Filosoof Maarten Boudry congresseert met nepwetenschappers

Claire Lehmann plaatste begin juni een foto op X (voorheen bekend als Twitter), waarop ze met een glas wijn in de hand poseert naast filosoof Maarten Boudry van Universiteit Gent. Boudry was samen met de Australische columnist van het rechtse internettijdschrift Quillette aanwezig op een conferentie van de Centre for Heterodox Social Science (CHSS) aan de Universiteit van Buckingham in Zuidoost-Engeland.

Het vorig jaar opgerichte CHSS beweert te streven naar “politiek neutrale” sociale wetenschappen. In werkelijkheid onderhoudt het centrum structurele banden met tal van dubieuze extreemrechtse organisaties en platformen. 

Het CHSS maakt geen geheim van zijn samenwerking met Aporia, een platform dat zogenaamd 'wetenschappelijk racisme' propageert en een forum biedt aan politieke activisten met racistische opvattingen. Onder meer vermeende verbanden tussen ras, intelligentie en criminaliteit worden op de pagina's van Aporia uit de doeken gedaan. 

Boudry's aanwezigheid op de dubieuze conferentie toont opnieuw aan dat sommige leden van de Vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschap van de UGent zich openlijk inlaten met zogenaamde ‘rassenwetenschappers’. Boudry blijkt in het verleden bovendien de verdediging te hebben opgenomen van gecontesteerde nepwetenschappers. 

Door aan te schurken bij figuren die de strijd tegen woke combineren met zogenaamd 'wetenschappelijk racisme’, maakt Boudry extreemrechtse nepwetenschap mainstream

In een reactie aan Apache zegt Boudry dat hij de conferentie bezocht “omwille van de fantastische line-up van sprekers, wiens werk ik las en hoog inschat: Steven Pinker, Musa Al-Gharbi, Michael Shermer, Yascha Mounk, Eric Kaufmann, Claire Lehmann, Lee Jussim”. Maar net de “hoog ingeschatte” werken van deze sprekers doen bij velen de wenkbrauwen fronsen.

Afgelopen vrijdag distantieerden 30 collega’s van Boudry's vakgroep zich in een gastbijdrage van het feit dat hun vakgroep wordt geassocieerd met “racistische pseudowetenschap”. Eerder dit jaar toonde Apache aan dat filosofieprofessor Bouke de Vries in zijn colleges aan de UGent en in wetenschappelijke publicaties rassentheorieën legitimeert. De Opleidingscommissie wijsbegeerte en moraalwetenschappen berispte hem nadien voor zijn onderwijspraktijk vanwege een ernstige beoordelingsfout. 

Het bijwijlen twijfelachtige academische parcours van De Vries en diens doctoraatsstudent, de extreemrechtse activist Craig Willy (die op Aporia publiceert), stond al langer ter discussie bij vakgroepcollega’s en filosofen in Vlaanderen en Nederland. Dat ‘rassenwetenschappelijke’ ideeën en eugenetica – de pseudowetenschappelijke theorie die pretendeert dat er een duidelijke hiërarchie bestaat tussen verschillende genetisch onderscheidbare ‘mensenrassen’ – opnieuw wereldwijd dreigen door te dringen tot de academische wereld, baart wetenschappers zorgen. 

In het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift Nature schreef professor epidemiologie Genevieve L. Wojcik (Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health) onlangs dat wetenschappers zich moeten verzetten tegen de wereldwijde opgang van wit-nationalisme dat wetenschappelijk racisme inzet voor eugenetische doeleinden. Het is volgens Wojcik de taak van wetenschappers om te voorkomen dat dergelijke argumenten in het mainstream politieke discours terechtkomen. Zo werden recent genetische argumenten gebruikt om de moord op zwarte en hispanic mensen in de Verenigde Staten goed te praten.

Extreemrechts netwerk

Achter Aporia, een partner van CHSS, gaat de extreemrechtse Human Diversity Foundation (HDF) schuil. De in 2022 opgerichte HDF, dat onlangs zijn naam veranderde naar Polygenic Scores, is een erfgenaam van Pioneer Fund, een Amerikaanse organisatie die sinds de jaren 30 onderzoek promoot naar de zogenaamde inferioriteit van niet-witte rassen. Spilfiguren zijn de Deense witte suprematist Emil Kirkegaard en onderzoeker Noah Carl, die beiden op de website van Aporia aangaven dat ze op de conferentie aanwezig waren. 

