Recent gelekte versleutelde whatsappberichten tussen Didier Reynders, een (toenmalige) topman van de Belgische Staatsveiligheid én een edelman die spioneert voor de Russen en de Chinezen tillen het gerechtelijk onderzoek naar witwas en fraude tegen de gevallen toppoliticus naar een ander niveau.
Ze geven aan dat Reynders niet enkel zichzelf zou hebben verrijkt, maar bevatten ook ernstige aanwijzingen dat een van Belgiës machtigste politici in de afgelopen decennia zeer nauw samenwerkte met vijandige buitenlandse mogendheden.
Reynders zou niet enkel zichzelf hebben verrijkt. Er zijn ook aanwijzingen dat hij zeer nauw samenwerkte met vijandige buitenlandse mogendheden
De mogelijke gevolgen daarvan zijn verregaand. Niet enkel voor de gewezen liberale topman zelf en voor zijn directe entourage, maar mogelijk ook voor andere politieke partijen waarmee Reynders decennialang direct of indirect zaakjes regelde.
Het hoeft dan ook geen betoog dat het onderzoek kreunt onder gigantische druk. De belangen zijn groot en bij een eventuele val dreigt Reynders anderen met zich mee te sleuren. Een overzicht van wat er op het spel staat.
Video-interview met Nicolas Ullens
In 2019 sprak Apache uitgebreid met voormalig inspecteur van de Belgische staatsveiligheid Nicolas Ullens. Bij die gelegenheid maakten we ook beelden van zijn getuigenis. We beslisten toen om de beelden niet te gebruiken en enkel te schrijven over zaken die we na verder onderzoek konden aantonen en hardmaken. Vandaag liggen de kaarten anders.
Didier Reynders en zijn eeuwige rechterhand Jean-Claude Fontinoy zijn in verdenking gesteld voor witwaspraktijken, en gelekte whatsappberichten tonen dat Didier Reynders zijn netwerk gebruikte om de voormalige inspecteur van staatsveiligheid die op kwalijke dossiers rond Reynders en Fontinoy stuitte, het werken onmogelijk te maken.
Daarom stofferen we dit overzicht met korte fragmenten uit het interview van 2019 wanneer die meer duiding geven bij de beschreven feiten.
Hoe kwam Didier Reynders in beeld bij het gerecht?
In 2022 meldde de Nationale Loterij dat Didier Reynders jarenlang spelen van de Nationale Loterij zou hebben gebruikt om zwart geld wit te wassen. De speurders focussen op ruim 1 miljoen euro aan verdachte transacties. Het gaat grotendeels – voor ongeveer 836.000 euro – over cashgeld dat Reynders gespreid over vele jaren stortte op een bankrekening van ING en over ruim 200.000 euro voor kansspelen bij de Nationale Loterij.
Moest ING dergelijke verdachte transacties niet aangeven?
Zeker en vast. Hoewel de stortingen al jarenlang aan de gang waren, meldde de bank de verdachte stortingen pas in 2023 aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking, betere bekend als de antiwitwascel. Onderzoek van de Nationale Bank en de Centrale Dienst voor de Bestrijding van Corruptie geeft aan dat de bank effectief medeplichtig was aan witwas. Het parket sloot afgelopen voorjaar een minnelijke schikking af met ING. De bank betaalde 1,6 miljoen euro – het maximumbedrag om betrokkenheid bij witwassen te sanctioneren – om een rechtszaak te vermijden.
Hoewel de stortingen al jarenlang aan de gang waren, meldde ING de verdachte stortingen pas in 2023 aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking
Vorig jaar werd de ex-politicus officieel in verdenking gesteld, enkele maanden gebeurde hetzelfde met zijn rechterhand en een bevriende antiquair
Werd Didier Reynders intussen in verdenking gesteld?
Het voormalige kopstuk van de MR werd een jaar terug – op 16 oktober 2025 – officieel in verdenking gesteld. Vier maanden later gebeurde hetzelfde met Jean-Claude Fontinoy en Olivier Theunissen.
