Op 20/8 schorste UGent Nathan Cofnas preventief naar aanleiding van een tuchtrechtelijk vooronderzoek dat de universiteit opstartte naar de controversiële onderzoeker. Een dag eerder zei het rectoraat nog niet vooruit te willen lopen op mogelijke beslissingen over Cofnas en diens rol in het overlijden van de Britse socioloog Jason Arday.
Britse en internationale media berichtten de afgelopen maand uitvoerig over vermeend plagiaat door Arday nadat de zwarte professor door de zelfverklaarde 'rassenrealist' Nathan Cofnas in een blogpost werd beschuldigd. Arday nam ontslag als hoogleraar en onderzoeksmedewerker aan de Universiteit van Cambridge en werd vrijdag (14/8) dood aangetroffen in zijn appartement. Cofnas en de conservatieve historicus David Starkey vergeleken de ontmaskering van Arday in een podcast met ‘onchristelijke wraak’ die zelfs Grieks tragediedichter Sophocles niet beter had kunnen bedenken.
28 december 2025. Nathan Cofnas krijgt in een discussie op het socialemediaplatform X het verwijt dat hij een eeuwige student is die zonder werk zit. Dat laat de Amerikaanse filosoof niet over zijn kant gaan.
“Ik rondde mijn doctoraat binnen de normale termijn af, werkte drie jaar aan Cambridge (University of Cambridge, red.) en ben nu aangenomen door een andere universiteit”, schrijft Cofnas. De nieuwe werkgever van de omstreden wijsgeer blijkt een Vlaamse universiteit te zijn. Cofnas, die internationaal bekend staat als onvermoeibare verdediger van ‘rassenwetenschap’ (race science), vindt onderdak bij de vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschap aan de UGent.
Read the English version of this article here.
Wat is rassenwetenschap en eugenetica?
Aanhangers van race science beweren dat er significante verschillen zijn in (persoonlijkheids)kenmerken tussen verschillende ‘mensenrassen’. Daarbij focussen zij meestal op IQ. Er heerst echter een wetenschappelijke consensus dat mensenrassen zoals race scientists die begrijpen, niet bestaan. Ook het onderzoek dat deze rassenwetenschappers voeren naar IQ wordt door de wetenschappelijke gemeenschap consequent naar het rijk van de pseudowetenschap verwezen.
Eugenetica verwijst naar het idee (en soms de praktijk) om de ‘genetische kwaliteit’ van een bevolking of de mensheid als geheel te verbeteren. Hedendaagse varianten houden zich vooral bezig met embryoselectie. Genetici (maar ook ethici) bekritiseren deze praktijken, waarmee bestaande bedrijven beloftes doen die ze (op basis van de state of the art) niet kunnen maken. Zeer vaak bestaan er duidelijke linken tussen hedendaagse eugenetici en race science.
Op korte termijn gaat Cofnas aan de slag als postdoctoraal medewerker in een onderzoeksproject onder leiding van de Nederlandse professor Bouke de Vries, waarin “het geboorteprobleem van het liberalisme” wordt onderzocht. Het project draait om de vraag hoe een liberale samenleving kan reageren wanneer het aandeel van ‘niet-liberale’ burgers toeneemt.
In opspraak (bis)
Dat de vakgroep onderdak biedt aan een omstreden figuur als Cofnas zorgt voor ongenoegen bij een aantal van zijn toekomstige collega’s, die reeds op de hoogte zijn van de aanstelling. Cofnas' academische oeuvre is bovendien niet alleen hoogst controversieel. De Amerikaan provoceert graag en veelvuldig. Een paar maanden geleden werd hij door de conservatieve Britse krant The Telegraph nog omschreven als “een van Groot-Brittannië’s meest controversiële academici”.
Cofnas is volgens The Telegraph “een van Groot-Brittannië’s meest controversiële academici”
Voor het Emmanuel College van de Universiteit van Cambridge was in het voorjaar van 2024 de maat vol, toen hun toenmalige onderzoeksmedewerker Cofnas in een blogpost stelde dat zwarte mensen minder intelligent zijn dan witte mensen. Het college verbrak de banden omdat zijn tekst in strijd was met hun principes van diversiteit, gelijkheid en inclusie (Diversity, equity, and inclusion) en daarom onverenigbaar met “de kernwaarden en de missie” van het college.
Cofnas neemt in het project de plaats in van filosoof Maarten Boudry, wiens mandaat aan UGent eind vorig jaar afliep. Vakgroepvoorzitter Erik Weber bevestigt aan Apache dat Cofnas binnen afzienbare tijd aan de universiteit start. “Pas wanneer het visum van Cofnas in orde is, zal duidelijk worden wanneer zijn opdracht precies aanvangt.”