Ook de Amerikaanse psycholoog en zelfverklaarde ‘rassenrealist’ Bo Winegard en voormalig communicatieadviseur Erik Ahrens van de extreemrechtse Duitse partij AfD waren spilfiguren van de organisatie. Beiden bedienen zich van de samenzweringstheorie van omvolking om 'remigratie' te bepleiten, de zogenaamde terugkeer van niet-witte mensen naar de regio waar zij vandaan zouden komen. In de nasleep van de berichtgeving in The Guardian over HDF distantieerde de organisatie zich van Ahrens.

De Amerikaanse organisatie Pioneer Fund promoot sinds de jaren 30 onderzoek naar de zogenaamde inferioriteit van niet-witte rassen

Mensenrechtengroep Hope not Hate en de Britse krant The Guardian toonden aan dat HDF met geld van een Amerikaanse tech-ondernemer (die zich inmiddels terugtrok) een internationaal netwerk van activisten rond ‘rassenwetenschap’ aanstuurt. Op die manier slaagt de organisatie erin het publieke debat met pseudowetenschappelijke theorieën over ras en eugenetica te vervuilen. 

Uit dat HDF-netwerk komt ook Neema Parvini, een senior fellow aan het organiserende CHSS. Net als zes andere sprekers nam hij deel aan de conferentie met een lezing die een uiteenzetting over woke beloofde. Parvini, die vaak de antisemitische Italiaanse fascistische filosoof Julius Evola citeert en boeken aanbeveelt van de Amerikaanse fascistische ideoloog Francis Parker Yockey, trad de afgelopen jaren meermaals op als spreker op verschillende extreemrechtse bijeenkomsten. Onder andere op de beruchte Scyldings-bijeenkomsten, waar Carl Benjamin, de extreemrechtse vrouwenhatende influencer en UKIP-kandidaat bij de Europese verkiezingen van 2019, steevast in de schijnwerpers staat. Parvini deelde een tijd geleden een bericht op sociale media dat "zwarten dichter bij de homo erectus staan" en dat zwarte en blanke mensen "verschillende soorten" zijn. 

Op een foto van Lehmann tijdens de conferentie in Buckingham zien we Benjamin (die ook bekendstaat onder het pseudoniem Sargon van Akkad) op de achtergrond. Benjamin werd verbannen van crowdfundingplatform Patreon vanwege onder meer het gebruik van racistische scheldwoorden.

Trumpiaans extreemrechts

Een blik op de rest van het netwerk van de organisatie toont aan dat met CHSS bevriende organisaties zich aan de uiterst rechtse kant van het politieke spectrum bevinden. Het centrum blijkt rechtstreekse banden te onderhouden met de conservatieve Amerikaanse denktank Heritage Foundation. 

De Heritage Foundation schreef samen met getrouwen van de Amerikaanse president Donald Trump in de aanloop naar diens tweede ambtstermijn het controversiële Project 2025. Dat moest als blauwdruk dienen voor Trumps reorganisatie van de Amerikaanse samenleving. 

De door Trump als deep state bestempelde bureaucratie moest volgens het plan worden afgeschaft en overgenomen, onder meer door de afschaffing van diversiteits-, gelijkheids- en inclusieprogramma's in scholen en overheidsinstanties. Dat paste in een bredere repressie van progressieve ideeën die vaak als woke-ideologie worden bestempeld door rechtse politici. Van de plannen werd een deel onmiddellijk na Trumps inauguratie als president uitgevoerd.

De Heritage Foundation schreef samen met getrouwen van de Amerikaanse president Donald Trump het controversiële Project 2025

Op de conferentie verdedigde activist Chris Rufo uit de stal van de Heritage Foundation volgens een van de aanwezigen Trumps recente aanval op de Harvard-universiteit in Cambridge in de staat Massachusetts. Die gerenommeerde universiteit is volgens de Amerikaanse president in de ban geraakt van linkse wokeness en moet gestraft worden. Trump dreigde miljarden aan subsidies en contracten in te trekken – behalve als de school haar diversiteitsprogramma's zou beëindigen en zou samenwerken met de immigratieautoriteiten. 

"Wokeness is een probleem. Wokeness is slecht", schreeuwde Trump onlangs nog in de microfoon tijdens zijn State of the Union-toespraak aan het Amerikaanse Congres. Wokeness wordt door de Cambridge Dictionary gedefinieerd als "een staat van bewustzijn, met name van maatschappelijke problemen zoals racisme en ongelijkheid". Het is vooral een woord dat rechtse politici triggert. Zij voeren wereldwijd een strijd tegen de “woke cultuur”, waar ook onderwerpen als seksualiteit, transgender identiteit, de klimaatcrisis en anti-racisme onder vallen. 