Fontinoy was decennialang de rechterhand van Didier Reynders en kreeg in die rol allerlei cruciale posities toegemeten. Vooral binnen de Regie der Gebouwen die het overheidspatrimonium beheert en bij de NMBS zat Fontinoy op de juiste plek om grote vastgoeddeals met overheidsgebouwen en terreinen van de NMBS te overzien.
Olivier Theunissen zou als antiquair een sleutelrol spelen bij het witwassen van geld via antiek en kunst. Fontinoy was jarenlang kind aan huis in de antiekzaak van Theunissen en zou er op zeer geregelde basis antiek hebben gekocht met cashgeld. Er volgden huiszoekingen bij zowel Theunissen als Fontinoy. Eerder getuigden verschillende bronnen aan Apache dat de woning van Fontinoy propvol antiek staat waarbij “alles te koop is” voor bezoekers.
Maar het onderzoek gaat verder dan enkel witwas via spelen van de Nationale Loterij, cashstortingen en witwas via antiek en kunst?
Waar de speurders exact naar kijken is onduidelijk. Wel zeker is dat ze de hand wisten te leggen op de eerder vermelde whatsappberichtjes tussen Reynders, een (toenmalige) topman van de Belgische Staatsveiligheid en een edelman die spioneert voor de Russen en de Chinezen.
Waarom zijn die belangrijk?
Omdat ze erop wijzen dat Reynders mogelijk decennialang zeer nauw samenwerkte met vijandige buitenlandse mogendheden.
Verschillende bronnen vertelden aan Apache dat de woning van Fontinoy propvol antiek staat waarbij 'alles te koop is' voor bezoekers
Waarom wijzen ze in die richting?
Daarvoor moeten we terug naar verklaringen die Nicola Ullens al in 2019 aflegde. Ullens was inspecteur van 2007 tot 2018. In essentie komen zijn verklaringen erop neer dat Didier Reynders verschillende onderzoeken die binnen de Belgische Staatsveiligheid liepen in de kiem smoorde.
Het gaat om onderzoeken die gebeurden zowel binnen de afdeling economische contraspionage als binnen de afdelingen Rusland en China, waarin Reynders en zijn rechterhand Fontinoy opdoken. Meer informatie over de concrete dossiers volgt verderop.
Reynders creëerde een nieuwe directeursfunctie bij staatsveiligheid en dropte daar een voormalige kabinetsmedewerker
Reynders creëerde een nieuwe functie – een soort derde directeur – binnen de staatsveiligheid en plaatste er zijn voormalige kabinetsmedewerker Hugues Brulin. Een andere vertrouweling van Reynders kwam aan het hoofd te staan van de eerder genoemde afdelingen waar het bezwarend materiaal rond Reynders circuleerde.
Finaal werd de dienst economische contraspionage opgedoekt. Nicolas Ullens werd het werken onmogelijk gemaakt en stapte op.
En hij getuigde over de mistoestanden?
Ullens klopte eerst, nog als dienstdoend inspecteur, aan bij het Comité I – dat toeziet op het correct functioneren van de inlichtingendiensten – om de mistoestanden aan te kaarten. Toen hij na twee bezoeken een derde keer terugkwam om de verslagen van zijn getuigenissen te ondertekenen, zou er een verregaande intimidatiepoging zijn geweest.
“Tot mijn grote verbazing zei Frank Franceus (chef enquêtedienst van het Comité I en ex-kabinetschef van Geert Bourgeois, red.) me dat het ondertekenen van de verslagen van mijn getuigenis levensgevaarlijk zou zijn”, zei Nicolas Ullens daarover indertijd aan Apache.
“Franceus zei dat ik vier kinderen had en dat het ook voor hen gevaarlijk zou zijn. Net als voor mijn vrouw. Ik was in shock. Die nacht heb ik verschillende brieven geschreven aan een aantal naaste vrienden, met de vraag ze openbaar te maken mocht me iets overkomen.”
Nicolas Ullens diende een klacht in bij het federaal parket wegens doodsbedreigingen door de chef enquêtedienst van het Comité I
Nam Ullens nog andere initiatieven?
Hij diende een klacht in bij het federaal parket wegens doodsbedreigingen door de chef enquêtedienst van het Comité I en wegens belaging binnen de staatsveiligheid door vertrouwelingen van Didier Reynders. Die klacht liep in 2021 af met een sisser.
