Op 5/3 schreef Apache dat Nathan Cofnas, een Amerikaanse filosoof die verkondigt dat zwarte mensen minder intelligent zijn dan witte mensen, onderdak vond in de vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschap van de UGent. Dat nieuws zorgde voor onrust, bezorgdheid en verontwaardiging binnen de vakgroep, maar ook in de bredere Vlaamse academische middens. Met zijn opvattingen en publicaties positioneert Cofnas zich namelijk uitdrukkelijk als een racistische pseudowetenschapper.
Via een anonieme bron kreeg Apache inzage in een e-mail die 48 vakgroepleden – ruim 70% van de actieve vakgroepleden – op 11/3 naar rector Petra De Sutter stuurden. In de mail, die ook gericht is aan de raad van bestuur, stellen zij “de dringende vraag hoe het mogelijk is” dat verschillende uitspraken van Cofnas niet in strijd zijn met de deontologische code van de UGent. Het is bovendien de tweede keer in drie dagen tijd dat de vakgroep het rectoraat om reactie vraagt over rassentheorieën aan de universiteit.
De aanleiding deze keer is het verschijnen van het artikel UGent stelt zelfverklaarde rassenrealist aan in Apache op 5 maart. Via dat artikel vernemen wij (de vakgroep, red.) dat Nathan Cofnas aangesteld is aan de UGent en “onderdak” zal vinden in onze vakgroep.
In deze e-mail willen wij nogmaals onze verbazing, en onze verontwaardiging, uitdrukken over dit feit. Het lijkt ons op basis van de inhoud van (academische en niet-academische) publicaties van Nathan Cofnas aantoonbaar dat Nathan Cofnas inbreuk pleegt tegen de deontologische codes van onze universiteit.
Volgens de vakgroepleden schendt Nathan Cofnas de deontologische code van UGent aantoonbaar
Met hun e-mail vragen de ondertekenaars het rectoraat hoe de aanstelling strookt met de deontologische code, die de UGent begin maart aanhaalde in haar reactie aan Apache. Daarin verklaarde de UGent dat de deontologische code de wettelijke grenzen aan de vrijheid van meningsuiting overneemt en dus “niet bijkomend of meer beperkend” is. “De standpunten en uitspraken van de onderzoekers in kwestie houden geen schending in van de bepalingen inzake vrijheid van meningsuiting zoals terug te vinden in de deontologische code van de UGent.”
Wij stellen ons de dringende vraag hoe het mogelijk is dat de uitspraken van Cofnas, bijvoorbeeld over de intellectuele superioriteit van het witte ‘ras’ (zoals onder meer uitgedrukt in zijn blogpost A Guide for the Hereditarian Revolution), niet in strijd zijn met onderstaande passage uit de deontologische code van de UGent:
“Vrijheid van meningsuiting is niet onbegrensd:
- Je zet niet aan tot discriminatie, haat, geweld of segregatie tegen anderen;
- Je verspreidt geen denkbeelden over de superioriteit van een ras of rassenhaat;
- Je maakt je geen lid van groepen of verenigingen die discriminatie of segregatie verkondigen;
- Je onthoudt je van elke vorm van negationisme”
Volgens de vakgroepleden schendt Nathan Cofnas de code aantoonbaar.
De wet van de intelligentste
De e-mail, die je hier integraal kan lezen, werd niet alleen door leden van de vakgroep ondertekend, maar ook door 3 decanen en 2 voormalige decanen van de UGent en 70 professoren van wie er nog 63 actief zijn aan de UGent. Ook 73 studenten die momenteel ingeschreven zijn in de opleidingen moraalwetenschappen en wijsbegeerte ondertekenden de brief. Daarnaast ondertekenden 367 andere academici binnen en buiten UGent de e-mail.
In de bijlage bij hun e-mail stuurden de ondertekenaars “een aantal concrete illustraties van hoe Nathan Cofnas inbreuken pleegt” tegen de deontologische code. “Zoals u daar kunt lezen, spreekt Cofnas niet alleen expliciet over de intellectuele superioriteit van witte, mannelijke individuen, hij pleit ook expliciet voor rassensegregatie.” In een korte omschrijving van het werk van Cofnas kaderen de schrijvers waarom zij vermoeden dat zijn onderzoek aan de UGent niet los zal staan van zijn discriminerende uitspraken.
Nathan Cofnas: “Als twee mensen aan het verdrinken zijn en ik kan er een redden, zou ik rekening houden met hun relatieve intelligentie”
Dat hij aanzet tot discriminatie blijkt uit een citaat waarin hij raciaal tribalisme als oplossing ziet voor groepsconflicten. “Als blanken worden aangevallen omdat ze blank zijn, is het logisch dat ze terugvechten als blanken”, schrijft hij onder meer op zijn blog, waar hij ook beweert dat minder intelligente mensen inferieur zijn. “Iedereen heeft ‘menselijke waardigheid’, maar als twee mensen aan het verdrinken zijn en ik kan er een redden, zou ik (onder andere) rekening houden met hun relatieve intelligentie.”