Het onderzoeksproject van professor de Vries waar Cofnas aan zal meewerken is niet zonder controverse. De Vries kwam in 2025 in opspraak toen Apache aan het licht bracht dat hij rassentheorieën en eugenetica legitimeert in zijn onderwijspraktijk – waarvoor hij op de vingers werd getikt door de Onderwijscommissie van de universiteit – en in zijn publicaties, waarin hij problematische auteurs (onder wie Cofnas) citeert.
Later onthulde Apache dat De Vries deelnam aan een geheime conferentie in de Hongaarse hoofdstad Boedapest voor pseudowetenschap rond ras en eugenetica.
Rassenwetenschapper Nathan Cofnas: “Wie diversiteit echt waardeert, zou voorstander moeten zijn van het behoud van raciaal onderscheid”
Terugvechten als witte mensen
De ontevredenheid die bij leden van de vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschap naar aanleiding van de affaire-De Vries leeft, dreigt met de aanstelling van Cofnas nog veel groter te worden. Dat heeft alles te maken met het feit dat hij zichzelf trots omschrijft als ‘rassenrealist’.
De theorie van dat zogezegde rassenrealisme (race realism) stelt tegen alle wetenschappelijke evidentie in dat er ‘reëel’ sprake is van zogezegde ‘mensenrassen’. Tussen die mensenrassen onderling zouden volgens diezelfde theorie significante verschillen bestaan, met name wat betreft IQ.
Die overtuiging spreekt Cofnas onverbloemd uit in de eerder vermelde blogpost uit 2024: “Wie diversiteit echt waardeert, zou voorstander moeten zijn van het behoud van raciaal onderscheid. Tussen rassen moeten bepaalde barrières worden opgeworpen, zodat elk ras uitdrukking kan geven aan zijn eigen unieke genie. In het geval van groepsconflicten kan raciaal tribalisme soms de sleutel zijn om collectieve actieproblemen op te lossen. Als witte mensen worden aangevallen omdat ze wit zijn, is het logisch dat ze terugvechten als witte mensen.”
Nathan Cofnas: “Met de hulp van niet-woke politici kunnen we nieuwe afdelingen aan universiteiten oprichten die een ander standpunt huldigen”
Zelf wil Cofnas tegen het spookbeeld van woke terugvechten. Wokeness is voor hem een ideologie waarmee ‘links’ de academische wereld en de hele samenleving wil ‘overnemen’. Voor een effectieve strijd tegen woke is het essentieel om een biologische invulling te geven aan het concept van ras, meent Cofnas. En daarbij is de academische wereld het strijdperk bij uitstek.
Naarmate aanhangers van ‘rassenrealisme’ aan de universiteit aangesteld worden, zullen volgens Cofnas woke academici stelselmatig ‘wegverdund’ worden. “Met de hulp van niet-woke of conservatieve donateurs en politici kunnen we nieuwe centra of afdelingen aan universiteiten oprichten die een ander standpunt huldigen”, schrijft Cofnas. Rassenrealisme op grote schaal toepassen zal volgens Cofnas het einde van het wokisme inluiden.
Minder eerlijk, meer gewelddadig
Aan het idee dat mensen gelijkwaardig zijn, hecht Cofnas geen waarde. Volgens de Amerikaan propageert net ‘woke’ ten onrechte dat gelijkwaardigheidsdenken.
Hoe ver Cofnas zijn redenering over de ongelijkheid van de mensenrassen doordrijft, blijkt uit een inmiddels berucht tweede citaat uit de blogpost. Het geeft een inkijk in de rabiaat racistische ideologie van Cofnas.
“Via een kleurenblinde aanpak waarbij kandidaten alleen op academische kwalificaties worden beoordeeld, zouden zwarten 0,7% van de studenten aan Harvard uitmaken. Zelfs dat zou een overschatting kunnen zijn, aangezien middelbare schooldiploma's soms een boost krijgen door positieve discriminatie. In een meritocratie zou de faculteit van Harvard worden gerekruteerd uit de allerbeste studenten, waardoor het aantal zwarte professoren bijna 0% zou zijn. Zwarte mensen zouden bijgevolg uit haast alle vooraanstaande posities verdwijnen, behalve in de sport- en entertainmentwereld.”
