Tot aan haar dood op 101-jarige leeftijd heeft Leni Riefenstahl haar betrokkenheid bij de nazipartij en haar persoonlijke band met de Führer Adolf Hitler en propagandaminister Joseph Goebbels steeds geminimaliseerd. Sie hatte es nicht gewußt.
Geobsedeerd door een soortement verabsoluteerde schoonheid bleef ze blind voor de problematische werkelijkheid in nazi-Duitsland. Tijdens de nazipartijdagen van 1934 en in haar ‘verslag’ Triumph des Willens was er volgens de cineaste van het Derde Rijk alleen maar aandacht voor Hitlers positieve sociaal-economische beleid.
De huiveringwekkende rassentheorieën en het macabere antisemitisme waren wel degelijk present in de toespraken van de nazikopstukken in Nürnberg in 1934. Riefenstahl bleef echter steken in een vormelijke verheerlijking van de Führer en ‘zijn’ volk.
Na jarenlang onderzoek van Riefenstahls omvangrijke correspondentie reveleert Andres Veiel dat de cineaste zichzelf voortdurend tegensprak en ze haar bewogen leven behoorlijk herschreef. Uit Veiels documentaire blijkt ook dat ze wel degelijk getuige is geweest van de deportatie van Sinti- en Roma-kinderen en van de executie van Poolse Joden tijdens het draaien van haar film Tiefland begin jaren 40. Riefenstahl loog, manipuleerde dat het een lust was en zette zichzelf ook graag neer als slachtoffer van een journalistieke en politieke heksenjacht.
Pathologische leugenaar
Een gelijkaardige pathologische leugenaar is de huidige en langstzittende Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Recentelijk zag ik de documentaire The Bibi Files (2024) van de Zuid-Afrikaanse regisseur Alexis Bloom. In de film krijgen we gelekte politieverhoren (2016-2018) te zien van Bibi Netanyahu, zijn vrouw Sara, hun zoon Yair en enkele superrijke, Israëlische zakenlieden.
Allen worden ze beschuldigd van grootschalige corruptie. Op de vragen naar omkoping, belangenvermenging en nepotisme lijden de ondervraagden allemaal aan acute en chronische amnesie. De agressie en intimidatie van vrouw en zoon Netanyahu spreken boekdelen.
Ook wanen ze zich allen mikpunt van een links activistische politie en politiek in Israël. Het beeld van de paranoïde machtswellusteling Bibi, die bibbert en beeft voor een gevangenisstraf, is opvallend. Om uit de cel te blijven is de opportunistische Netanyahu dan maar een regeringscoalitie aangegaan met extreemrechtse, fanatiek zionistische figuren als Bezalel Smotrich en Itamar Ben-Gvir.
Tegenover de weerzinwekkende terreuraanslag van het extremistische en morbide Hamas exploiteert Netanyahu zijn genocidaal geweld tegen de Palestijnse bevolking in Gaza.
De democratie in Israël is zoek. Zeker na de politieke staatsgreep van de rechterlijke macht. Enige empathie met gewone Palestijnen en Israëli’s is er niet meer. De Netanyahu’s proberen slechts hun eigen ultrarijke hachje te redden. En ze doen dat op bijzonder hooghartige wijze.
In The Bibi Files worden de ondervragingen van de verdachten afgewisseld met gegronde kritiek op Bibi en diens beleid door onder meer ex-premier Ehud Olmert, voormalig hoofd van de Israëlische veiligheidsdienst Shin Bet Ami Ayalon en de zo goed als enige jeugdvriend die Bibi ooit gehad heeft, Uri Beller.
In Israël is de vertoning van de film officieel verboden, maar er circuleren clandestiene kopieën. In de Verenigde Staten wordt de documentaire nauwelijks vertoond. Netanyahu heeft geprobeerd om de internationale distributie tegen te houden. Gelukkig zonder succes. Zo kunnen we dit ontluisterende document toch onverkort zien.
Terwijl ik tijdens de eindgeneriek aan het bekomen was van zoveel machtsgeweld stond een netjes uitziende man van een jaar of 70 in één beweging recht. Hij riep onverstoorbaar uit: We love you, Bibi. Kill them all. Waarna de man prompt de Brusselse filmzaal uitliep en het nog aanwezige publiek verbijsterd achterbleef. Wat een gestoord denken.
Bibi draagt een proper pak en dito das. Net zoals Trump. En Xi. En Poetin. Het zijn echter stuk voor stuk verpakte criminelen die de wereld terroriseren.
De film draait nog in Cinema Vendome in Brussel, in Kinepolis Brussel en Antwerpen en kan ook online bekeken worden.
