Politiek verschilt met die afkeer van grijstinten niet wezenlijk van een mensenleven, waarbinnen pijn en geluk samen en tegelijk kunnen bestaan. We vinden het moeilijk dat te zien, maar laat net die nuance van groot belang zijn.
We zagen het net nog in Iran, waar twee dingen tegelijk waar kunnen zijn: Iraniërs die opgelucht de dood van ayatollah Ali Khamenei vieren én het niet eens zijn met een Israëlisch-Amerikaanse interventie. Khamenei hield er een moordzuchtig regime op na, Iraniërs hebben recht op geluk en opluchting, zelfs terwijl ze rouwen om al de onschuldige Iraanse levens. Tegelijk heeft buitenlandse interventie, en zeker Amerikaanse, nooit veel goeds gebracht. Denk aan Irak, denk aan Afghanistan. Het is onze taak om die nuance te willen blijven zien.
Historisch geweld
Hetzelfde geldt voor Libanon. Neem hier het “onmiddellijk verbod” van de Libanese regering op de militaire activiteiten van Hezbollah. Premier Nawaf Salam verklaarde op maandag dat de groep haar wapens moet overdragen aan de staat. Het deed dat nadat Hezbollah rakketten afvuurde naar Israël vanwege de dood van Khamenei en daarmee riskeerde dat het hele land wordt meegesleurd in een cyclus van nieuw, nog groter geweld.
Twee dingen kunnen tegelijk waar zijn: Iraniërs die opgelucht de dood van ayatollah Ali Khamenei vieren én het niet eens zijn met een Israëlisch-Amerikaanse interventie
Hezbollah is in Libanon een politieke partij met een groot maatschappelijk netwerk en een militaire vleugel. Meerdere dingen zijn − ook in deze context − waar en van belang. Een partij die militair meer arsenaal heeft dan je eigen nationale leger is problematisch. Even problematisch is het feit dat deze partij veel nationale vooruitgang tegenhoudt, onder andere door diens alliantie met Iran. Maar tegelijk is het waar dat het militair gezien een van de enige aanzienlijke tegengewichten is voor de moordende Israëlische agressie.
Geschiedkundig inzicht is hierin essentieel. Hezbollah ontstond ‘pas’ in 1982 na veertig jaar lang agressie door Israël, dat sinds zijn ontstaan gewelddadige invallen en invasies uitvoert in Libanon. Het uitmoorden van onschuldige burgers, het vernielen van infrastructuur, het illegaal bezetten van land, Israël deed het lang voor 1982 en doet het nog steeds vandaag, anno 2026. Uit die schendingen van de Libanese soevereiniteit en het geweld op diens burgers ontstond Hezbollah. Het was een reactie op én een verdediging tegen. Haal het Israëlische geweld weg, en je haalt de noodzaak van de bewapende verzetsgroep weg. Verzet is legitiem. Toch wordt dit verhaal steeds – en heel bewust − in verkeerde volgorde verteld. Alsof Israël geen andere optie heeft dan Libanon aan te vallen wegens het aanhoudende geweld van Hezbollah.
Hezbollah is militair gezien een van de enige aanzienlijke tegengewichten voor de moordende Israëlische agressie
1982 heeft nog steeds veel overeenkomsten met 2026. Sinds het staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah, dat inging op 27 november 2024, schond Israël het staakt-het-vuren bijna dagelijks, zowat 15.400 keer. Het woord ‘aanhoudend’ is hier dus veel waarheidsgetrouwer. Alleen al in de laatste drie maanden van 2025 werden zo’n 2036 overtredingen geteld door de United Nations Interim Force in Lebanon (Unifil) en de Libanese regering. De Libanese regering legde hierop officieel klacht neer bij de Verenigde Naties, net zoals het de internationale gemeenschap opriep om hen te steunen in het naleven van het internationaal recht en het oorlogsrecht en het tot de orde roepen van Israël. Kortom: Libanon heeft geprobeerd de diplomatieke weg te bewandelen, maar tot op vandaag zonder resultaat. Hierdoor is Israël erin geslaagd om tijdens het staakt-het-vuren, oh de ironie, het zuiden van Libanon grotendeels ongestraft plat te bombarderen, infrastructuur te vernietigen en vijf sleutelplaatsen in te nemen, wat ervoor zorgt dat een inname nu veel gemakkelijker zou verlopen.
