De Universiteit Gent stelde recent de zelfverklaarde ‘rassenrealist’ Nathan Cofnas aan zonder dat die relevante kwalificaties voor de functie kon voorleggen. Filosofieprofessor Bouke de Vries kon met behulp van de geldende procedures op zijn eentje beslissen om Cofnas aan te werven. De Vries beweegt zich net als Cofnas binnen een hecht internationaal netwerk van zogenaamde rassenwetenschappers dat academische instellingen infiltreert.
Een tekst, onder de titel Standpunten van de Vakgroep Wijsbegeerte & Moraalwetenschap over de aanstelling van Dr. Nathan Cofnas als wetenschappelijk medewerker, die op de vakgroepvergadering van gisteren voorlag, neemt positie in tegenover de aanstelling en de krakkemikkige procedure, en bespreekt de grote negatieve morele en bedrijfseconomische impact van de aanwerving van Cofnas. De vakgroep kan zelf weinig stappen zetten, maar symbolisch weegt de nieuwe en forsere positionering van de vakgroep wel degelijk.
“De cruciale vraag voor ons is of de aanstelling van Cofnas aan de UGent te verantwoorden was”, staat er in het document. “Ons standpunt is dat dat niet het geval is. We betreuren daarbij het gebrek aan transparantie doorheen de aanwervingsprocedure. Wij zijn van oordeel dat Bouke de Vries oneigenlijk gebruik gemaakt heeft van de autonomie die hij door de UGent-reglementen had.”
“De goedgekeurde tekst is een statement waar de hele vakgroep achter kan staan”, zegt een van de aanwezigen die anoniem wenst te blijven. “Dat we over een aantal formuleringen uitvoerig van mening wisselden vooraleer we tot een eindtekst kwamen, is daar het bewijs van.” De vakgroep aanvaardde unaniem de tekst, maar is niet bij machte om verdere stappen te zetten.
Wel formuleerde de vakgroepraad impliciet het voornemen om bij aanwervingen in de toekomst meer in te zetten op transparantie, om situaties als de zaak-Cofnas te vermijden.
De tekst wil ook handvaten geven voor het omgaan met vragen en kritiek. “Deze tekst houdt een correctie in van meerdere foutieve percepties die de voorbije maanden ontstaan zijn. Hij bevat goed gedocumenteerde en overzichtelijke stellingnames, waarnaar alle vakgroepleden kunnen verwijzen bij vragen en bedenkingen van studenten, familie, kennissen, collega’s op andere tewerkstellingsplaatsen en de diverse nieuwsmedia.”
Verhitte gemoederen
De aanwerving heeft een hele voorgeschiedenis. Meer dan twee jaar geleden, behandelde de opleidingscommissie van de vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschap van UGent onderwijsgerelateerde zaken, waaronder ook het programma Internationalisation@home. Hierdoor krijgen ook studenten en medewerkers die niet deelnemen aan uitwisselingsprogramma’s als Erasmus onder meer dankzij gastlessen de mogelijkheid om hun “internationale/interculturele competenties optimaal te ontwikkelen”.
Een week na het verschijnen van Cofnas’ beruchte artikel waarin hij poneert dat zwarte mensen minder intelligent zijn dan witte mensen, deed Bouke de Vries tijdens een vergadering van de opleidingscommissie een aanvraag voor financiering om de Amerikaanse professor naar Gent te laten komen. Het enige wat hij vertelde over Cofnas is dat zijn werk zich richt “op de filosofie van de biologie en evolutietheorie”.
Universiteit Gent stelde recent de zelfverklaarde ‘rassenrealist’ Nathan Cofnas aan zonder dat die relevante kwalificaties kon voorleggen
De aanvraag was volgens de commissie te vaag, De Vries kon niet zeggen wat het onderwerp van de lezing zou zijn en het was ook onduidelijk in welk vak de gastles zou moeten ingepland worden.
De aanvraag met de titel The Rise of Liberalism stond op de daaropvolgende vergadering van de opleidingscommissie op de agenda. De Vries liet die vervolgens zelf van de agenda halen. Verschillende mensen uitten kritiek op de uitnodiging van De Vries, waarop De Vries de aanvraag tot financiering bij de opleidingscommissie terugtrok. Uiteindelijk ging de les dus niet door, al gaf Cofnas drie maanden later (17/5/2024) aan de UGent wel een lezing met dezelfde titel, zo blijkt ook uit zijn eigen CV. Al is niet duidelijk in welke context en met welke financiering dit gebeurde, vermeldt het document van de vakgroep.
Inmiddels zijn we goed twee jaar verder. De situatie rond de zelfverklaarde ‘rassenrealist’ is meer dan ooit op scherp gesteld. De aanstelling van Cofnas, die in 2024 de laan werd uitgestuurd door het Emmanuel College aan de Universiteit van Cambridge, blijft de gemoederen beroeren. De onvrede over de gang van zaken rond de aanwerving van de ‘rassenwetenschapper’ en ‘woke’-bestrijder bereiken deze week een nieuw hoogtepunt.