Ook een ander opsporingsonderzoek tegen onder meer Jean-Claude Fontinoy bij het Brussels parket werd in oktober 2019 geseponeerd. Dat gebeurde vijf dagen voor Reynders als toenmalig kandidaat EU-commissaris voor Justitie en de Rechtstaat, door het Europees Parlement op de rooster zou worden gelegd en hij een hangend opsporingsonderzoek kon missen als kiespijn.
Samen met de seponering leken de getuigenissen van Nicolas Ullens een stille dood te sterven. Didier Reynders en Jean-Claude Fontinoy konden herademen. Daar alludeerde Hugues Brulin duidelijk op in zijn whatsappconversatie met Didier Reynders:
“Goed Nieuws .. Een single malt op uw gezondheid mijnheer de minister en ter uwer beschikking voor de tegenaanval als u dat opportuun acht … Met respect. Hugues”, klonk het op 27 september, de dag van de seponering.
“Veel dank Hughues, ook voor de vriendschappelijke steun deze voorbije dagen, Didier”, appte Reynders terug.
Het is maar een van de berichten die aangeven hoe nauw Reynders – op dat moment nog Belgisch minister – rechtstreeks samenwerkte met een topman bij de Belgische staatsveiligheid.
Tot wanneer stuurden Brulin en Reynders berichtjes naar elkaar?
De gerechtelijke politie heeft minstens berichten onderschept tot april 2023. In de laatste berichten bespreken Brulin en Reynders de dood van Myriam Ullens, de stiefmoeder van Nicolas Ullens die door Nicolas Ullens zelf werd doodgeschoten.
Het sterk gemediatiseerde assisenproces daarover hervat woensdag (4/11). Brulin en Reynders tonen zich opgelucht dat Nicolas Ullens nu definitief van het toneel zal verdwijnen. “Il nous aura quand même fait souffrir l’animal”, schrijft Brulin aan Reynders: “Hij heeft ons erg doen afzien, de smeerlap”.
De mannetjes van Reynders moesten het Nicolas Ullens (en anderen binnen de staatsveiligheid) onmogelijk maken om verder onderzoek te doen in concrete dossiers die richting Reynders of Fontinoy wezen. Over welke dossiers gaat het?
Wellicht het belangrijkste dossier waar Nicolas Ullens als inspecteur bij de staatsveiligheid tegenaan liep, is Kazachgate. België keurde in 2011 versneld de fameuze afkoopwet goed. Die wet liet toe dat verdachten hun proces konden afkopen. Naast een aantal grote diamantprocessen kwam daarbij vooral de steenrijke, in België residerende Oezbeekse oligarch (die vaak onterecht als Kazach wordt omschreven) Patokh Chodiev in beeld. Als een van de eersten maakte hij gebruik van de afkoopwet.
Chodiev betaalde amper een half miljoen euro om een rechtszaak te vermijden over de fameuze Tractebel-smeergeldaffaire. Die draaide rond pogingen van het bedrijf Tractebel om een concessie te verkrijgen voor een gaspijpleiding in Kazachstan. Chodiev zou zijn commissies gebruikt hebben als smeergeld voor politici om de deal te beklinken.
Kazachgate was wellicht het belangrijkste dossier waar Nicolas Ullens als inspecteur bij de staatsveiligheid tegenaan liep.
Wellicht het belangrijkste dossier waar Nicolas Ullens als inspecteur bij de staatsveiligheid tegenaan liep, is Kazachgate
Kazachgate draait rond het versneld wetgevend werk (de afkoopwet) op maat van Chodiev en op vraag van toenmalig Frans president Sarkozy. Frankrijk wilde in 2010 een belangrijke exportdeal beklinken met de Kazachse dictator Nazarbajev. Die eiste in ruil dat de strafklacht tegen zijn vriend en medestander Patokh Chodiev (en bij uitbreiding het Kazachse trio) in België zou vervallen. De afkoopwet was het vehikel dat daarvoor moest dienen.
Hoe komt Didier Reynders daarbij in beeld?