Angstaanjagende scenario’s
Terwijl geweld dagelijks is, is ook bezetting een reëel gevaar. Sterker nog, Israëls minister van Erfgoed Amichay Eliyahu sprak zich vorig jaar nog openlijk uit voor een annexatie van Libanon en Syrië. Terwijl volgens het staakt-het-vuren alle Israëlische troepen Libanon hadden moeten verlaten. Ook dit verhaal wordt niet helder genoeg weergegeven in heersende discoursen.
Het Israëlisch geweld gaat, ondanks het uitvoeren van een genocide, ondanks alle vastgelegde schendingen en een ICJ-arrestatiebevel, duidelijk niet weg. Integendeel, het krijgt nog elke dag vrij spel, in Palestina, in Syrië, in Iran, in Libanon én het krijgt daarbij, keer op keer, de steun van Amerika, van het Verenigde Koninkrijk en Europa. Wars van elk moreel kompas, wars van elk recht.
Waarom zou je als Libanese burger een macht vertrouwen die in het verleden amper heeft bewezen klaar te zijn voor die taak?
Op maandag, tijdens de aanvallen van Israël op Libanon, schreef politiek onderzoeker en schrijver Jameel Al-Meqdad uit Gaza “alle scenario’s zijn angstaanjagend”. Ik kan dat alleen maar onderschrijven. Om dat te zien, is nuance nodig.
Het ontwapenen van Hezbollah komt met een mogelijke zeer hoge kost. Het wil zeggen dat het Libanese leger vanaf nu alleen verantwoordelijk zou zijn voor het beschermen van de Libanese burgers, voor het opnemen van wapens tegen de Israëlische agressie. Wapens die het leger niet heeft. Het Libanese leger zit al jarenlang in crisis en is extreem ondergefinancierd. Zowel in middelen als mensen. Zo bedroeg een loon bij het leger in 2023 nog maar 100 dollar per maand, waarop velen het leger verlieten. Het is niet opgewassen tegen het Israëlisch geweld. En waarom zou je als Libanese burger een macht vertrouwen die in het verleden amper heeft bewezen klaar te zijn voor die taak? Niet in wapens maar ook niet in moraal?
Geen gerechtigheid
Het is goed om te kijken naar wie wint bij deze beslissing. Dat zowel Amerika als Israël al lang vragende partij waren voor deze ontwapening moet terecht alarmbellen doen afgaan. Libanezen weten dat zij niet het beste met hen voorhebben, dat heeft de geschiedenis al meermaals bewezen. En waarom nu? Omdat het zuiden van Libanon al een jaar is “voorbereid” door Israël, de vernietiging het pad heeft geëffend voor een invasie?
Dat zowel Amerika als Israël al lang vragende partij waren voor de ontwapening van Hezbollah moet alarmbellen doen afgaan
Vanmorgen, op 3 maart, is die invasie effectief begonnen. Israëlische grondtroepen drongen voorbij de Libanese grens en de vijf bezette posten. De bezetting is terug in Libanon, een soevereine staat, een zoveelste schending van het recht. Wat deed het Libanees leger? Het trok zich terug. Datzelfde Libanese leger kreeg deze ochtend ‘groen licht’ om in te grijpen bij elke militaire actie van Hezbollah. Waar blijft het groen licht om in te grijpen bij elke Israëlische militaire interventie? Amerika verklaarde het staakt-het-vuren in Libanon officieel voorbij, het staakt-het-vuren waarin Israël een eenzijdig recht had om het dagelijks te schenden. Libanezen weten het gewicht van wat dit inhoudt. Nog meer vogelvrij geweld waar geen gerechtigheid voor zal komen.
Iets kan goed zijn voor een Libanese burger in een vredescontext, maar veel genuanceerder in een oorlogscontext. Een context vol bommen waar de tegenpartij elk recht en elk democratisch principe aan zijn met bloed doordrenkte laars lapt. In die context is dit zeker een ‘win’ voor Israël. En dus leeft bij velen een positief sentiment bij de aankondiging van een ontwapening, samen met pijn en angst voor wat dit kan en zal betekenen. Het zijn de burgers die de prijs betalen en zullen betalen, burgers die leven in nuance. Al vernielen bommen alles wat leeft, ook nuance.
