumenten motiveren (in mijn ogen dan toch) in het beste geval een plaats ergens onderaan op de regiopagina’s zoals jullie ook hebben gedaan, maar echt niet op pagina 7 van De Standaard. Daar gaat het stuk over. Of die oproep nu vaak of niet gedeeld is, door hem op die plaats in de krant te brengen werd hij alleszins nog veel frequenter ‘gedeeld’ en werd een minimale zaak, als het dat al was, plots een zaak van nationaal belang. Daar gaat het artikel over: dat was het dus niet, een zaak van nationaal belang. En inderdaad de reactie erop van de andere zijde heeft daar ook toe bijgedragen. De vraag is wie bij die polarisatie wint en of ‘de media’ hun eigen rol daarin niet eens in vraag kunnen stellen of op zijn minst duiden. Heel persoonlijk: als inwoner van Antwerpen heb ik echt geen zin in nog zes jaar van dit.
Wat het verhaal van die Patsers betreft, ik weet niet hoe dat tot stand is gekomen. Ik weet wel dat het veel heisa heeft veroorzaakt en dat in het aanpalend weekend Dams er een extra mokerslag heeft bijgegeven in De Standaard. Misschien is BDW niet in staat dit allemaal te regisseren, maar je hoeft echt niet paranoïde te zijn om te geloven dat hij, na al die heisa, vooraf met Dams een woordje heeft gewisseld. Dat blijkt overigens uit het studiogesprek in Ter Zake tussen Van Besien en De Wever maandagavond. Toegegeven, het gaat om inschattingen (ook bij jou trouwens) maar het interview is toch net iets meer dan wat ongelukkige uitspraken die vervolgens gewoon opgeklopt werden.
Beantwoorden
6. joris van der aa 10 maanden geleden
1. Tom, ik reageer fel omdat er plots werd gesuggereerd dat mijn collega (en ik zelf, als diegene die hem dat stuk had opgedragen) zijn werk niet naar behoren had gedaan. In navolging van mensen als Peter Mertens werd gesuggereerd alsof die hele oproep een hoax was.
2. Wat De Standaard betreft: Of het op die p7 had mogen staan, daar kun je over discussiëren. Maar waar hebben we het eigenlijk over, als je ziet hoe de collega’s van de beeldmedia met zo’n verhaal omgaan. Maar goed, dat is geen argument om er zelf dan ook maar met de klak naar te gooien.
3. Als inwoner van Antwerpen hoop ik ook dat het stopt. Ik vind al die intentieprocessen en symbooldossiers, die verkiezingsstemming – aangevuurd door beide zijden, inderdaad – zo vermoeiend. Laat die bestuursploeg aan het werk gaan. En als ze goed presteren, dan zal hen dat positieve pers opleveren. En als er niks van bakken, dan zal gehakt worden.
4. Ik heb het interview met Dams meerdere malen gelezen. Zijn opmerkingen over de opmars van de Chinezen en de Islam vond ik erg ongelukkig (al begrijp ik wel wat hij bedoelde, met zijn achtergrond. Vergeet niet: zo’n man wordt dag in dag uit geconfronteerd met het slechtste dat er in de mens zit.) Voor de rest las ik niks waar ik ‘gechoqueerd’ over hoefde te zijn, maar dan moet je wel bereid zijn om de klassieke reflexen (‘politiestaat’, ‘verklikkersmaatschappij’, ‘einde van de rechtstaat’) even naast je neer te leggen en na te denken over wat de man nu eigenlijk echt zegt. Toen hij enkele weken geleden aankondigde dat hij niet alleen de dealers en de groothandelaars in drugs zou aanpakken, maar dat hij ook de individuele gebruikers zou gaan viseren, waren de reacties ook zo voorspelbaar. ‘Hij pakt de kleine vissen, maar de grote laat hij zwemmen..blabla’. Terwijl de man heel goed in de gaten heeft: we gooien er elk jaar miljoenen tegenaan om drugsdealers te betrappen en te vervolgen. Maar het drugsprobleem blijft even groot, omdat er nu eenmaal een enorme vraag drugs naar is. Hij benadert het economisch. En Dams wil nu proberen om ook de vraagzijde van de markt te verstoren, wat ik op zijn minst een vernieuwend idee vindt. Of het werkt, zal moeten blijken.
5. En uiteraard heeft BDW met procureur Dams gesproken. BDW is het bestuurlijk hoofd van de politie, hij moet dagelijks samenwerken met die man. Driehoeksoverleg, noemen ze dat geloof. Parket, politie en federale politie.