“Broddelwerk”
Dat de aanwerving van Cofnas tot consternatie zou leiden, stond in de sterren geschreven. Toen het mandaat van filosoof Maarten Boudry op De Vries’ liberalisme-project Het geboorteprobleem van het liberalisme afliep, plaatste projectverantwoordelijke Bouke de Vries een nieuwe sollicitatietekst online.
De vacature waarnaar de vakgroep verwijst, en die Apache kon inkijken, werd inmiddels offline gehaald. Kandidaten konden tot 20/10/2025 solliciteren voor een postdoctoraal onderzoeksmandaat van een jaar (voor een aanstelling van 55%). De geselecteerde kandidaat moest beschikken “over een uitstekend publicatiedossier en een sterke onderzoeksinteresse in het liberalisme”.
Voor de functie solliciteerden naast Cofnas nog dertien andere kandidaten. Alles wijst erop dat de aanstelling van Cofnas neerkwam op handjeklap. Het document dat op de vakgroepvergadering werd besproken, voert bewijzen aan dat Cofnas Boudry moest en zou opvolgen, ondanks de mogelijke schade die zijn aanstelling teweeg zou kunnen brengen: bij de vakgroep, bij de faculteit en bij de universiteit als instelling.
In een van de weinige interviews die De Vries gaf over Cofnas vermeldt hij dat de Amerikaan publiceerde in hoog gerangschikte tijdschriften en dat hij aan toonaangevende instellingen verbonden was. Van die argumentatie − zo vermeldt ook het document − blijft weinig overeind nadat Knack een interview met wetenschapsfilosoof Rasmus Rosenberg Larsen publiceerde.Hij omschrijft Cofnas als “iemand die speculatieve rassentheoriën als wetenschap voorstelt, zonder ook maar iets van bewijs te leveren”. Larsen schreef in 2020 een vlijmscherpe brief aan het wetenschappelijke tijdschrift Philosophical Psychology, waarin Cofnas een provocerend artikel had gepubliceerd. Larsen noemde dat toen “broddelwerk” dat nooit had mogen verschijnen, vanwege de belabberde kwaliteit en de schabouwelijke wetenschappelijke onderbouwing.
Maar ook kwantitatief heeft De Vries geen poot om op te staan om de aanwerving van Cofnas te verdedigen. Cofnas heeft slechts één publicatie op zijn naam over het thema liberalisme, waarrond het hele project draait. Die tekst sluit bovendien inhoudelijk niet eens aan bij de onderzoeksvraag van het project.
De vakgroepraad neemt in dat verband de conclusie van Larsen in Knack over: het is schier onmogelijk dat Cofnas bij een correcte procedure als beste van de veertien kandidaten uit de bus kwam. “In Canada of de Verenigde Staten lokken vergelijkbare vacatures honderden kandidaten met bijna identieke kwalificaties. Cofnas zou er niet aan te pas komen”, zo liet Larsen in Knack nog optekenen.
Doorgestoken kaart
Dat betekent niet dat er strikt juridisch iets aan de procedure schort. Ook rector van de UGent Petra De Sutter communiceerde dat herhaaldelijk naar de pers. Wel was de budgethouder, Bouke de Vries, volgens het reglement rond de aanwerving van wetenschappelijk personeel verplicht de keuze van de kandidaat schriftelijk te motiveren aan de directie van de dienst Personeel en Organisatie.
De aanwerving van Cofnas had vermeden kunnen worden
Dat document – het voorstel tot aanwerving – vroeg Apache op via de Wet openbaarheid van bestuur, maar het universiteitsbestuur weigerde om privacy-redenen inzage te geven. Ook de vakgroep blijkt geen toegang te hebben gekregen tot het document met de argumentatie.
Dat De Vries die argumentatie niet deelt, zorgt er echter voor dat “bij een grote meerderheid van de vakgroepleden een moeilijk te corrigeren indruk bestaat dat de aanstelling doorgestoken kaart is: een ideologische keuze waarbij vooraf (bij de publicatie van de vacaturetekst) vaststond wie de job zou krijgen”.
De tekst die gisteren op de vakgroep voorlag, is tussen de lijnen door overigens ook kritisch voor het universiteitsbestuur en zijn HR-dienst. De aanwerving van Cofnas had vermeden kunnen worden, klinkt het.
In geval van twijfel zijn er in academische middens voldoende externe experten die de door De Vries opgestelde argumentatie hadden kunnen toetsen. “Vele leden van de vakgroep begrijpen niet waarom de finale beslissing is genomen zonder dat er neutrale experten in het vakgebied filosofie bij betrokken waren.”
Doelbewust brokken maken
Maar De Vries is de hoofdverantwoordelijke van het debacle. Hij besefte ten volle welk academisch vlees hij in de kuip had, en waartoe de aanstelling zou leiden. Cofnas deed in Cambridge immers stigmatiserende uitspraken die aanleiding gaven “tot wijdverbreid protest, de stopzetting van zijn aanstelling en een juridische procedure”.
