Drie jongens ergens halverwege de twintig rijden met de koersfiets door de heuvels van de Gascogne, gegidst door iemand die nauwelijks enkele jaren ouder is maar toch zo compleet anders denkt. Er zijn vast opiniemakers die ons botweg in dezelfde generatie plaatsen, alsof verschillen tussen mensen leeftijdsgebonden zijn en met het voortschrijden der jaren automatisch uitvlakken. "Wie op zijn vijftigste niet rechts is …"
Zij zijn afgestudeerde dokters, hun leefwereld is die van operatiekwartieren en spoeddiensten, van levensbedreigende ongevallen en levensreddende chirurgie. En van de 80-urenweek, een praktijk die voor jonge dokters blijkbaar nog steeds gebruikelijk is. Mijn vader heeft er ook wel eens over verteld, zonder enige weemoed, over zijn stagetijd van hazenslaapjes op een veldbed en restjes ziekenhuismaaltijden tussen de hectiek door. Maar dat moet ergens in de jaren '70 geweest zijn. Ik dacht dat die intussen voorbij waren.
Flikkerend en toeterend
De jonge chirurg vertelde. Dat er na een werketmaal nog wel eens een dringende patiënt op de operatietafel belandde. Of dat hem niet bang maakte, vroeg ik, de combinatie van vermoeidheid en levensdreiging. Ik dacht erbij aan onze verhuis naar Frankrijk, toen we na een lange dag van inladen de hele nacht doorreden van Leuven naar Zuid-Frankrijk met een oud Volkswagentje en ergens in de Limousin even moesten stoppen omdat onze hoofden tolden van de slaap en voortrijden onverantwoord was.
De jonge chirurg antwoordde dat je doorgaat op adrenaline. Die adrenaline herinnerde ik me van de lange stukken bergop op de Franse autowegen, waar ons Volkswagentje moeizaam pufte en grote vrachtwagens flikkerend en toeterend onze achtersteven naderden. Hij hielp een minuutje, die adrenalinerush, maar daarna rolden onze ogen dubbel zo zwaar onder onze oogleden. Adrenaline is een leugenaar.
Adrenaline is een leugenaar
Witte leugens
Zo kwam het dat mijn woorden als een dogma uit mijn mond tuimelden, op de eerste steile flanken van de pittige klim naar Malabat die elk antwoord de pas afsneed. Het is niet menselijk om een etmaal lang in opperste concentratie te werken. En dat ik in ieder geval hoopte nooit op een operatietafel te belanden onder de ongetwijfeld goedbedoelde zorgen van een arts die enkel op adrenaline zich een weg door mijn leven sneed.
Na het avondmaal rakelden we de discussie op. De jonge chirurg vertelde over het leven dat hij zou leiden en de hectiek die hem nog een decennium zou teisteren. Daarna zou hij een rustigere job nemen, want zo ging dat in zijn vakgebied. Onverantwoord vond hij het niet, het wraakroepende werkritme dat hij nu onderging. Ik wel, dus daar kwamen we niet uit. Tot de spoedarts zijn mond open deed. "Bij mij kan je beter in de eerste uren terechtkomen dan na twaalf uren dienst." Zijn eerlijkheid was angstaanjagender dan de witte leugens van zijn collega.
