Op 5 november 2025 publiceerde Het Laatste Nieuws exclusieve beelden van op 4 november 2025 op de luchthaven van Zaventem waargenomen drones. Op 15 april 2026 gaf een Pano-reportage een geheel andere versie. De reportage toont onder meer aan dat beelden van een vermeende drone boven Brussels Airport – die destijds door minister van Defensie Theo Francken (N-VA) aan de pers werden bezorgd – in werkelijkheid van een politiehelikopter bleken te zijn.
Defensieminister Theo Francken (N-VA) ontkende alle beschuldigingen over paniekzaaierij
Dit leidde tot kritiek op de communicatie en het budget van 50 miljoen euro dat Defensie vrijmaakte voor een anti-droneplan. De minister werd verweten dat hij onduidelijke of tegenstrijdige informatie over de incidenten zou hebben verstrekt en mogelijk paniek had gezaaid. De minister ontkende deze beschuldiging. Volgens een rapport van de militaire inlichtingendienst Adiv waren er tussen 1 september 2025 en 21 januari 2026 42 incidenten met “naar grote waarschijnlijkheid” drones. Volgens minister Francken zijn er geen andere plausibele verklaringen voor deze waarnemingen.
Andere bronnen
In de Kamercommissie verwees de minister naar de rapporten van de militaire inlichtingendienst. Uit de door de commissievoorzitter opgevraagde documenten blijkt nu dat de minister geheel andere inlichtingen verkreeg.
“Een halfuurtje nadat de beelden op 4 november rond 23 uur door Skeyes naar het kabinet gestuurd waren, vroeg een kabinetsmedewerker expliciet uitsluitsel”, schrijft De Standaard. De krant reconstrueert de gebeurtenissen:
“Ik durf het bijna niet vragen, maar zijn jullie zeker dat het niet de Dafa-heli was?”, wilde het kabinet weten van Skeyes. Rond middernacht schat Defensie in een nieuwe communicatie in dat het om “een gestuurde quadcopter, propeller 14-15 inch” gaat. Al op 6 november krijgt het kabinet vanuit de Defensiestaf te horen dat de getoonde beelden “naar grote waarschijnlijkheid ook footage van de ingezette politiehelikopter bevatten, dus niet van de drone zelf”. Adiv, de militaire inlichtingendienst, uit op 18 november twijfels bij de HLN-beelden, een dag voor de VRT-factcheck verschijnt.
Achtergehouden informatie
Uit de nu bekomen documenten volgt dat de minister van Defensie lang voordat hij werd geïnterpelleerd wist dat de beelden “naar grote waarschijnlijkheid ook footage van de ingezette politiehelikopter bevatten, dus niet van de drone zelf”. Bovendien bleek ook dat zijn kabinet expliciet uitsluitsel vroeg omdat er getwijfeld werd aan het droneverhaal en dat het kabinet zelf aan de Dafa-helikopter van de politie dacht. Waarom hield de minister de nu onthulde informatie achter?
Uit de reportage van onderzoeksprogramma Pano blijkt niet alleen dat er geen bewijs is van vijandige drones die eind 2025 boven België zouden hebben gevlogen maar ook dat de minister ruim 50 miljoen euro voor drone-afweermateriaal uitgaf. Dat moet drones ontdekken en onderscheppen. Omdat de minister het materiaal snel wilde hebben, deed hij meteen zaken met een bedrijf.
Ondanks het negatieve advies gaat een groot deel van het budget van 50 miljoen euro dat de regering had vrijgemaakt voor het antidroneplan van Francken, naar Senhive uit Hasselt, een bedrijf dat gespecialiseerd is in het detecteren van drones. Door de deal betaalde Francken ruim vier keer te veel, concludeert het programma Pano.
(On)geschikt voor de functie
Op zich is het al onbehoorlijk dat een minister van defensie eigenmachtig en vertrouwelijk informatie over mogelijke bedreigingen doorstuurt naar een krant. Gaat het hier niet om informatie die mogelijks onder de classificatie vertrouwelijk, geheim of zeer geheim valt of dat minstens zou moeten? Bovendien blijkt het verhaal fake te zijn. Daarbovenop moeten vragen gesteld worden over de snelle en in strijd met de regelgeving gevolgde procedure en met de negatieve beoordeling.
Is Theo Francken wel de geschikte man om deze functie uit te oefenen?
Gezien het huidig belang van de functie die de hoogste veiligheidsmachtiging vereist en de daarmee samenhangende miljardeninvesteringen, mag de vraag gesteld worden of Theo Francken wel de geschikte man is om deze functie uit te oefenen. Het is een vraag die ook bij zijn vorige functies werd gesteld.
De Franstalige christendemocraten en humanisten hekelden de “leugens” van Theo Francken, toen staatssecretaris voor Asiel en Migratie, in de zaak van de Soedanezen die zegden gefolterd te zijn. Volgens het CDH was het onmogelijk om op een correcte manier efficiënte en menselijke economische en sociale hervormingen door te voeren. Is hij daar als defensieminster wél toe in staat?
Kan je aan een bij herhaling liegende defensieminister in de huidige erg gevoelige internationale toestand een veiligheidsmachtiging van de hoogste graad toekennen? Als gewezen lid van het Vast Comité I dat beroepen behandelt tegen beslissingen over veiligheidsmachtigingen en veiligheidsadviezen heb ik daar een duidelijk antwoord op en dat verschilt niet van wat de burger er over denkt.