De entourage van Sarkozy ging voor de operatie op zoek naar medestanders binnen de MR waar Didier Reynders op dat moment nog oppermachtig was. De advocate van Chodiev maakte (onder meer) ruim 700.000 euro over aan voormalig Kamervoorzitter en MR-minister (wijlen) Armand De Decker en eveneens forse bedragen aan Étienne des Rosaies, een naaste medewerker van Nicolas Sarkozy.
In een vertrouwelijke nota schreef Des Rosaies onder meer dat hij zich via Armand De Decker verzekerd had van de unanieme steun van MR voor de afkoopwet en van de bevoegde ministers, waaronder Didier Reynders. Étienne des Rosaies had ook meermaals contact met Reynders’ rechterhand Jean-Claude Fontinoy.
Ondanks een rits zeer concrete aanwijzingen en harde documenten besliste de parlementaire onderzoekscommissie-Kazachgate, meerderheid tegen oppositie, dat er geen ongeoorloofde beïnvloeding van de wetgeving was geweest. Reynders en Fontinoy konden opnieuw gerust adem halen.
Maar ook ander onderzoek binnen de Belgische Staatsveiligheid werd afgeblokt?
Het eerste dossier waar Nicolas Ullens binnen de afdeling economische contraspionage mee te maken kreeg, was het dossier over de verkoop en de verhuur van het Rijksadministratief Centrum in Brussel (RAC). Het reusachtige gebouw aan de Brusselse Pachecolaan, in de schaduw van de Financietoren, was lang eigendom van de overheid.
De constructie die werd uitgewerkt voor de verkoop en verhuur maakte de Belgische schatkist vele tientallen miljoenen lichter, terwijl vastgoedontwikkelaar Breevast drie keer langs de kassa passeerde: de overheid verkocht het RAC voor veel te weinig geld, betaalde vervolgens een te hoge huur en liet enkele jaren later de federale politie het RAC voor 18 jaar huren, opnieuw tegen een veel te hoge huurprijs.
Nota’s van de staatsveiligheid die Apache kon inkijken, tonen hoe verschillende bronnen vele jaren terug al waarschuwden voor een systeem van verregaande corruptie dat in de steigers werd gezet door de omstreden vastgoedlobbyist (wijlen) Koen Blijweert en Jean-Claude Fontinoy, rechterhand van Didier Reynders.
Verschillende bronnen waarschuwden voor een systeem van verregaande corruptie dat in de steigers werd gezet door de omstreden vastgoedlobbyist (wijlen) Koen Blijweert en Jean-Claude Fontinoy,
Ook dat dossier werd volgens Nicolas Ullens afgeblokt door Didier Reynders. Finaal werd Ullens overgeplaatst naar de afdeling salafisme. Maar ook daar botste hij op dossiers waarin Didier Reynders een hoofdrol speelde. Het belangrijkste daarvan is het dossier van de bevroren Libische tegoeden.
Vele jaren terug al waarschuwden bronnen voor een systeem van verregaande corruptie dat werd opgezet door vastgoedlobbyist Koen Blijweert en Fontinoy
Welke rol speelde Reynders daarbij?
In maart 2011, na de val van Kadhafi, werd op vraag van de VN-Veiligheidsraad 12,8 miljard euro, afkomstig uit Libië, bevroren op rekeningen bij Euroclear Bank in Brussel. Jaarlijks verdween 300 miljoen euro aan interesten op dat bedrag naar Libië.
Via een informant kreeg Nicolas Ullens te horen dat Didier Reynders kamp koos in de strijd tussen de twee rivaliserende Libische clans en Libische tegoeden zou overmaken in ruil voor smeergeld. Grote bedragen zouden via tussenpersoon Robert Claushuis richting Reynders en Fontinoy zijn gestroomd.
De zaak kwam aan het licht in de nasleep van het faillissement van GSDT, een vzw van prins Laurent. De vzw zou een deel van de Libische kust herbebossen, maar de Libische staat zegde het contract eenzijdig op. De rechter oordeelde dat Libië de prins 50 miljoen euro verschuldigd is, maar de prins had de grootste moeilijkheden om dat geld los te krijgen.
