Apache Magazine #18 is nu verkrijgbaar. Vind een verkooppunt op apache.be/magazine of bestel jouw exemplaar eenvoudig via shop.apache.be.
Qua onheilspellende taal kan het tellen. Het regeerakkoord van de regering-De Wever stelt er ook wel oplossingen tegenover: als land en als samenleving onze weerbaarheid verhogen en een “nieuwe veiligheidscultuur” installeren, maar ook en vooral “een versterkte defensiesamenwerking binnen de EU en complementair aan de Navo”.
De defensie-uitgaven zouden moeten stijgen naar 2% van het bbp in 2029 en 2,5% in 2034. Dat betekent een verhoging tot 13,5 en 18 miljard euro. Tegelijk kondigde de regering-De Wever een forse besparing op ontwikkelingssamenwerking aan.
Met Donald Trump en zijn stinkend rijke acolieten aan het roer in de Verenigde Staten is dit volgens velen meer dan ooit een tijd van Realpolitik. Een tijd ook waarin Europa maar beter snel weet welke richting het wil uitgaan én zich flexibel weet op te stellen. Want “China doet zijn eigen ding, Brazilië, India en Indonesië ook. Dat zal ertoe leiden dat Europa en de VS minder op dezelfde lijn zullen zitten dan vroeger. Soms zullen we verschillende allianties moeten aangaan”, voorspelt defensiespecialist Sven Biscop.
En dan leren we die nieuwe en opkomende grootmachten maar beter kennen. Sinoloog Jeanne Boden probeert al jaren de kloof met China te overbruggen. Desondanks botst ze nog steeds op veel onwetendheid. “Dat heeft te maken met onze zelfingenomenheid en ons gebrek aan interesse, maar ook met de geslotenheid van het land zelf, ook in tijden van zogenaamde ‘openheid’.” Al wanhoopt ze niet. “Ik heb van Chinezen geleerd dat alles samenhangt en voortdurend verandert.”
De bipolaire wereld zoals we die in de twintigste eeuw kenden, bestaat niet meer. Van die wetenschap is ook Peter Mertens, algemeen secretaris van PVDA, doordrongen. Hij pleit voor een autonome Europese koers. Mertens wil het vaak zeer rigide kampdenken loslaten dat zijn partij lange tijd kenmerkte en ook schade berokkende. Want als de vijand van je vijand je vriend wordt, zit je voor je er erg in hebt aan tafel bij de Syrische dictator Bashar al-Assad. Daar bezondigde dus niet enkel Vlaams Belanger Filip Dewinter zich aan.
De val van het autoritaire Assad-regime zorgde voor een verrassende en optimistische uitsmijter van het woelige jaar 2024. Na meer dan twaalf jaar burgeroorlog danste de Syrische bevolking door de straten van Damascus en andere steden. De beelden van uit de martelgevangenissen bevrijde gevangenen gingen de wereld rond.
Ook de Syrische auteur Mustafa Taj Aldeen Almosa werd ooit in zo’n gevangenis vastgehouden. Hij schreef er het bikkelharde en toch humoristische kortverhaal Wat zijn ze vriendelijk over dat we in dit Apache Magazine voor het eerst in het Nederlands publiceren, vertaald door Helge Daniëls. “Geen beter wapen dan ironie om de spot te drijven met onrecht, tirannie en willekeur”, zegt de naar Turkije gevluchte Almosa.
Onze huisfotograaf Simon Clément reisde de voorbije jaren meermaals naar Syrië en was ook daar op het moment dat het ondenkbare gebeurde. Zijn foto’s van Syrië voor en na de val spreken boekdelen. Al zijn er ook meer dan voldoende vraagtekens te plaatsen bij de toekomst van het Arabische land.
Sowieso zullen de naweeën van de burgeroorlog nog lang te voelen zijn. Zowat alle strijdende partijen gebruikten tijdens de burgeroorlog water als wapen, ook tegen de burgers. Een groot deel van de bevolking heeft onvoldoende toegang tot water, stelden journalisten Khabat Abbas en Toon Lambrechts ter plekke vast. En dat in een land dat toch al gebukt gaat onder zowel de gevolgen van het aanslepende conflict als van een veranderd klimaat.
Apache Magazine rekent voor dit lentenummer met een geopolitieke inslag voor een stuk op het werk van moedige freelancers die bijvoorbeeld naar Syrië trekken. Zonder freelancers mogen we de buitenlandjournalistiek helemaal begraven in Vlaanderen. Wie wil weten wat er buiten de grenzen gebeurt, is tegenwoordig hoofdzakelijk aangewezen op buitenlandse media.
De jonge wolven die toch bereid zijn om het als correspondent voor Vlaamse media in verre en niet zelden gevaarlijke oorden te wagen, worden al te vaak stiefmoederlijk behandeld. “In Syrië had ik twee nachtmerries: ik piekerde over mijn financiële situatie en ik werd achternagezeten door leden van IS die me wilden afknallen”, vertelt freelance correspondent Eugenie D’Hooghe.
Voor dit Apache Magazine stuurden we in december journalist Thibault Coigniez naar Servië, waar betogers, aangevuurd door studenten met rood geverfde handen, intussen de russofiele premier tot aftreden dwongen. Al zijn ze niet van plan daar te stoppen. Daarvoor tiert de corruptie te welig. President Aleksandar Vučić speelt al te handig de Russische, Chinese en Europese belangen tegen elkaar uit, met vooral zichzelf als winnaar.
Toen de Russische president Vladimir Poetin op 24 februari 2022 de grootste grondoorlog in Europa sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog lanceerde, daverde de internationale rechtsorde (nogmaals) op zijn grondvesten. Ook de Israëlische oorlog in Gaza stelt het internationaal systeem verder op de proef. Gaza lijkt steeds meer op het kerkhof van het internationaal recht. Als dat graf niet al begin deze eeuw in Irak werd gegraven.
Alvast één sector heeft er niet onder te lijden: de Israëlische wapenfabrikanten. “Israël heeft Gaza altijd al gezien als een betrouwbaar testgebied voor nieuwe vormen van onderdrukking”, zegt onderzoeksjournalist en filmmaker Antony Loewenstein.
Een van de tienduizenden dodelijke slachtoffers die Israël maakte in Gaza is dichter Refaat Alareer. Het allerlaatste gedicht dat hij schreef, If I must die, werd een van vele symbolen van het lijden én de weerbarstigheid van de Palestijnen. In dit lentenummer lees je een naar het Nederlands vertaalde en door Douglas Lambert verstripte versie van het gedicht.
En dan hebben we het nog niet gehad over het klimaat als geopolitiek strijdtoneel. Voor je helemaal aan weltschmerz onderuit gaat, beste lezer, luister vooral naar wat de Zweedse historicus en klimaatactivist Andreas Malm te vertellen heeft.
Ja, 2024 was gemiddeld warmer dan de afgesproken grens van 1,5 graad, en overstromingen, bosbranden en orkanen stapelden zich op terwijl de uitstoot van broeikasgassen piekte. Maar, zo zegt Malm, “pessimisme is geen reden om afzijdig te blijven”! “Collectieve actie helpt om de wanhoop op afstand te houden.”
