Burgemeester Bart De Wever (N-VA) was de opvallende afwezige. Hij liet zich dinsdagavond (10/9) op het debat vervangen door schepen en partijgenoot Koen Kennis. Hij mocht het opnemen tegen Kathleen Van Brempt (Vooruit), Bogdan Vanden Berghe (Groen), Pieter De Cock (CD&V), Willem-Frederik Schiltz (Open Vld), Jos D'Haese (PVDA) en Filip Dewinter (Vlaams Belang).
Socioloog en organisator Pascal Gielen (ARIA) leidde de avond in met een pleidooi voor semipublieke ruimtes als “onbestemde ruimte, vrijplaatsen. Om te bewegen, om zelf te organiseren, zelf te besturen. Ruimte voor het spontane leven, het eigen initiatief, het delen van plezier, kennis en leed.”
Moderator en politicoloog Dave Sinardet startte het debat met een ludiek kennismakingsrondje. De antwoorden op zijn vraag naar de favoriete semipublieke ruimte in Antwerpen waren veelzeggend? Van voorspelbaarheden als De Roma (Vanden Berghe) en Park Spoor Noord (D’Haese) tot de ietwat aangebrande keuzes voor ’t Schoon Verdiep (Dewinter) en de Handelsbeurs (Kennis). Volgens Kennis “geeft de Handelsbeurs perfect weer waar Antwerpen voor staat”. Lees: erfgoed omgebouwd tot peperduur evenementencomplex met vijfsterrenhotel, dat bovendien voor overlast zorgt.
Vier vertegenwoordigers van verschillende maatschappelijke sectoren brachten een kort statement. David van den Bosch (Netwerk Lokaal Sportbeleid) kaartte een gebrek aan, maar wierp ook enkele interessante ideeën op: kan een park and ride tijdens de daluren een skatepark worden? Kan een speelplaats in het weekend dienen voor sportieve activiteiten? Welke invulling wordt gegeven aan de vrijkomende stelplaats van De Lijn in Zurenborg? VRT-journalist Peter Decroubele had het over herbestemming van gebouwen en uitwisseling tussen levensbeschouwingen.
Ontsierd door promopraatjes
Met veel prangende thema’s en weinig tijd mag het niet verbazen dat de lijsttrekkers veelal in promopraatjes vervielen. Zo liet Van Brempt geen kans onbenut om de verwezenlijkingen van Patrick Janssens (Antwerps burgemeester van 2003 tot 2012) te loven en weet Dewinter, weinig verrassend, het gebrek aan ruimte aan immigratie (“Moeten we niet nadenken over de ongelimiteerde groei van deze stad?”).
Schiltz reduceerde het debat tot de “drie pijlers van ons programma: ruimte, vertrouwen en groei”. Hoe hij als liberaal dan kijkt naar de verhouding tussen de stad en de vastgoedsector, vroeg Sinardet zich af. “Die mag wel wat helderder zijn”, was het gedecideerde antwoord.
Vragen over de privatisering en commercialisering van belangrijk erfgoed, zoals Botanic Sanctuary Hotel, omzeilde Kennis. Hij betreurde “het verlies van parochiezalen en volkshuizen”. Meerdere keren verwees hij naar de plannen voor het Ringpark “waar veel extra ruimte gecreëerd wordt”. De oproep van D’Haese om beslissingen over ruimte te baseren op gesprekken met buurtbewoners werd opgepikt door andere sprekers.
Claïs Lemmens Boon (MORPHO en Antwerps Kunstenoverleg) schetste het veld van de kunstenaarscollectieven door een opsomming van zowat alle huizen en zelfs kunstscholen. Joke Blockx, (Liga voor Mensenrechten) focuste op “manieren waarop de lokale overheid onze fundamentele vrijheden kan inperken”. Ze verwees naar de recente GAS-boete die milieu- en burgerrechtenactivist Thomas Goorden ontving na zijn niet-aangevraagde actie tegen de luchthaven van Deurne.
Polariserende ingrepen
Leiden GAS-boetes tot willekeur? Niet, volgens Kennis. “Als je wil protesteren, neem contact op met de politie en zij bekijken samen hoe het veilig kan.” Amnesty International is nochtans duidelijk: “Het deelnemen aan of organiseren van bijeenkomsten is een recht, geen privilege of gunst”.
D’Haese haalde polariserende ingrepen aan van cultuurschepen Nabilla Ait Daoud (N-VA), zoals het weghalen van foto’s van Mous Lamrabat uit de Arenbergschouwburg, het ontslagen van stadsdichter Ruth Laster en recentelijk het verbieden van een benefiet voor kinderen in Gaza in De Nor. Kennis verdedigde die keuzes: “Wij vragen in die stedelijke ruimte en vanuit stedelijke context, om de neutraliteit te bewaren. De stadsdichter spreekt namens de stad. Dat gedicht was politiek.”
In drie van de vier vertegenwoordigende statements was leegte een punt. Leegstand en het gebrek aan visie over invulling van beschikbare ruimte kwamen amper aan bod in de reacties van de lijsttrekkers, die het eerder hadden over schaarste. Van Brempt werkte de meer rechtse stemmen in de hand door te vertrekken vanuit de voorspelling dat er in de komende vijf tot tien jaar 50.000 mensen zullen bijkomen in Antwerpen en “de ruimte bijzonder schaars is”.
Wordt voor bestaande ruimtes dan wel genoeg gezorgd? Eigenlijk werd ook dit onderwerp niet rechtstreeks vastgepakt. Op korte vermeldingen door Van den Berghe en Lemmens Boon na kwam het symbolische en hoogdringende dossier van Ercola niet aan bod.
Bij de vragenronde uit het publiek werden enkele andere concrete dossiers aangehaald, zoals het gesloten Maagdenhuis en Tutti Fratelli, gebouwen die verkommeren en dreigen verpatst te worden. Een tekenend signaal kwam van de Bourla zelf, waar zich boven het podium een lek lijkt te bevinden.
Kennis maakte van de gelegenheid gebruik om uit te halen naar Apache en de door hem als roddels omschreven bijdragen over vastgoeddeals in Antwerpen.
Dat zien we ook heel duidelijk terugkomen in het feit dat er praktisch niemand die voor de stad werk zich rechstreeks mag richten tot eender welke media en alles via "communicatie specialisten" moet gaan, zo zijn ze er zeker van dat alles de juiste politieke kleur krijgt... Sorry ik bedoelde natuurlijk, die kan ervoor zorgen dat alles "neutraal" blijft.