Zijn vzw ging intussen in vereffening en Reynders weigerde de interesten op de tegoeden te gebruiken om de prins te compenseren. Verschillende mensen boden vervolgens hun diensten aan prins Laurent aan om het bedrag in Libië los te peuteren, in ruil voor een zeer forse commissie. Een van hen was Robert Claushuis.
Voor Ullens was het verbod van zijn chef om verder te werken op het dossier de druppel. Overal waar hij op Reynders en Fontinoy botste, werd hem het werken onmogelijk gemaakt. Hij nam ontslag bij de Belgische staatsveiligheid en stapte naar het gerecht. Zoals hierboven vermeld: de onderzoeken werden geseponeerd aan de vooravond van de benoeming van Didier Reynders tot Europees Commissaris.
Naast het Libische dossier bevatten de gelekte whatsappberichten ook aanwijzingen over linken tussen Didier Reynders en Rusland?
Er zijn verschillende dossiers die aanwijzingen bevatten over relaties tussen Reynders en Rusland. Zo is er het dossier over de illustere edelman, baron Ernest de Laminne de Bex.
In zijn middeleeuwse kasteel in Wezembeek-Oppem herbergde hij tot voor kort de diplomatieke club Cercle International Diplomatique et Consulaire (CIDIC), een pleisterplaats voor edellieden, ambassadeurs, ereconsuls, bedrijfsleiders, politici, magistraten, advocaten, officieren van het leger, verantwoordelijken van inlichtingendiensten en vertegenwoordigers van het hof.
Jarenlang bracht De Laminne de Bex in zijn kasteel diplomaten en spionnen uit het Oosten samen met hun westerse counterparts, onder het genot van een goed glas wijn.
Er zijn verschillende dossiers die aanwijzingen bevatten over relaties tussen Reynders en Rusland
Apache documenteerde, samen met Humo, de schimmige relaties en duistere activiteiten van De Laminne de Bex in Georgië en Kazachstan, zijn schijnbaar uit het niets opgebouwde vastgoedimperium en de verhalen over wapenhandel en deviezensmokkel.
Hoewel De Laminne de Bex op de radar van de inlichtingendiensten stond en Russisch geld doorsluisde naar de Franstalige extreemrechtse populistische partij Parti Populaire, kreeg hij van Didier Reynders een adellijke titel en werd hij tot twee keer toe erkend als ereconsul in België.
En Ernest de Laminne de Bex appte met Didier Reynders?
Op 5 januari 2020 maakt de Laminne de Bex niet enkel zijn beste wensen over en wenste hij Didier Reynders alle succes als Europees Commissaris, hij meldde hem ook dat hij graag eens persoonlijk met hem zou praten over de aantijgingen van Nicolas Ullens en over “een tegenoffensief om een einde te maken aan de laster”. Opvallend daarbij: De Laminne de Bex ‘tutoyeert’ Didier Reynders in het bericht – “j’aimerais bien t’entretenir de vive voix” - wat getuigt van een nauwe relatie tussen beiden.
Baron-spion de Laminne de Bex wilde Reynders graag persoonlijk spreken over de aantijgingen van Nicolas Ullens en over 'een tegenoffensief om een einde te maken aan de laster'
Reynders stond ook dicht bij de Russische oligarch Oleg Deripaska?
Begin september 2025 heropende het Brussels parket een geseponeerd onderzoek naar witwas waarin de Russische superoligarch Oleg Deripaska centraal staat. Dat gebeurde nadat Apache een reactie vroeg aan het Brussels parket, na een uitgebreid onderzoek over twee stichtingen van Deripaska in Ukkel en de directe relatie met Didier Reynders.
Heropende?
In 2014 tekende de antiwitwascel in haar jaarverslag tot in de kleinste details een witwasschema uit rond een Ukkelse kunststichting. De naam werd niet genoemd maar het ging om de vzw Bruno Lussato et Marina Fédier. Deripaska, een nauwe medestander van de Russische president Vladimir Poetin, had de stichting opgericht en Didier Reynders behoorde tot de nauwe vriendenkring. De antiwitwascel vermeldde toen al “nauwe banden tussen de betrokkenen en politiek prominente personen in Rusland en België”.
