De schrijvers van deze gastbijdrage zijn momenteel in Caïro om deel te nemen aan de Global March to Gaza, een burgerbeweging die het einde vraagt van de blokkering van de humanitaire hulp en de genocide in Gaza. Duizenden burgers uit meer dan vijftig landen proberen de grens met Rafah te bereiken om de systematische schendingen van het internationaal recht ten opzichte van het Palestijnse volk te doen stoppen. Onder hen ook Belgen.
De Global March to Gaza hoopte de grensovergang bij Rafah te bereiken, maar deelnemers werden zowel in Libië als net buiten de Egyptische hoofdstad Caïro tegengehouden. Vanuit Caïro wilden de activisten naar Al-Arish reizen, vanwaar ze hun mars van 48 kilometer naar de grensovergang met Gaza wilden beginnen.
Israël zet Egypte onder druk om deze mars uit alle macht tegen te houden. De Israëlische minister van Defensie Katz dreigt ermee IDF-soldaten in te zetten als de Egyptische autoriteiten de 'jihadistische mars' niet weten te verhinderen.
Maar dit is niet de kern van het verhaal. De kern is dat er al twintig maanden een genocide aan de gang is. Via livestream volgt de hele wereld mee hoe Israël Gaza tot een hel maakt. Meer dan honderdduizend ton bommen vermoorden Palestijnen in huizen, scholen, ziekenhuizen, noem maar op.
Sinds begin maart blokkeert Israël ook alle humanitaire hulp. Mensen worden uitgehongerd, ontmenselijkt en vernederd. Wie na maanden ondervoeding aanschuift om een beloofd voedselpakket te pakken te krijgen van de zogenaamde Gaza Humanitarian Foundation wordt in dranghekken geduwd en riskeert Israëlische kogels. Elke dag denken we het ergste gezien te hebben, waarop het de dag nadien nog erger wordt.
‘Hoe kan dit blijven duren?’, is een vraag die mensen van over de hele wereld zich al twintig maanden stellen. Ettelijke resoluties, veroordelingen en (gelekte) rapporten later moeten burgers nog steeds vaststellen dat hun overheden niet overgaan tot sancties tegen Israël. Verontwaardigd en beschaamd door de medeplichtigheid van hun regeringen en instellingen proberen mensen het heft daarom in eigen handen te nemen.
Wereldwijd worden protesten georganiseerd, petities ondertekend, bedrijven geboycot, universiteitscampussen bezet, geld gedoneerd, open brieven gepubliceerd, wapentransporten tegengehouden... Maar een gedegen politiek antwoord blijft uit. De genocidaire wil van Israël lijkt wet. Net als in Egypte wordt ook in de Europese Unie, België incluis, de politie ingezet tegen de burgeracties die eisen dat het internationaal recht nageleefd wordt.
De Global March to Gaza is de zoveelste uiting van een mondiaal gedragen verontwaardiging.
Internationaalrechtelijke verplichtingen
Naar aanleiding van de zaak die Zuid-Afrika aanspande tegen Israël oordeelde het Internationaal Gerechtshof op 26 januari 2024 dat er geen twijfel meer is over het bestaan van een 'risico op genocide' in Gaza. Al meer dan een jaar is België dus net zoals alle andere verdragspartijen bij het Genocideverdrag verplicht er alles aan te doen om de genocide te stoppen.
Hetzelfde geldt voor de misdaden tegen de mensheid en de oorlogsmisdaden die Israël blijft plegen. Het mogelijk maken of het vergemakkelijken van die misdaden is strafbaar. Ook het verzuim om gebruik te maken van de mogelijkheid tot handelen om die misdaden te verhinderen of te doen ophouden maakt op zich een strafrechtelijk misdrijf uit.
Behalve een aantal recente voorzichtige uitspraken en de beslissing om het associatieakkoord tussen de EU en Israël onder de loep te nemen doet de Belgische overheid, net zoals de andere Europese regeringen, nagenoeg niets. Nochtans leren de economische en diplomatieke sancties tegen Rusland na de invasie van Oekraïne dat het anders kan.
Onze eerste minister verklaarde bovendien dat Benjamin Netanyahu niet zou worden gearresteerd in België, ondanks het internationaal aanhoudingsbevel dat tegen hem is uitgevaardigd. Dat druist niet alleen in tegen de scheiding der machten, maar getuigt ook van een zorgwekkend misprijzen voor het internationaal recht.
De Belgisch overheid verzaakt dus niet enkel aan haar verplichting in te grijpen, ze maakt ook het plegen van die misdrijven mogelijk of vergemakkelijkt dat, onder meer door handel te blijven drijven met Israël en dat regime te blijven legitimeren.
Het is onze gedeelde verantwoordelijkheid en morele plicht om alles in de strijd te gooien om deze waanzin een halt toe te roepen. Samen met de Freedom Flotilla, het Soumoud-konvooi en alle andere acties kan de Global March to Gaza helpen het tij te keren. En dat vreest Israël ook. Waarom zou de zelfverklaarde 'enige democratie in het Midden-Oosten' er anders alles aan doen om vreedzaam protest nog voor de Sinaï te doen stranden?