Cofnas propageert niet alleen pseudowetenschappelijke rassentheorieën, maar onderhoudt ook nauwe banden met het racistische netwerk van de Human Diversity Foundation (HDF) van de Deense witte suprematist Emil Kirkegaard. Kirkegaard staat bekend om nog provocerendere geschriften over genetica en ras. Hij beweerde dat zwarte Amerikanen minder eerlijk en minder intelligent zijn dan witte Amerikanen en dat ’Afrikanen’ meer aanleg hebben tot geweld.
Recent omschreef Kirkegaard Cofnas nog als “de beste conservatieve filosoof die nog in leven is”. In een podcast van het online HDF-magazine Aporia, dat de spreekbuis is van rassenwetenschappers, deed Cofnas zijn ideeën over de strijd tegen ‘woke’ uit de doeken. Cofnas verwees op zijn beurt geregeld lovend naar pseudowetenschapper Kirkegaard. In een post op X omschreef hij de Deense selfmade rassenwetenschapper als “een rassenrealist die academisch werk levert”.
In de X-post waarin Cofnas Kirkegaard looft, verwijst hij ook naar de extreemrechtse Britse vlogger en Youtuber Edward Dutton, die net als Kirkegaard kernlid is van de Human Diversity Foundation.
De namen van Dutton en Kirkegaard zijn ook bij Bouke De Vries niet onbekend. De Vries nam in 2024 samen met onder meer Dutton deel aan de geheime, racistische London Conference on Intelligence (LCI) in Boedapest, nadat Kirkegaard hem daarvoor persoonlijk uitnodigde. De editie van LCI bleek een eerbetoon aan Richard Lynn, die doorgaat als godfather van de hedendaagse race science, zo bleek uit de programmafolder die Apache kon inkijken.
Vertrouw op je stamgenoten
Door Cofnas aan te werven op zijn eigen project, toont De Vries aan hoe het netwerk van rassenwetenschappers zichzelf binnen en buiten de academische sector bedient. Binnen datzelfde project is ook de Amerikaan Craig Willy met een doctoraatsproject bezig. Willy schreef aan de KU Leuven een masterscriptie over eugenetica en publiceert regelmatig in HDF-magazine Aporia. Hij communiceert op X veelvuldig met andere aanhangers van rassenwetenschap en post geregeld pro-eugenetische boodschappen.
Het wordt volgens Faria, Anomaly en Willy tijd om de moderne liberale politieke orde achter te laten en terug te keren naar ’stammenpolitiek’
De kliek van rassenwetenschappers werkt nauw samen en steekt de lof voor elkaars visie niet onder stoelen of banken. De Portugese filosoof Filipe Nobre Faria vermeldt op zijn persoonlijke website dat hij adviseur is op het project van De Vries. Faria schreef samen met zelfverklaarde eugeneticus Jonathan Anomaly het controversiële artikel Can Liberalism Last, dat verplicht leesvoer was voor eerstejaarsstudenten in De Vries' vak politieke filosofie en dat aanleiding was voor een tik op de vingers van de Onderwijscommissie. Volgens Anomaly en Faria is de “instroom van laaggeschoolde immigranten uit Afrika en het Midden-Oosten” met name in Zweden een “bedreiging voor liberale samenlevingen” die tot uiting komt in een daling in sociaal vertrouwen.
De banden tussen de vier wetenschappers komen in verschillende publicaties naar voren. In het voorwoord van Anomaly’s pro-eugenetica boek Creating Future People bedankt hij Faria en Cofnas. Cofnas wordt daarbij omschreven als ’goede vriend’ van Anomaly. Faria, Anomaly en Craig Willy schreven dan weer samen een artikel over ‘verlicht tribalisme’, dat een duidelijke echo is van het tribalisme dat Cofnas in zijn blogpost vermeldt. Het idee van ‘verlicht tribalisme’ stelt dat het moderne liberale kosmopolitanisme gedoemd is om te falen. Volgens Faria, Anomaly en Willy zijn mensen geëvolueerd om anderen buiten ’de eigen stam’ te wantrouwen en net sterk samen te werken met en te vertrouwen op ‘stamgenoten’. Het wordt volgens hen tijd om de moderne liberale politieke orde achter te laten en terug te keren naar ‘stammenpolitiek’.
Cofnas omschrijft zichzelf als ‘filosoof van de biologie’
Faria en Willy schreven dan weer samen een artikel over ’techno-natalisme’, een eufemisme voor het gebruik van eugenetica in de politieke strijd tussen natiestaten. Willy schreef al eerder over het onderwerp op Aporia, waar hij Israël prijst als een lichtend voorbeeld voor de praktijk.