Didier Reynders was niet enkel kind aan huis in de kuststichting, zijn voormalige adviseur Constantin Chariot was directeur van het museum van de stichting. Hij had een volmacht op de rekening van de vzw. Het gerechtelijk onderzoek dat daarop volgde stond Deripaska’s aanvraag voor een “gouden paspoort” in Cyprus in de weg. Zo’n paspoort moest de Russische oligarch vrije doorgang binnen de Europese Unie verzekeren.
Ondanks subtiele bedreigingen vanuit de entourage van Deripaska aan het adres van de antiwitwascel werd het dossier snel geseponeerd. Didier Reynders was op dat moment als minister bevoegd voor Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Europese Zaken.
Apache en Humo stelden vast dat de voorbije jaren vanuit de centrale vzw 878.000 euro werd versluisd naar een andere Brusselse vzw. Die werd opgericht en bestuurd door personen die nauw verweven zijn met Russische desinformatiecampagnes of betrokken zijn bij grootschalige financiële operaties die duidelijk het stempel van het Kremlin dragen.
Didier Reynders was kind aan huis bij een museum van een stichting van Oleg Deripaska. De antiwitwascel vermeldde toen al 'nauwe banden tussen de betrokkenen en politiek prominente personen in Rusland en België'
Kunst en antiek lijken een belangrijke rol te spelen in de zaak-Reynders.
Constantin Chariot werd indertijd naar eigen zeggen enkel als getuige verhoord in het onderzoek naar de vzw van Oleg Deripaska, maar antiquair Olivier Theunissen bij wie Jean-Claude Fontinoy om de haverklap antiek aankocht, werd intussen wel in verdenking gesteld. Nicolas Ullens omschreef de techniek om wit te wassen via de aankoop van antiek als de methode-Guéant, genoemd naar de voormalige rechterhand van de Franse ex-president Nicolas Sarkozy die ook prima contacten onderhield met Didier Reynders.
De methode-Guéant komt erop neer dat antiek of kunst wordt aangekocht aan een lage prijs en vervolgens voor een zeer hoge prijs wordt doorverkocht. Die meerprijs is de facto het smeergeld om dingen gedaan te krijgen. Theunissen wordt door Nicolas Ullens expliciet genoemd als verbindingsofficier tussen Didier Reynders enerzijds en Nicolas Sakozy en Claude Guéant anderzijds.
Zijn er andere technieken die Reynders of Fontinoy zouden hebben gebruikt?
Omdat Reynders decennialang een zogezegde PEP (Politically Exposed Person) was waarvan de financiën in principe extra in het oog worden gehouden, zou Reynders al die tijd via Jean-Claude Fontinoy hebben gewerkt.
Een tweede manier van witwassen loopt via vastgoed. Jean-Claude Fontinoy vergaarde de voorbije decennia een zestigtal, vaak zeer dure en indrukwekkende woningen in de buurt van Namen. Daarbij zouden geregeld betalingen, deels in cash zijn gebeurd.
Nicolas Ullens beschrijft onder meer hoe Fontinoy in 2019 een cocktailfeestje hield voor de vzw Les Plus Beaux Villages de Wallonie, met vooral antiquairs onder de genodigden, ter gelegenheid van de viering van het zestigste pand dat hij in zijn bezit had gekregen.
Welke rol speelde die vzw Les Plus Beaux Villages de Wallonie?
Eind 2019 bracht Apache uit dat de vzw rond Fontinoy voor minstens 75.000 euro sponsorgeld had ontvangen van bedrijven die in principe niets te maken hebben met een vzw die zich, zoals de naam zegt, bezighoudt met de opsmuk van de mooiste dorpjes in Wallonië. Het ging onder meer om baggerbedrijf DEME, havenbedrijf Rent-A-Port en projectontwikkelaar Immobel. DEME en Rent-a-port zijn in handen van de Belgische holding Ackermans & van Haaren.
