Wat staat er op het spel op 9 juni?
"Onze samenleving staat op een kantelpunt. Volgens berekeningen van het Federale Planbureau zullen de vergrijzingskosten pieken tussen 2040 en 2050. Ook voor de klimaattransitie worden de komende 25 jaar absoluut essentieel. Het is een uitdagende tunnel waar we onze samenleving door moeten sturen. Kunnen we na 9 juni de hoop levendig houden dat we hier als samenleving sterker en meer verenigd kunnen uitkomen?
Er is nood aan een toekomstvisie die hoop geeft, maar vandaag lijkt een wijdverspreide angst voor collectieve achteruitgang elk publiek debat te overheersen. Het leidt tot een extreem verkrampt beleid ten aanzien van nieuwkomers in onze samenleving en, bij uitbreiding, tegenover al wie ‘anders’ is. Dit beleid staat bol van valse beloftes en mensenrechtenschendingen.
Migratiedeskundigen geven een duidelijke boodschap: migratie kan je organiseren, maar het heeft geen zin om er simpelweg ‘tegen’ te zijn. Succesvolle, welvarende samenlevingen trekken migranten aan en onderscheiden zich door de manier waarop ze zichzelf dankzij die groeiende diversiteit opnieuw kunnen uitvinden. Indien we binnen 25 jaar zien dat Europa geen aantrekkelijke migratiebestemming meer is, zal dat zijn omdat Europa in een diepe recessie is gesukkeld en de democratie is uitgehold.
Welke kwestie is van essentieel belang?
Het Europees Pact voor Asiel en Migratie wordt naar voor geschoven als oplossing om de verantwoordelijkheids- en solidariteitsproblemen tussen lidstaten aan te pakken. Maar dit pact legt net nog meer verantwoordelijkheden bij de grenslanden van de Europese Unie. Zij moeten voortaan instaan voor de organisatie van grensprocedures, die gepaard zullen gaan met quasi-systematische detentie van asielzoekers, ook van kinderen. De solidariteit die de andere lidstaten daartegenover plaatsen is in verhouding minimaal.
Deze grenslanden zullen dus nog harder proberen vermijden dat asielzoekers de Europese grenzen zullen bereiken, door pushbacks of door ontransparante akkoorden met derde landen. De kans is klein dat deze aanpak zal werken en dus de rust in het debat zal doen terugkeren, maar ondertussen zullen we wel massaal mensen opsluiten en overleveren aan extreem geweld. Om onze samenleving te beschermen ondergraven we stelselmatig de mensenrechten waarop we die opgebouwd hebben.
Hoe moeten we deze kwestie aanpakken?
Ruben Wissing (UGent) heeft op verzoek van Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Caritas International en 11.11.11 onderzocht hoe een alternatief solidair asielbeleid eruit kan zien, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en mensenrechten. Zo hebben we een alternatief Brugmodel ontwikkeld. Deals met derde landen kunnen een tool zijn, wanneer ze bescherming centraal plaatsen. In ruil voor het versterken van hun asielsysteem gaan we als EU-landen concrete engagementen aan voor de hervestiging van vluchtelingen en de creatie van veilige en legale toegangswegen. Binnen Europa kiezen we voor een evenredige verdeling van asielzoekers op basis van objectieve criteria en voor de creatie van een Europees beschermingsstatuut dat mensen toelaat zich vrijer te bewegen tussen lidstaten, onder dezelfde voorwaarden als EU-burgers."
