“Als de Raad van State of de Raad voor Vergunningsbetwistingen bij ons jaren na dato een overheidsbesluit vernietigt, komt het vaak voor dat de overheid aansluitend op dat vernietigingsarrest precies hetzelfde besluit neemt. Wij hebben bedrijven die al decennialang illegaal aan het exploiteren zijn ondanks een veelheid aan vernietigingsarresten. Zo werkt dat bij ons”, verklaart Larmuseau. “Dat is onze publieke moraal. Een relativeringszin die nu tegen zijn grenzen aanbotst. Het moment is gekomen dat we een voorbeeld moeten nemen aan Nederland, want het absolute dieptepunt is nu wel bereikt.”
Vrienden van het vastgoed
Apache maakte een artikelenreeks over het reilen en zeilen bij de Antwerpse bouwpromotor Land Invest. Er werd zelfs een filmpje getoond waarop burgemeester Bart De Wever (N-VA) en de helft van zijn college te kijken werd gezet terwijl ze naar het sterrenrestaurant het Fornuis afzakten om er de verjaardag van de vriend van de burgemeester, bouwpromotor Erik Van der Paal, te vieren. Deze berichtgevingen hadden meerdere acties in schadevergoeding van de bouwpromotor tot gevolg. Maar de burgerlijke rechtbank vond de onderzoeksjournalistiek niet misplaatst en de vorderingen ongegrond: afgewezen.
Je hoeft het Waalse Publifin-schandaal en het daaropvolgende bestuurlijk onderzoek niet gezien te hebben om te weten dat dergelijke ‘disfuncties’ ook een strafrechtelijk luik hebben
Het volgens De Wever lasterlijk medium Apache zette de publicatie van zijn bevindingen verder. Er werd zelfs een heus boek aan gewijd: De vrienden van het vastgoed. Apache citeert uit documenten en geeft cijfers. Aan één vaststelling kan je daardoor nog moeilijk twijfelen: het Waalse pensioenfonds Ogeo werd voor miljoenen euro’s getild om er op de meest aberrante wijze onverschuldigde betalingen mee te doen. Maar er is nog een andere vraag die zich opdringt: wat deed het gerecht?
Kazachgate
Je hoeft het Waalse Publifin-schandaal en het daaropvolgende bestuurlijk onderzoek niet gezien te hebben om te weten dat dergelijke ‘disfuncties’ ook een strafrechtelijk luik hebben: ontdraging van vennootschapsgoederen, valsheid in geschriften en corruptie. Maar ook hier lijkt het Antwerps gerecht aan pleinvrees te lijden. Gaat het ook hier om een meningsverschil zoals bij de diamantoorlog?
Dat meningsverschil over al dan niet vervolgen of schikken werd intussen door twee vormen van onderzoek beslecht. Het Grondwettelijk Hof vernietigde de wet die was gemaakt om dergelijke vormen van fraude af te kopen. Het parlementair onderzoek, gekend als ‘Kazachgate’, toonde alle ‘disfuncties’ aan die daarbij mogelijk zijn. Ook de persoonlijke opvatting van de toenmalige procureur-generaal Yves Liégeois werd daarbij zwaar op de korrel genomen: betrapt op leugens én op voor een magistraat ontoelaatbare inmenging in de politieke besluitvorming. Waarom werd het dossier Land Invest, ondanks de door Apache gepubliceerde facts and figures, binnen de kortste keren geseponeerd, zonder gevolg gerangschikt?
Onder toezicht
In twee door Audit Vlaanderen opgeleverde rapporten werden alle inbreuken die burgemeester van Boechout, Koen T'Sijen (PRO Boechout&Vremde), beging aangetoond en besproken. De toenmalige minister van Binnenlands Bestuur, Bart Somers (Open Vld), stelde de gemeente onder ‘versterkt toezicht’, wat geen officiële maatregel is, maar slechts de bevestiging dat de minister en de gouverneur er ‘versterkt’ naar blijven kijken. Over de door Audit Vlaanderen vastgestelde inbreuken kan echter weinig betwisting bestaan. Allen steunen op het e-mailverkeer tussen de burgemeester en de lokale bevriende promotoren, onder andere over het delen van vertrouwelijke juridische analyses van GSJ advocaten.