Wie het parcours van De Vries kent, hoeft zich over diens demarches echter niet te verbazen. Apache toonde in de loop van 2025 meermaals aan dat De Vries zijn functie aan de UGent misbruikt om pseudowetenschappelijke rassentheorieën te legitimeren. Na een eerste artikel tikte de opleidingscommissie Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen De Vries op de vingers omdat hij het (omstreden) artikel Can liberalism last? van Jonathan Anomaly en Filipe Nobre Faria als verplicht lesmateriaal uitkoos binnen het bachelorvak politieke filosofie. Dat artikel bevat onder meer de stelling dat een “instroom van laaggeschoolde immigranten uit Afrika en het Midden-Oosten” met name in Zweden een “bedreiging voor liberale samenlevingen” kan vormen die tot uiting komt in een daling in sociaal vertrouwen.
De onthullingen in Apache in het voorjaar van 2025 zorgden snel voor ongenoegen en onrust tijdens verschillende vergaderingen van de vakgroep en de faculteitsraad. Apache bracht eind december 2025 aan het licht dat De Vries aanwezig was en een lezing gaf op een conferentie van zogenaamde rassenwetenschappers in Budapest, en dat hij de auteur was van een racistisch onder een pseudoniem gepubliceerd artikel. Daarop besloot de vakgroep tijdens de vergadering van 4/2/2026 om De Vries met die twee zaken te confronteren. Dat De Vries toen al een tijd lang consequent afwezig bleef in vakgroepraden, betreurden verschillende leden uitdrukkelijk, omdat het daardoor onmogelijk was “om het gesprek aan te gaan met hem”. Ook gisteren kwam hij niet opdagen om zaken te verhelderen.
Ten tijde van de vorige vakgroepraad in februari 2026 moest de bom rond de aanstelling van Cofnas nog barsten. De scherven daarvan komen uitgebreid aan bod in het document.
Als overheidsgeld stroomt naar de verspreiding van extreemrechts ideeëngoed, wordt het dan goed besteed?
Want de ravage die de zaak-Cofnas aan UGent teweegbracht is aanzienlijk. Het document overloopt alle domeinen die geraakt zijn: het onderzoek en de onderzoekers, die veel tijd moeten steken in schadebeperking en geconfronteerd worden met de negatieve internationale uitstraling en de dreigende destabilisering van de vakgroep, omdat nieuwe leden zich mogelijk minder welkom voelen. Tegelijkertijd dreigt een situatie te ontstaan waarin academici uit uiterst-rechtse middens zich net wel aangetrokken voelen. Het document stelt ook de vraag of overheidsgeld wel goed wordt besteed als het stroomt naar de verspreiding van extreemrechts ideeëngoed, zoals rassentheorieën.
Docenten moesten veel tijd besteden aan het opvangen van bezorgde studenten. Die zorgen dateren al van een hele tijd voor de zaak–Cofnas losbarstte. Een verslag van de opleidingscommissie van vorig voorjaar beschrijft de grote ongerustheid onder studenten over professor De Vries. Zij vroegen zich onder meer af of De Vries na een open brief die zij van plan waren om te ondertekenen nog onpartijdig hun examens zou kunnen verbeteren.
Reputatieschade
De reputatie van de universiteit als geheel staat op het spel, omdat nu al “twee rassenwetenschappers aan boord zijn gehaald”, zoals Patrik Hermansson, onderzoeker bij antiracisme-organisatie Hope not Hate, in Knack het verwoordde. Die reputatieschade werd onlangs duidelijk, toen een extern academicus, die als beste naar voren kwam uit een sollicitatieprocedure op het ERC-project van De Vries, de job nadien weigerde. Hij wilde niet geassocieerd met een academicus die verantwoordelijk is voor de aanwerving van Nathan Cofnas. Apache heeft ook weet van een andere academicus binnen de UGent die zich uit onvrede met het parcours van De Vries terugtrok als promotor van een doctoraatsonderzoek binnen het ERC-project.
Komt rector Petra De Sutter door het statement van de vakgroep tot het besef dat het universiteitsbestuur nu eindelijk moet ingrijpen?
De morele impact is eveneens groot. Dat is ook de teneur van de petitie die studenten op dinsdag 26/5 overhandigden aan rector De Sutter. Minderheidsgroepen voelen zich door de uitspraken van Cofnas geviseerd: het universiteitsbestuur lijkt het welzijn van de studenten op te offeren in naam van ‘academische vrijheid’.
Rector De Sutter, die enkele weken geleden een bezoek bracht aan de vakgroep, beloofde een door de vakgroep georganiseerde lezing bij te wonen van professor evolutie, ecologie en gedrag Charles C. Roseman van de University of Illinois Urbana-Champaign. Roseman zal onder meer beschrijven hoe universiteiten medeschuldig zijn aan het faciliteren van rassenwetenschap binnen de universiteitsmuren. Wacht de rector om zich te laten overtuigen door die wetenschapper? Of komt zij door het statement van de vakgroep tot het besef dat het universiteitsbestuur nu eindelijk moet ingrijpen?
In ieder geval ligt de bal in haar kamp. Alle meer drastische beslissingen over personeel en eventuele sancties worden niet op vakgroepniveau genomen, maar op niveau van HR of hogerop.