Ook wetenschappers die rond deze progressieve onderwerpen werken, zagen sinds de herverkiezing van Trump hun onderzoeken gepauzeerd of zelfs vernietigd, verloren hun baan of werden onder druk gezet. Toch is de war on woke geen louter Amerikaans fenomeen. Zo schreef zelfs Bart De Wever een boek met de zowel veel- als weinigzeggende titel Over woke. Waar de term in straattaal origineel een positieve kracht had, werd woke door conservatieven getransformeerd tot de ultieme dreiging tegen de blanke man. 

Een andere dubieuze Amerikaanse organisatie in het netwerk van het CHSS is de John Templeton Foundation, die in het eerste decennium van deze eeuw een van de grootste financiële sponsors was voor de ontkenning van de klimaatverandering. De eveneens Amerikaanse Foundation Against Intolerance and Racism voert dan weer campagnes tégen diversiteits- en inclusieprogramma's en antiracisme-initiatieven aan scholen en universiteiten. 

Ook de Britse Free Speech Union (FSU) zit in het netwerk rond het CHSS. FSU-oprichter Toby Young, een voormalig journalist, schreef een artikel waarin hij pleitte voor genetisch gemanipuleerde intelligentie, die hij omschreef als “progressieve eugenetica”. Young kwam in opspraak vanwege homofobe en misogyne berichten op sociale media, en nadat hij onjuiste informatie over de coronapandemie had verspreid. 

Voormalig journalist Toby Young schreef een artikel waarin hij pleitte voor genetisch gemanipuleerde intelligentie, die hij omschreef als “progressieve eugenetica”

Van die FSU is de Brits-Canadese socioloog Eric Kaufmann adviseur. Kaufmann is oprichter en directeur van CHSS dat de conferentie organiseerde waar Boudry aanwezig was. In een promotiefilmpje voor een onlinecursus over woke aan de Universiteit van Buckingham noemt Kaufmann die universiteit "de enige in Groot-Brittannië waar waarheid en vrijheid primeren op de woke-ideologie", volgens hem het "dominante geloofssysteem van cultureel links". 

Kaufmann pleitte in dat verband een jaar geleden onder meer voor bijkomende wetgeving en overheidsinterventies om proactief wokeness te verdrijven van universiteiten. Kaufmann liet het niet bij theorie alleen. Hij werkte actief mee aan de zogenaamde Higher Education Freedom of Speech Act. Op papier had die tot doel om vrijheid van meningsuiting te beschermen aan universiteiten. Critici wezen op het neveneffect dat extreemrechts gedachtegoed en racisme moeilijker zullen kunnen worden geweerd van de schoolbanken.

Op de website van de UGent wordt Kaufmann vermeld als inspirator van het project Het geboorteprobleem van het liberalisme, waarvoor Boudry recent als bezoldigd medewerker werd aangenomen. Het project steunt op middelen uit het Bijzonder Onderzoeksfonds van de UGent, waarmee de universiteit haar eigen onderzoeksbeleid bepaalt.

Pseudowetenschap

Heel wat andere aangebrande figuren kregen op de conferentie van het CHSS een forum, onder wie ook Jan van de Beek, de Nederlandse migratie-onderzoeker die bekendstaat voor zijn academische steun aan extreemrechts. In dat kader schreef Van de Beek begin 2024 een rapport in opdracht van Vlaams Belang over de “financiële kosten en baten van immigratie voor België”. Massa-immigratie is financieel onhoudbaar, propageert Van de Beek al langer. De orthodoxe islam en de westerse cultuur noemt hij bovendien onverenigbaar, wat volgens hem zal "leiden tot cultuurbotsingen”.  

Ook andere figuren, die Apache eerder vermeldde in het stuk over de Gentse universiteit, waren aanwezig, onder wie Nathan Cofnas en Jonathan Anomaly

Ook andere figuren, die Apache eerder vermeldde in het stuk over de Gentse universiteit, waren aanwezig, onder wie Nathan Cofnas en Jonathan Anomaly. Die laatste gaf ook een lezing. Beiden reageerden op het stuk over rassentheorie in Apache met een verregaande intimidatie aan de redactie. Zij eisten een hoge geldsom van Apache, bovenop de schrapping van een passage over hen in de tekst. 

In verband met Cofnas verwijzen Boudry's vakgroepcollega's in hun bijdrage in Apache naar diens racistische uitspraak op zijn blog dat zwarte mensen "in een echte meritocratie haast al hun vooraanstaande posities buiten sport en entertainment" zouden verliezen omdat ze volgens Cofnas nu eenmaal minder intelligent zijn.