Wat staat er op het spel op 9 juni?
"Een verkiezingsoverwinning voor Vlaams Belang staat in de sterren geschreven. Op 9 juni zullen we weten op welke manier de verrechtsing in Vlaanderen en België verder vorm zal krijgen. Dit zal bepalen op welke manier onze democratische rechtsstaat al dan niet verder in het gedrang komt: een kritisch middenveld, een gezond medialandschap en de bescherming van minderheden liggen in het vizier, vooral in Vlaanderen. Een aantal mogelijke scenario’s speelden zich al af na de vorige verkiezingen in 2019.
Ten eerste zullen we waakzaam moeten zijn voor mogelijke agressie van de extreemrechtse stoottroepen van Vlaams Belang, waar de partij zich al dan niet van zal distantiëren, zoals in 2019. Een Vlaamse regeringsdeelname van Vlaams Belang zal de inzet zijn, maar ook protest tegen een federale regering zonder Vlaamse minderheid kan gebruikt worden om te mobiliseren. De vraag is of de extreemrechtse buitenbaan zich daarbij zal laten inspireren door Amerikaanse Stop the Steal-scenario’s en complottheorieën, en hoeveel fake news Vlaams Belang zelf zal verspreiden. De rol en de verantwoordelijkheid van de nieuwsmedia en de socialemediabedrijven kunnen hier cruciaal zijn. Vooral de berichtgeving van VRT moet daarbij goed gemonitord worden.
Een tweede wapen dat Vlaams Belang in handen heeft is een gegarandeerde onderhandelingsronde met N-VA, al dan niet over een minderheidsregering met gedoogsteun van Vlaams Belang – als de partij niet zelf het initiatiefrecht zal hebben bij de Vlaamse regeringsvorming. Mogelijk zorgt deze oefening en de keuzes die daarbij gemaakt moeten worden ook voor interne spanningen binnen N-VA.
Welke kwestie is van essentieel belang?
Een regeringsdeelname van het Vlaams Belang lijkt weinig waarschijnlijk. Het is realistischer om ervan uit te gaan dat de partij via onderhandelingen met N-VA haar programma verder zal uitgevoerd zien. Ook dit is niet nieuw, maar gebeurt sinds 2019 steeds openlijker. Het droogleggen van kritische middenveldorganisaties zoals Kif Kif zal erg hoog staan op het lijstje van Van Grieken en is waarschijnlijk een eis waar ook N-VA oren naar zal hebben. Hiervoor zal het nodig zijn om onder andere het decreet sociaal-cultureel volwassenenwerk nog verder uit te hollen. Dit decreet, dat oorspronkelijk bedoeld was voor het waarborgen van een kritisch bottom up-perspectief in het middenveld, zal dan meer en meer gebruikt worden om organisaties te muilkorven.
Hoe moeten we deze kwestie aanpakken?
Gelukkig kan Kif Kif rekenen op de actieve inzet van meer dan honderd vrijwilligers, ook in tijden van crisis. De vraag is dan ook eerder in welke richting een samenleving beweegt die plekken waar het kritisch denken en het perspectief van minderheden een plaats krijgt drooglegt en onder druk zet. Zonder dwarsliggers rijden er geen treinen. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij iedereen die zich democraat acht, van de redactietafel tot het partijbestuur."