Om zeker te zijn dat het om een schending van het beroepsgeheim ging vroegen de auditeurs het advies van het hoofdbestuur. Het agentschap kon dit bevestigen en verwees hiervoor naar artikel 458 van het strafwetboek en antwoordde hierop: “Het juridisch advies van de raadsman had niet openbaar gemaakt mogen worden, zelfs niet moest de derde er uitdrukkelijk om gevraagd hebben.”
Waarom werd het dossier Land Invest, ondanks de door Apache gepubliceerde facts and figures, binnen de kortste keren geseponeerd, zonder gevolg gerangschikt?
In het rapport beschrijft Audit Vlaanderen de belangenvermenging als volgt: “De heer T’Sijen zette zich actief in om aan de heren V. P. en M. garanties te kunnen aanbieden met betrekking tot de samenwerkingsovereenkomst en bijhorende voorwaarden, vooraleer zij hun aankoopoptie lichten. De heer T’Sijen mengde zich in dit dossier in een privéaangelegenheid, meer bepaald in de betwisting van de verkoopovereenkomst tussen private actoren. [...] De vele informele contacten, etentjes bij betrokkenen thuis, tussenkomsten in privé-aangelegenheden, onderbouwen deze vaststelling. Door het uitbouwen van een dergelijke relatie en de actieve betrokkenheid in gemeentelijke dossiers van deze partijen, plaatste de heer T’Sijen zich mogelijk in een staat van belangenvermenging."
Bedenkelijke benoemingsvoorwaarden
Toch werd de burgemeester door minister van Binnenlands Bestuur Hilde Crevits (CD&V) herbenoemd. In het benoemingsbesluit beroept de minister zich op de verstrekte adviezen: “De uitgebrachte adviezen zijn gunstig. De aangewezen burgemeester voldoet aan de benoemingsvoorwaarden.”
Het is opmerkelijk dat de minister enkel naar de haar bezorgde adviezen verwijst en haar beslissing slechts hierop steunt. Ongeacht de waarde van deze adviezen heeft de minister dus de inhoud van haar eigen dossier, de haar bezorgde klachten en aangiften, en vooral de twee forensische audits van de eigen dienst, Audit Vlaanderen, verzwegen. Opvallend is ook dat de minister in het dossier over Oudenburg wél gebruik maakt van haar eigen dossier en daarin wél verwijst naar de vaststellingen van de audits, overigens identiek aan die over Boechout:
Anthony Dumarey (Voor Oudenburg) beschikt, aldus Crevits, niet “over de vereiste kwaliteiten en vaardigheden om de stad Oudenburg met bekwaamheid en voldoende moreel gezag te leiden en het ambt van burgemeester uit te oefenen. Tijdens de vorige legislatuur zijn er ernstige vaststellingen gebeurd door Audit Vlaanderen en liep het verbetertraject moeizaam”, bericht De Standaard.
Hoe vergaat het ondertussen onze noorderburen, waar we volgens Larmuseau een voorbeeld aan moeten nemen?
Hoe vergaat het ondertussen onze noorderburen, waar we volgens Larmuseau een voorbeeld aan moeten nemen? De rechtbank in het Nederlandse Groningen veroordeelde de vroegere topman van de Nederlandse supermarktketen Jumbo, Frits van Eerd, tot een effectieve celstraf van twee jaar, meer dan het openbaar ministerie had geëist. Van Eerd werd schuldig bevonden aan witwassen, omkoping en valsheid in geschrifte. Zijn medeverdachte werd veroordeeld tot 3,5 jaar cel.
