Apache Magazine ligt vanaf woensdag in verschillende krantenwinkels en boekhandels of is te bestellen in onze webshop.
Wat staat er op het spel op 9 juni? Belastingvrije huurinkomsten? Zwarte Piet? Omvolking? Nee. Als we naar de acht geëngageerde vertegenwoordigers van het maatschappelijke middenveld luisteren die in het nieuwe magazine aan bod komen, staat niets minder dan de democratie zelf op het spel.
De groep die niets met verkiezingen te maken wil hebben groeit bij elke stembusgang. De niet-kiezers vormen in Vlaanderen inmiddels de derde grootste ‘partij’. Apache Magazine duikt in het spoor van mensen die anderen aansporen om wel hun stem te laten gelden, om wel nog in de politiek en de democratie te durven geloven, maar ook om verder te kijken dan 9 juni. Want de democratie begint en eindigt niet bij vijfjaarlijks een bolletje kleuren.
Toch zetten we in Apache Magazine #15 de aanstormende verkiezingen centraal. We doen dat niet met stemtesten of andere opiniepeilingen, maar wél met een kiesadviesvrije strip van Bart Vliegen. We kijken ook naar de electorale strategie van Vlaams Belang en ontleden het gebrekkige en dodelijke mobiliteitsbeleid, maar we maken niet als gemankeerde schoolmeesters het rapport op van deze of gene regering en minister. Al komen we bij dat laatste wel dicht in de buurt voor één cruciaal onderwerp: wonen.
Het recht op een behoorlijke huisvesting staat vooralsnog verankerd in onze Grondwet. Hoe is het met dit grondrecht gesteld na tien jaar N-VA aan het roer van wat al een hele tijd een op en top Vlaamse bevoegdheid is? Niet echt fantastisch, is het jammere antwoord. Kwetsbare huurders geraken steeds moeilijker aan een sociale woning en wie al een sociale woning huurt, krijgt het steeds moeilijker om die te behouden.
Bevoegd minister Matthias Diependaele (N-VA) kiest voor een harde aanpak, in woord en daad. Maar daarmee neemt de woonnood niet af. Wij spraken onder meer met sociale huurders die de schaarste aan woningen hekelen en niet langer de schadelijke stigmatisering pikken van huurders en mensen en gezinnen op de ellenlange wachtlijsten.
Het verwachte succes van uiterst rechts in België en de rest van de Europese Unie beheerst de debatten. En het doet de traditionele partijen in een kramp schieten, waardoor ze met hun kopieergedrag voor een soort selffulfilling prophecy dreigen te zorgen. Het origineel blijft altijd aantrekkelijker dan de kopie, ook al verbergt het origineel zich achter een propere façade. Maar wie toont wat achter die façade gebeurt? Kan journalistiek nog een wapen zijn tegen radicaal- en extreemrechts?
David Schraven, uitgever van het Duitse onderzoeksmedium Correctiv, is overtuigd van wel. ‘Zijn’ medium onthulde geheime extreemrechtse plannen om massaal mensen uit Duitsland te deporteren en ontlokte zo ongeziene protesten tegen Alternative für Deutschland. “In Duitsland hebben politici en journalisten vaak veel te veel schroom gehad om te zeggen waar het op staat als het over uiterst rechts gaat. Als nieuwsmedium moet je uiterst rechts niet behandelen zoals alle andere partijen.”
Een duidelijke boodschap voor ‘onze’ openbare omroep? De voorbije regeerperiode was alleszins niet de fijnste voor de Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie. Ook al zijn we nog niet toe aan Italiaanse of Hongaarse toestanden, de politieke inmenging werd wel steeds zichtbaarder.
“Het hellend vlak waarbij openbare omroepen in Europa evolueren naar regelrechte staatszenders die propaganda maken voor de regering is geen zinsbegoocheling”, schrijft Karl van den Broeck. “Voor VRT wordt het de komende jaren erop of eronder. Het brokkenparcours van de huidige leiding én de vele vijanden in de politiek en de media maken ‘onze’ openbare omroep uiterst kwetsbaar.”
Het waren woelige jaren onder Jambon I en De Croo I. Over de oorlogen in Oekraïne, Gaza en elders weiden we niet uit, en over de pandemie is wellicht genoeg gezegd en geschreven, maar het verhittende klimaat en onze verwoestende omgang met onze leefomgeving schudden we niet met een vaccin van ons af.
Maar waar in 2019 de spijbelende klimaatjongeren de toon zetten voor de verkiezingen, is het nu de beurt aan landbouwers in ronkende tractoren. De mestvlekken en roetvegen in de Europese wijk zijn uitgewist, maar daarmee is de woede van de boeren niet bekoeld. “Boeren kwamen niet op straat tegen de natuur. Ze kwamen op straat voor inkomenszekerheid”, zegt landbouwer Lien Vrijders in het nieuwe magazine.
Vrijders is niet zomaar een boer. Met haar klimaatboerderij pakt ze het anders aan. Ze wil tonen dat je voedsel voor mensen kan telen zonder de bodem uit te putten, het land vol stikstof te pompen en het klimaat te ontwrichten. En dat het misschien zelfs mogelijk is om met landbouw de biodiversiteit te vergroten.
Het is hoog tijd, want pakweg een op drie van onze plantensoorten is bedreigd en een groot deel daarvan zijn akkersoorten. Soorten die zich historisch gezien nochtans hebben aangepast aan de landbouw. Van een kanarie in de koolmijn gesproken.
Ook Dirk De Wachter hoort kanaries fluiten in de koolmijn. Met de ‘psychiater des Vaderlands’ trekken we naar het Herstelhuis. Een gastvrije plek in Vlaams-Brabant waar mensen terecht kunnen die aan de rand zitten van of al gevallen zijn uit de razende speedboot die onze maatschappij is geworden.
Het zijn mensen die je niet zomaar eventjes oplapt en opnieuw het strijdperk instuurt. Al gebeurt dat elders wel al te vaak, ziet De Wachter, in de heersende “efficiëntiecultuur”. Hij doet ons luisteren naar mensen met psychiatrische problemen, in plaats van hen weg te duwen. “Kwetsbare mensen worden letterlijk ziek van wat wij normaal zijn gaan vinden.”
We trekken ook naar Hoboken, waar door de loodvergiftiging de arbeiderswijk rond de fabriek van Umicore ontmanteld wordt. De fabriek en de wijk zijn al een eeuw onlosmakelijk verbonden. Daar komt nu een abrupt einde aan. Om een groene bufferzone te creëren moeten aan de wijk verknochte en pas neergestreken inwoners noodgedwongen verhuizen. Terwijl bloedtesten bij de kinderen vaste prik geworden zijn, neemt de wijk afscheid van wat ooit was.
Dichteres des Vaderlands Lisette Lombé tekent eveneens present. De Luikse alleskunner schrijft naar eigen zeggen met een groot hart. “En telkens wanneer mijn hart klopt, klopt het woord poëzie ook. Zo lang mijn lichaam leeft, zal mijn poëzie brandstof hebben. Ik dicht tot ik doodga!” Vijf van haar gedichten lees je verspreid doorheen het nieuwe Apache Magazine in Nederlandse vertaling door Katelijne De Vuyst.
Laat je inspireren. En stem op 9 juni misschien ook met je hart. En voor “de goeie”.