Geknipte figuur
Over de vraag of Cofnas de geschikte academicus is om op een project over politieke filosofie te werken, bestaat bij insiders gerede twijfel. Cofnas omschrijft zichzelf als ’filosoof van de biologie’. In zijn publicatielijst vinden we geen artikels terug die onder de noemer politieke filosofie vallen, en evenmin artikelen over liberalisme en geboortecijfers, de onderwerpen die centraal staan in het project aan UGent.
Het gebrek aan aantoonbare expertise bij Cofnas lijkt erop te wijzen dat het project van De Vries eerder ideologisch van aard is, al laat de onderzoeksvraag open hoe het liberalismeprobleem moet worden aangepakt.
Het nieuws over de aanwerving van Cofnas komt middenin een door de vakgroep georganiseerde lezingenreeks rond het gevaar van eugenetica
Wijst de aanstelling van Cofnas erop dat ‘rassenverschillen’ of eugenetische ‘strategieën’ – zoals bijvoorbeeld embryoselectie – in aanmerking komen om het in het onderzoeksproject genoemde vruchtbaarheidsprobleem van het liberalisme aan te pakken?
Toen Apache Maarten Boudry vorig jaar vroeg naar zijn onderzoekswerk bij het project van De Vries, bleek hij voor het ’probleem’ van vruchtbaarheid geen verband te leggen met etniciteit of een link te leggen tussen IQ en genen. Promotor Bouke de Vries en diens doctoraatsstudent Craig Willy doen dat in hun academisch werk wel. Gezien zijn pseudowetenschappelijke reputatie lijkt ook Cofnas daartoe geneigd te zullen zijn.
Het nieuws over de aanwerving van Cofnas komt middenin een door de vakgroep georganiseerde lezingenreeks rond het gevaar van eugenetica. De lezingen moeten een antwoord van academici bieden op de commotie die vorig jaar ontstond rond het (pseudo)wetenschappelijke en pedagogische parcours van De Vries, waarin eugenetica en rassentheorieën een schijn van wetenschappelijkheid kregen. Afgelopen dinsdag (3/3) leverde de gerenommeerde Britse antropoloog Rebecca Sear in het kader van de reeks kritiek op artikels van De Vries en Cofnas, al noemde ze de namen van de wetenschappers niet.
Academici aan UGent vinden dat de Gentse universiteit met twee maten en gewichten meet
Maar liefst dertig academici die verbonden zijn aan de vakgroep ventileerden eerder al in een opiniestuk hun ongenoegen over de pseudowetenschappelijke ideeën die door hun collega verdedigd worden. Daarin vernoemden zij evenwel hun collega Bouke de Vries niet bij naam. Aan de meermaals door De Vries geciteerde Nathan Cofnas – van wie zij destijds niet konden vermoeden dat hij ooit hun collega zou worden – wijdden zij wel een passage. Hij is volgens de auteurs een figuur die “binnen de filosofie meewerkt om racistische pseudowetenschap een schijn van academische geloofwaardigheid te bezorgen”.
De affaire-Pettit en hoe het verder moet
Vakgroepvoorzitter Erik Weber verwacht geen problemen met de aanstelling van Cofnas omdat alle geijkte procedures werden gevolgd. Toch vinden verschillende academici aan UGent dat de Gentse universiteit met twee maten en gewichten meet.
Recent kwam de Vrije Universiteit Brussel (VUB) in nauwe schoenen door hun geplande aanstelling van de Britse sociaal geograaf Harry Pettit. De VUB trok de aanstelling van Pettit in na een tweet waarin hij ayatollah Ali Khamenei omschreef als iemand die het “tot zijn dood opnam tegen de pedofiele VS-‘Israël’-cabal”.
Aan UGent bleek Pettit mede vanwege zijn ‘voorgeschiedenis’ van extreme politieke opvattingen aan de vakgroep Conflict and Development van meet af aan niet welkom. Cofnas lijkt aan een minder meticuleuze screening te zijn onderworpen.
Patrick Loobuyck (Universiteit Antwerpen), die gastprofessor politieke filosofie is aan UGent, schreef in een opiniestuk in De Morgen dat de VUB de situatie beter had kunnen inschatten en Pettit beter niet had aangenomen. Over De Vries hield hij zich nochtans steeds op de vlakte.
Door de kandidatuur van Cofnas zomaar te laten passeren, lijkt de universiteit achteloos om te gaan met het gevaar dat pseudowetenschappelijke theorieën terrein winnen in de academische wereld. Cofnas maakt zich namelijk niet enkel – net zoals Pettit – schuldig aan bedenkelijke posts op sociale media, waarover je kan debatteren of dit onder de vrijheid van meningsuiting valt, maar bedrijft regelrechte pseudowetenschap.