De Paradise Papers leerden onder meer dat de Belgische overheid via investeringsvehikel BMI participeerde in de vennootschap Infra Asia Development Limited, met zetel op de Britse Maagdeneilanden, een notoir belastingparadijs. Via dat vehikel werd een grootschalig havenproject in Noord-Vietnam uitgebouwd. BMI participeerde in de vennootschap op de Britse Maagdeneilanden, samen met Rent-A-Port. De voorzitter van de raad van bestuur van BMI was Jean-Claude Fontinoy.
Een vzw rond Fontinoy die zich bezighoudt met de opsmuk van de mooiste dorpjes in Wallonië.ontving voor minstens 75.000 euro sponsorgeld van bedrijven die daar niets mee te maken hebben
Waarom zou projectontwikkelaar Immobel een toeristische vzw sponsoren?
Twee vennootschappen gelieerd aan de beursgenoteerde projectontwikkelaar stortten elk 1.000 euro op de rekening van de Waalse vzw. Het gaat om Allfin Group en Immobel Group Lotinvest. Het eerder genoemde RAC werd door de Belgische overheid verkocht aan projectontwikkelaar Breevast en Immobel.
In een nota van de staatsveiligheid stond over die aankoop dit: “Bij de Regie der Gebouwen is de man die beslist overduidelijk Jean-Claude Fontinoy, maar zijn inschatting is niet bepaald rationeel: hij koppelt zijn akkoord aan een geheime betaling van een miljoen euro.”
Over het onderzoek dat het parket van Namen startte naar Les Plus Beaux Villages de Wallonie werd niets meer vernomen.
Fontinoy wordt ook genoemd in een soort spin-off van een grootschalig onderzoek naar mogelijke fraude bij de verkoop van Europese overheidsgebouwen
Niet enkel Immobel, ook andere projectontwikkelaars vonden hun weg naar de vzw Les Plus Beaux Villages de Wallonie?
Apache bracht onder meer een getuigenis over drie betalingen van ongeveer 25.000 euro aan de vzw door een projectontwikkelaar. Die moest voor een vastgoedproject enkele vierkante meters terrein van de NMBS – waar Jean-Claude Fontinoy op een cruciale positie zat – overkopen.
Recent werd duidelijk dat de speurders ook een onderzoek voeren naar een andere vzw waar Fontinoy bij betrokken was?
Het gaat om een onderzoek in de schoot van de investeringsmaatschappij van de federale overheid (SFPIM). Jean-Claude Fontinoy was jarenlang voorzitter van dochteronderneming SFPIM International. Er zijn wel wat parallellen met wat er gebeurde binnen de vzw Les Plus Beaux Villages de Wallonie.
De vzw Les Amphitryons, die zich officieel bezighoudt met gastronomie en de kunst van het sigarenroken, ontving stortingen van SFPIM International. De voorzitter van de vzw was ook adviseur van Fontinoy binnen SFPIM International. Volgens de speurders dienden de stortingen als vergoeding van prestaties “voor de voorbereiding van een dossier rond financieringsaanvragen aan de SFPIM door de adviseur van de voorzitter”.
Apache bracht onder meer een getuigenis over forse betalingen door een projectontwikkelaar aan een vzw rond Fontinoy
Het onderzoek is een soort spin-off van een grootschalig onderzoek naar mogelijke fraude bij de verkoop van 23 gebouwen van de Europese Unie aan de Belgische investeringsmaatschappij SFPIM voor in totaal 900 miljoen euro.
Is vastgoed finaal de rode draad in de zaak-Reynders?
Het is zeker niet het enige element, maar wel een belangrijk. Met Fontinoy had Didier Reynders zijn mannetje binnen zowel de NMBS als de Regie der Gebouwen. Met de verkoop van overheidspatrimonium en publieke gronden werden de voorbije decennia in België sloten geld verdiend.
Het kransje ‘Vrienden van het Vastgoed’ dat daarbij telkens weer in beeld komt of kwam, is bekend. Ze dineerden in chique restaurants, en frequenteerden elkaar in de luxueuze villa van wijlen Koen Blijweert in Megève om deals te maken en zaken te bespreken die het daglicht schuwen. Belangrijk daarbij is dat het netwerk telkens opnieuw tracht om zowat alle (traditionele) politieke partijen mee in bad te trekken. De voorbije twee decennia expliciet ook de relatief nieuwe partij N-VA.