Ook beweerde Cofnas dat universiteiten omwille van positieve discriminatie “minder gekwalificeerde vrouwelijke kandidaten” moesten aannemen.
De vakgroepleden stuurden eerder deze week (9/3) al een e-mail naar aanleiding van een eerder artikel van Apache (22/12/2025) over de deelname van professor Bouke de Vries aan een conferentie van rassentheoretici. Vakgroepvoorzitter Erik Weber schreef naar aanleiding van dat stuk begin januari een e-mail naar de rector, maar daarop was na twee maanden nog geen antwoord. Ook in dat artikel waren volgens leden van de vakgroep aanwijzingen voor “mogelijke ernstige overtredingen van onze deontologische codes door een van onze collega’s”.
In hun eerdere e-mail vroegen zij hoe het rectoraat omgaat met de informatie uit het Apache-artikel over De Vries' deelname aan de conferentie. In datzelfde stuk toonde Apache aan dat De Vries onder een pseudoniem (Tavren Oshal) schreef dat er redenen zijn om vluchtelingen met een laag IQ te weren.
De Vries is de promotor van een onderzoeksproject met de titel Het geboorteprobleem van het liberalisme, waarbinnen hij autonoom kon beslissen over de aanwerving van Nathan Cofnas. Een jaar geleden toonde Apache reeds aan dat De Vries in zijn academische werk en in zijn onderwijs rassentheorieën legitimeerde. Daarvoor tikte de Onderwijscommissie hem in maart 2025 op de vingers.
Apache stelde negen inhoudelijke vragen aan het rectoraat van de UGent over de parcours van Bouke de Vries en Nathan Cofnas. We vroegen onder andere een kopie van de vacature waarop Cofnas solliciteerde en op welke basis Nathan Cofnas werd geselecteerd. Ook vroegen we of de deontologische code in de afgelopen 10 jaar toegepast werd om sancties op te leggen, om een kandidaat voor een mandaat te weigeren of om een aan de UGent werkzame academicus op de vingers te tikken. Op al die vragen kwam geen antwoord.
Wel deelde rector Petra De Sutter een algemene reactie die ze standaard naar alle media lijkt te sturen. Daarin zegt ze de brief van de academici aandachtig te hebben gelezen en hun verontwaardiging te begrijpen en ernstig te nemen. “Voor veel mensen zijn de uitspraken waarnaar wordt verwezen kwetsend en verontrustend. [...] We blijven de aanwerving opvolgen binnen het geldende juridische en institutionele kader.” Toch meent ze dat de aanwervingsprocedure correct is gevolgd. “De aanwerving van de promotor (Bouke de Vries, red.) was in 2022 een beslissing van het Bestuurscollege, nadat de faculteitsraad deze aanwerving positief had geadviseerd. De aanwerving van de heer Cofnas is echter een beslissing van de promotor. De uiteindelijke keuze van de kandidaat blijft dus bij de promotor liggen.”
De rector meent ook dat dissidente meningen op een universiteit mogen bestaan. “Collega’s binnen de faculteiten, die over een enorme autonomie en academische vrijheid beschikken, moeten elkaar blijvend kritisch bevragen wanneer uitspraken als problematisch worden ervaren. Het is in de eerste plaats aan experten en collega-onderzoekers om ideeën te toetsen, te bekritiseren en, waar nodig, tegen te spreken.”
Toch heeft de aanstelling haar verontrust. “Ik wil als rector ook duidelijk zijn, de uitspraken van de onderzoeker maken ook mij bezorgd. Dit dossier roept bij veel mensen terecht emoties op. Velen voelen zich gekwetst of verontrust en die gevoelens verdienen erkenning en respect. Als universiteit hebben we de verantwoordelijkheid om ruimte te maken voor debat, maar ook om een omgeving te creëren waarin mensen zich gehoord en gerespecteerd voelen. Ik wil daarom het gesprek hierover blijven aangaan, met alle betrokkenen, en ervoor zorgen dat de zorgen die vandaag geuit worden ernstig genomen worden binnen onze universitaire gemeenschap.”
Ook had ik het naïeve idee dat de nieuwe rector een verschil zou maken, en respect heeft voor de waarden van het handvest van de Verenigde naties ivm de mensenrechten, dat alle mensen gelijk zijn, ongeacht kleur of gender of godsdienst.
Met de aanstelling van de heer Cofnas wordt dit geweld aangedaan.
Maar misschien heeft Cofnas in zijn jeugd wel een ziekte gehad die nadelig is gebleken voor zijn redeneringsvermogen en daar voor moet men ook begrip hebben. Bij rector Petra De Schutter is haar redenering vermogen eigenlijk nooit opgevallen.
Maar kom ik zou bijna zeggen dit is haar "Roma locuta, causa finita"
Raoul Delveaux