Wat staat er op het spel op 9 juni?
"9 juni wordt een mogelijk kantelpunt in onze geschiedenis. De kans is groot dat (extreem)rechts in veel Europese landen doorbreekt en dat zal niet alleen sociaal, maar ook ecologisch voor een ramp zorgen. Als de opgang van extreemrechts niet gestopt wordt, kunnen we een ambitieus natuur- en klimaatbeleid al zeker vergeten. Het zijn de meest kwetsbaren die de eerste slachtoffers zijn van stormen, overstromingen, extreme droogte en andere gevolgen van de klimaatopwarming.
Conservatieven staan nu al op de rem op vlak van milieu en natuur: pesticidenwetgeving, natuurherstelbeleid, Green Deal … Tegelijkertijd duurt de vergiftiging van
mens en milieu voort. Na zoveel jaren hebben we nog niet direct een oplossing voor het voorkomen en saneren van PFAS en andere giftige chemische componenten
die massaal in onze industrie gebruikt worden en in het milieu terechtkomen.
Welke kwestie is van essentieel belang?
Klimaatopwarming stond jaren bovenaan de politieke agenda, maar wordt stilaan naar de achtergrond verdreven door oorlogen, geopolitieke conflicten, landbouwproblemen en andere crises. Ook bij het brede publiek daalt de interesse voor ecologie en klimaat, maar dat is op zich logisch: als mensen geen perspectief krijgen, haken ze af.
Decennialang besparingsbeleid heeft niet alleen de ruggengraat van de overheid gebroken – denk aan de milieu-inspectie, het Departement Zorg, het Agentschap voor Natuur en Bos – maar ook het geloof van veel mensen in maatschappelijk engagement geknakt. Bevolkingsgroepen worden gedwongen mee te gaan in wat men ‘transitie’ en ecologische bescherming noemt, terwijl industriereuzen als Ineos volop ondersteund worden.
Een deel van de sociale bewegingen komt bij de bevolking als wereldvreemd over en kan mensen niet meer mobiliseren. Tegelijkertijd dagen nieuwe problemen op: begin dit jaar overstroomde de Denderstreek voor de zoveelste keer, terwijl politici nog steeds toelaten dat er gebouwd wordt in overstromingsgebieden – of er zelf bouwen. Ze aarzelen daarbij niet om wetten of deontologische codes te overtreden.
In heel Vlaanderen zijn verhoogde PFAS-concentraties aangetroffen, van bodem tot drinkwater. Ook daarvoor is geen oplossing in zicht. Integendeel: overheden proberen elkaar via juridische procedures de factuur van de sanering door te schuiven.
Hoe moeten we deze kwestie aanpakken?
Het klimaatprobleem moet op een sociale manier benaderd worden. Het gros van de bevolking heeft niet de centen om een elektrische auto te kopen, zonnepanelen te leggen of zijn consumptiegedrag te veranderen. Climaxi dringt aan op een sterker regelgevend kader voor de industrie en een versterking van overheidsadministraties die een controlerende of adviserende opdracht vervullen. De achterpoortjes van de milieuwetgeving moeten gesloten worden. Wie hierdoor zijn job verliest of schade lijdt, heeft recht op compensatie. Hierbij moeten we het principe van de herverdeling hanteren: wie te weinig heeft, krijgt steun, maar wie zich op basis van onterechte of vervuilende praktijken heeft verrijkt, moet meer bijdragen."