De zaak-De Vries stond op geen van de vakgroepvergaderingen Wijsbegeerte en Moraalwetenschap op de agenda, al lieten leden van de vakgroep hun stem horen tijdens de variapunten, zegt Weber. Ook op de laatste vakgroepvergadering van woensdag (4/3) was er geen ruimte voor vragen over De Vries en Cofnas.
Dat De Vries na de artikels op Apache niet gevraagd werd om zijn banden met rassenwetenschappers te verduidelijken, kan er bij velen niet in. De Vries werd door zijn collega’s meermaals gevraagd om daar commentaar op te geven. De Vries weigert consequent te antwoorden op hun vragen en daagde sinds het verschijnen van het eerste Apache-artikel over hem niet meer op voor de vakgroepvergaderingen.
Apache vroeg het rectoraat of de problematische academische voorgeschiedenis van Cofnas een mogelijk struikelblok vormde tijdens de solicitatieprocedure. We publiceren hun reactie integraal onderaan.
Voor de derde keer op rij weigerde De Vries ook in te gaan op vragen van Apache. We vroegen hem onder meer hoe hij aankijkt tegen omstreden theorieën als die van Kirkegaard en Cofnas, en waarom hij Cofnas geschikt acht om onderzoek te doen in zijn project over het liberalisme, en hoe hij reageert op de kritiek van Rebecca Sear. Ook Cofnas zelf reageerde niet op vragen over zijn aanstelling.
Reactie UGent
De onderzoeker in kwestie werd na een reglementair correct verlopen selectieprocedure als meest geschikte kandidaat geselecteerd, maar zijn aanstelling bij de universiteit kan pas starten zodra de lopende procedures voor werk- en verblijfsvergunning zijn afgerond. Dat is momenteel nog niet het geval.
We kunnen begrijpen dat deze aanwerving vragen en zorgen oproept maar de UGent is wettelijk verplicht om kandidaten objectief te beoordelen op basis van de vacaturevereisten. De uitspraken van de kandidaat zijn voor velen aanstootgevend maar ze blijken niet in strijd te zijn met de wet. De uiteindelijke keuze van de kandidaat blijft dus bij de budgethouder binnen de faculteit liggen, op basis van criteria zoals het publicatiedossier en expertise. (In dit geval is de budgethouder professor Bouke de Vries, red.)
De deontologische code van de UGent, zoals goedgekeurd door de raad van bestuur van 12 januari 2024, neemt de wettelijke grenzen aan de vrijheid van meningsuiting over en is dus niet bijkomend of meer beperkend: de standpunten en uitspraken van de onderzoekers in kwestie houden geen schending in van de bepalingen inzake vrijheid van meningsuiting zoals terug te vinden in de deontologische code van de UGent.
Laat heel duidelijk zijn dat de UGent elke vorm van discriminatie verwerpt en een open debat aanmoedigt waarin controversiële ideeën kritisch kunnen worden besproken én weerlegd. Iedereen is welkom om zijn of haar stem te laten horen. Conform haar missie, blijft de universiteit zich onverminderd inzetten voor pluralisme, respect voor mensenrechten en een inclusieve academische gemeenschap.
Stellingen van mensen die voor een fictief gevaar willen waarschuwen door te schermen met een politiek geladen woord als "woke" verliezen al meteen alle nodige neutraliteit/geloofwaardigheid! Zie oa ook die hele Trump-"swamp", om ook zeker hiér de N-VA weer niet uit te sluiten, natuurlijk.
(De definitie van Jane Fonda over woke: 'Woke just means you give a damn about other people'...)
En hoe vaker dit zootje Geleerden met hun vrees voor de "bedreiging voor onze liberale samenleving" schermt, hoe meer je geneigd bent aan te voelen dat zijzelf allesbehalve uit zijn op het beschermen ervan...
En dan dat bij wijlen weer oprakelen van eugenetica zal in déze tijden ook weer geen toeval zijn, als zij van blanken weer 'ns de Übermensch willen maken.
What's next: de superioriteit "aantonen" van hetero's vs homo's? Van Christenen vs Joden?
Het indrukwekkende waargebeurde verhaal over Katherine Johnson, Dorothy Vaughan & Mary Jackson - drie briljante vrouwen van Afro-Amerikaanse afkomst, die werkten bij de NASA en het brein waren achter één van de grootste operaties in de geschiedenis: astronaut John Glenn in een baan om de aarde brengen.