Het volstaat om te herlezen hoe die partij haar hoofdkantoor in Brussel verkreeg om zicht te krijgen op de manier van werken. Ook het fameuze etentje in ’t Fornuis op uitnodiging van vastgoedlobbyist Erik Van der Paal – waar naast het bijna integrale toenmalige Antwerpse college een aanzienlijk deel van het netwerk te gast was – maakt duidelijk hoe het werkt. Het is allerminst toevallig dat naast Jean-Claude Fontinoy ook zijn (toenmalige) “socialistische” tegenhanger Luc Joris aanwezig was.
De man waarvan recent geheime opnames uitlekten waarin hij zelf spreekt over de betaling van smeergeld?
Luc Joris stond jarenlang heel dicht bij Elio Di Rupo en de PS. Bij de afwikkeling van de overname van de omstreden projectontwikkelaar Land Invest Group en bij concrete projecten van de groep zou smeergeld zijn betaald, of beter: beloofd smeergeld niet zijn betaald. Land Invest Group was een samenwerking tussen de directe entourage van Bart De Wever en de Luikse PS.
Het dossier illustreert perfect hoe verschillende politieke partijen – ook al zijn ze ideologisch elkaars gezworen vijanden – voor elkaar zwijgen. Die aanpak leidde er indertijd zelfs toe dat N-VA samen met de PS stemde tegen het opheffen van de parlementaire onschendbaarheid van de gevallen Luikse PS-coryfee Alain Mathot.
Die “Belgische methode” maakt dat Didier Reynders anderen in zijn val dreigt mee te slepen, mochten werkelijk alle stinkende zaakjes waarin de naam van Didier Reynders of die van Jean-Claude Fontinoy valt tot op het bot worden uitgespit.
Een dossier zoals Land Invest Group toont hoe verschillende politieke partijen – ook al zijn ze ideologisch elkaars gezworen vijanden – voor elkaar zwijgen
Zijn er dan nog veel andere zaken?
In het boek De clan Reynders lijst de Franstalige onderzoeksjournalist Philippe Engels de schimmige dossiers rond Reynders en Fontinoy grotendeels op. Hij beschrijft daarin onder meer ook hoe Jean-Claude Fontinoy personeel (en geld) van de NMBS zou hebben gebruikt om verkiezingscampagnes van Didier Reynders te ondersteunen.
Ook de rol van Fontinoy bij de investeringen (en de gigantische meerkost) bij de bouw van het NMBS-station Luik-Guillemins wordt uitgebreid belicht. Net als de relatie tussen Fontinoy en Albert Karaziwan, de baas van de Semlex Group die voor honderden miljoenen euro paspoorten en andere identiteitsdocumenten leverde aan verschillende Afrikaanse landen.
Een ander bijzonder gevoelig dossier is dat van de bouw van de Belgische ambassade in Kinshassa door bouwgroep Willemen. Het is een van de dossiers die Nicolas Ullens al in 2019 noemde waarbij Didier Reynders smeergeld zou hebben ontvangen. Net zoals in andere zaken was er sprake van een juridisch vooronderzoek, maar dat leverde niets op.
Jarenlang leken alle affaires van ‘Teflon Didier’ af te glijden, maar zijn in verdenkingstelling maakt ontsnappen deze keer een stuk minder evident
Liggen de kaarten nu anders?
Jarenlang leken alle affaires van ‘Teflon Didier’ af te glijden maar zijn in verdenkingstelling, net als die van Jean-Claude Fontinoy en antiquair Olivier Theunissen, maakt ontsnappen deze keer een stuk minder evident. Ongetwijfeld heeft Reynders nog steeds medestanders, ook binnen het politionele en justitiële apparaat.
Ook de voornoemde “Belgische aanpak” waarbij andere partijen mee in bad worden getrokken, zet gigantisch veel druk op het dossier.
Daar staat tegenover dat de talrijke onthullingen en bewijzen die bovendrijven in verschillende media het bijzonder moeilijk zullen maken om het deksel helemaal op de pot te houden.