6. Dat van die patsers: ik weet dat er heisa over is geweest, maar ik begrijp niet waarom. Tien onderzoeken, vier in beslag genomen auto’s. Waar hebben we het over? Het credo is simpel: misdaad mag niet lonen. En dat vooral jonge Marokkanen geviseerd zullen worden. Jammer, maar helaas. Het is nu eenmaal een feit er heel veel jonge Marokkanen tegenwoordig in de drugscriminaliteit – en in die sector word je doorgaans niet zo oud – terechtkomen. Daar maak ik me meer zorgen om, dan om het feit dat zo’n patser-project wel eens ‘stigmatiserend’ zou kunnen overkomen.
Beantwoorden
7. Vincent Buyssens 10 maanden geleden
Waar ik het erg moeilijk mee heb, is de rol van de politie. Zij spraken van een reële dreiging en als de politie zoiets zegt dan ga je er niet van uit dat ze liegen. We weten ook niet wat zij juist weten aangezien het bewijs behoort tot het ‘politioneel onderzoek’. Daarnaast is Dams een man ervaring, ondanks zijn foute woordkeuze, dus ik neem aan dat de Antwerpse politie weldegelijk een voet heeft om op te staan.
Toch kan ik mij niet ontdoen van de indruk dat er iets anders meespeelt. Ondanks de verklaringen van de politie en BDW, valt het niet te ontkennen dat het bericht haast niemand van de ‘Moslims uit Borgerhout’ bereikte. Waren zij uiteindelijk niet de doelgroep van de mannen achter “Sharia Zal Komen”?
Dit wordt niet enkel bevestigd door PVDA en Wouter Van Besien, maar ook door de grote hoeveelheid moslims uit Borgerhout die ik ken. Bart De Wever deed wat lacherig toen Van Besien zei dat hij met organisaties uit Borgerhout had gepraat. Alsof het woord van de organisaties minder betrouwbaar zou zijn dan dat van de politie. Dat impliceerde De Wever alleszins.
Toch spreekt de totale afwezigheid van demonstranten in het voordeel van wat Van Bezien zei. De politie heeft heel wat kennis over Antwerpen en ze zullen de situatie beter aanvoelen dan wij, maar ik denk dat zij hier een inschattingsfout hebben gemaakt. Al dan niet bewust.
Als je de uitspraken van BDW en Dams op een rijtje zet dan lijkt het niet zo extreem om te zeggen dat de politie die oproep opgeklopt heeft. We zullen het waarschijnlijk nooit weten.
Beantwoorden
8. Ludo Mencken 10 maanden geleden
VIDEO uit Nederland (2004)
In de serie “Muntz en Van de Wint: Het Grote Complot – De Wereld Verklaard” gaan de Moraalridders Muntz en Van de Wint op zoek naar de alomvattende verklaring van de wereld waarin we leven.
Psychologie, sociologie en politiek worden met elkaar verbonden door middel van feiten en analyses van grote internationale samenzweringen en machtsstructuren. De stelling is dat deze complotten als een logisch gevolg voortvloeien uit het menselijk gedrag en denken. Onze natuurlijke overlevingsdrang is de basis voor onze neiging tot lijfsbehoud en eigenbelang, waardoor de wereld is zoals die is. Ze gaan bewust voorbij aan de vraag of er wel complotten bestaan omdat dit programma de onontkoombaarheid ervan zal aantonen door middel van feiten en wetenschappelijk onderzoek.
Iedereen kan door het najagen van zijn eigen belang terechtkomen in belangenverstrengeling en machtsstructuren. Dit proces begint op micro niveau in de privé-sfeer en breidt zich makkelijk uit tot een complexer niveau. Van afspraken binnen de winkeliersvereniging tot prijsafspraken in de bouw of, op macro niveau, fraude bij de aanstelling van de president van Amerika en het vestigen van een nieuwe wereldorde. Maar in wiens belang gebeurt dit allemaal? In het algemeen belang, ons belang of eigenbelang? Macht en geld corrumperen en werken fraude in de hand. De politiek is geen liefdadigheidsinstelling maar een instrument om het eigen belang te behartigen. Echter, ieder mens heeft zijn eigen grens en geweten. Veel mensen kennen geen grenzen als het gaat om macht, geld of roem en zijn gewetenloos. Hun filosofie luidt: “Het doel heiligt de middelen”.
Beantwoorden
Zijn haan moet altijd koning kraaien
