Omdat de Vlaamse overheid verwacht dat de kosten van het Oosterweelproject later volledig worden terugbetaald met toekomstige tolgelden, worden de werken en bepaalde leningen (zoals extra achtergestelde leningen) buiten de definitieve berekening van het begrotingsevenwicht gehouden.
Dat gebeurt ondanks de Europese regelgeving het oplegt en de scherpe kritiek van het Rekenhof en economische experts. Die waarschuwen ervoor dat de totale kosten inmiddels zijn opgelopen met ramingen tot 13,6 miljard euro en dat deze creatieve boekhouding een financiële gok en een zware last betekent voor de volgende generaties. Bovendien blijft het de vraag of het gehele project wel een oplossing biedt voor de verkeersellende in Vlaanderen.
Wegen overbelast
De Oosterweelverbinding is een van de grootste infrastructuurwerken in Europa. Het heeft tot doel de verkeersellende op de Antwerpse Ring op te lossen, de bereikbaarheid van de haven te verbeteren en de leefbaarheid in de regio te verhogen door middel van overkappingen en groenparken. De werken bestaan uit de herinrichting op de Linkeroever en Zwijndrecht, de Scheldetunnel, het Oosterweelknooppunt, de Kanaaltunnels, en de afbraak van het viaduct van Merksem. De totale kost wordt geschat op 13,6 miljard euro.
Zal het Oosterweelproject een oplossing bieden voor de verkeersellende in Vlaanderen?
Statistiek Vlaanderen schrijft dat “volgens cijfers van het Vlaams Verkeerscentrum tijdens de voorbije 12 maanden (september 2025 – augustus 2026) de filezwaarte op de hoofdwegen in het Vlaamse Gewest op gemiddeld 856 kilometeruren per werkdag” lag. “Dat wil zeggen dat er in die periode elke werkdag gemiddeld 856 kilometer file was gedurende 1 uur lang.”
De overbelasting van de hoofdwegen in het Vlaamse Gewest is ook niet het enige probleem. De wegen zijn bovendien in erbarmelijke staat. De Mobiliteitsraad adviseert de Vlaamse Regering en het Vlaams Parlement over de krachtlijnen van het mobiliteitsbeleid en de openbare werken in Vlaanderen. Het rapport over de toestand van het wegennet van december 2009 stelt dat 10,6% van de Vlaamse autosnelwegen onvoldoende krijgt, 9,5% krijgt de beoordeling gebrekkig. Slechts 40% van alle snelwegen is in goede staat. Bij de gewestwegen is de toestand nog slechter: 16,9% scoort onvoldoende en 12,7% gebrekkig, amper 18% is in goede staat.
Miljoenen containers
Naast het Oosterweelproject is er ook het project Extra Containercapaciteit Antwerpen (ECA). Dit project wil de containerbehandelingscapaciteit met ongeveer 7,1 miljoen TEU (standaardcontainers) uit breiden. Daarvoor komt er een tweede getijdendok dwars op het bestaande Deurganckdok, extra terreinen en ligplaatsen voor de binnenvaart, de Westelijke ontsluiting van de Waaslandhaven, en de optimalisatie en uitbreiding van de bestaande capaciteit op de Rechteroever. De Mobiliteitsraad Vlaanderen schrijft hieromtrent het volgende:
“Bijkomende containercapaciteit veroorzaakt bijkomende mobiliteit en legt bijkomende druk op de capaciteit van de infrastructuurnetwerken. De Raad vindt het aangewezen dat een zicht wordt verkregen over de impact van deze bijkomende containercapaciteit op de (evolutie van) de modal split van het goederenvervoer van en naar de haven.”
Modal split betekent de verdeling van het aantal verplaatsingen of de afgelegde kilometers over de verschillende transportmiddelen.
Transgenerationeel project
Door een creatief politiek beleid wordt 13,6 miljard euro uit de Vlaamse boekhouding gehouden. Het uitblijven van een financiële langetermijnvisie brengt volgens het Rekenhof de toekomst van de bijbehorende leefbaarheidsprojecten in het gedrang. “Voor veel projecten is er geen enkel perspectief op realisatie binnen een redelijke termijn”, schreef het vorig jaar.
Door een creatief politiek beleid wordt 13,6 miljard euro uit de Vlaamse boekhouding gehouden
De ontsluiting van de Ring staat los van de saturatie van het gehele Vlaamse wegverkeer en van de erbarmelijke toestand van het wegennet. Het ECA project, 7,1 miljoen standaardcontainers meer, betekent ook 7,1 miljoen vrachtwagens meer. Dergelijk beleid is niet alleen zelfkastijding. Je kan het niet anders dan burgerbedrog noemen. Het pijnlijkste is nog dat onze vertegenwoordigers er niet zelf voor opdraaien.
Manu Claeys, voorzitter van stRaten-generaal en bestuurder bij Oosterweel-bouwheer Lantis formuleerde het in De Morgen zo. “Iedereen die met Oosterweel bezig is, voelt aan dat we bezig zijn met een transgenerationeel project. Tegen dat we er echt van kunnen genieten, zal het begin jaren 40 zijn. Dit is iets voor onze kleinkinderen.”
Wat is er ergerlijker dan dergelijke zelfkastijding en bedrog op onze kleinkinderen te leggen?
