Het recht van de kiezer
In Nederland werd de opkomstplicht afgeschaft in 1970. De opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen daalde gestaag, tot 50,99% in 2022. De commissie Binnenlandse Zaken van Nederland neemt tijdens het debat ‘Bestuurlijke organisatie, democratie en verkiezingen’ die lage opkomst onder de loep.
Wat precies de gevolgen zullen zijn van de verkiezingen zonder opkomstplicht in Vlaanderen weet niemand, al staat één ding vast: er zullen minder mensen gaan stemmen. Verder is het ook zo goed als zeker dat vooral lager opgeleiden, mensen met een lager inkomen, mensen die stammen uit de migratie en jongeren zullen thuisblijven. Dat kun je afleiden uit zowat alle studies over niet-stemmers die de voorbije decennia zijn gemaakt.
Apache ging – met de steun van de Vlaams-Nederlandse Journalistenbeurs – in Vlaanderen en Nederland op zoek naar de mogelijke gevolgen van de afschaffing van de stemplicht en het nieuwe decreet Lokaal Bestuur. Kunnen we in Vlaanderen iets leren uit wat er in die halve eeuw in Nederland gebeurde?