Onbetaalbare woningen
Wat is het gevolg van ons “eeuwige relativeringsvermogen”? Onbehoorlijk bestuur heeft voor de burger grote gevolgen. In de Publifin-affaire werd het Waalse pensioenfonds voor miljoenen getild. Met Land Invest Gate verdween veel geld in onverschuldigde betalingen. Daarnaast zijn de door Land Invest gebouwde appartementen voor de burger onbetaalbaar geworden.
Ook daar is de vergelijking met Nederland treffend. Volgens de Nederlandsche Bank zijn de dekkingsgraden van pensioenfondsen sinds eind 2022 gestegen. “Daarvoor voldeden ze jarenlang amper aan de minimumeisen waardoor ze de pensioenen niet of nauwelijks konden indexeren. De belangrijkste oorzaak voor de hogere dekkingsgraad is de gestegen rente. Die zorgt dat de meeste pensioenfondsen nu in staat zijn om de pensioenen uit te keren en in veel gevallen zelfs te verhogen”, staat te lezen op hun website.
Bij ons zorgde het ‘relativeringsvermogen’ van de toenmalige vicepremier Johan Vande Lanotte (Vooruit) voor de oprichting van een ‘Zilverfonds’ dat onze pensioenen moest veiligstellen. Het bleek evenwel een lege doos. Het geld werd opgesoupeerd.
Grote woningnood
Gert Eyckmans en Eric Vos hekelen in een opinie op Sociaal.Net het nieuwe subsidiesysteem van Vlaams minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA), bedoeld om meer betaalbare huurwoningen in Vlaanderen te creëren: “Private ontwikkelaars zullen subsidies krijgen om nieuwe sociale woningen, maar ook ‘geconventioneerde’ huurwoningen te bouwen. Die kunnen ze dan via sociale woonmaatschappijen verhuren. De overheid beloont die keuze met een voordeel: de garantie dat de huurprijs betaald wordt. De Vlaamse Regering betaalt deze royale subsidie met geld dat bestemd is voor de klassieke sociale woningbouw. Met dit geld hadden sociale woonmaatschappijen veel nieuwe huizen en appartementen kunnen bouwen.”
Bij ons zorgde het ‘relativeringsvermogen’ van de toenmalige vicepremier Johan Vande Lanotte (Vooruit) voor de oprichting van een ‘Zilverfonds’ dat onze pensioenen moest veiligstellen. Het bleek een lege doos
De Morgen nam de sociale woningbouw in Brussel onder de loep: “Vorig jaar gaf Brussel nog bijna een kwart meer uit dan het binnenkreeg. In plaats van 400 miljoen euro te besparen, vragen de ministers en administraties net 400 miljoen euro meer dan wat ze vorig jaar uitgaven. Dat zou het tekort op 1,96 miljard euro brengen. Dat blijkt uit de gesprekken in het Comité voor Begrotingswaakzaamheid, een werkgroep met minister van Begroting Sven Gatz (Open Vld), minister-president Vervoort en de betrokken kabinetten en administraties. [...] De Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM), die onder de bevoegdheid van staatssecretaris Nawal Ben Hamou (PS) valt, wil dit jaar 113 miljoen euro meer uitgeven dan vorig jaar. Om de grote woningnood in de hoofdstad aan te pakken, draait het sociale huisvestingsprogramma op kruissnelheid. Maar het budget kan dit tempo niet meer volgen.”
Wanbeleid in de welvaartsstaat
Zowel het pensioen als de sociale woningbouw zijn belangrijke verwezenlijkingen van wat wij ‘de welvaartsstaat’ noemen. Daar wordt nu gevoelig aan geknabbeld om de kosten van landsverdediging te kunnen betalen.
Aan het wanbeleid dat zorgde en zorgt voor de gekende fraude in de twee andere sectoren wordt niets gedaan. De daarover sterk gedocumenteerde dossiers worden zowel gerechtelijk als bestuurlijk zonder gevolg gelaten. Er wordt enkel ‘versterkt op toegekeken’. Zelfs Isabelle Larmusseau onderschat daardoor de wantoestand: het absolute dieptepunt is daardoor nog niet bereikt.
