“Tussen wat pseudowetenschap is of lijkt te zijn ligt een grijze zone. Nathan Cofnas is niet van het type ‘flat earthers’, hij gelooft niet dat de aarde plat is. Maar bijvoorbeeld de stelling dat er erfelijke genetische verschillen bestaan tussen groepen huidskleur wat betreft intelligentie − ik heb helemaal geen sympathie voor die stelling, bij lange niet − is perfect begrijpelijk. En ze is zinvol. Dat die uitspraak vals is, is nooit aangetoond.”
Tijdens de speech van oud-decaan Freddy Mortier verlieten tientallen studenten en professoren, onder luid applaus van het publiek, de zaal
Het zijn de opvallende woorden van Freddy Mortier, oud-decaan van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit Gent, in zijn toespraak tijdens de proclamatieviering van de studenten Letteren en Wijsbegeerte aan de UGent gisterennamiddag (16/9).
Tijdens de speech verlieten tientallen studenten en professoren, onder luid applaus van het publiek, de zaal. Na afloop verontschuldigde decaan en historicus Gita Deneckere zich bij het publiek. “Ik denk dat je hier een demonstratie ziet van wat het betekent om gecanceld te worden”, wierp Mortier het publiek nog toe. Zonder de speech helemaal af te maken, verliet hij nadien de zaal.
Mortier stelde tijdens zijn speech onder meer dat Cofnas’ tijdelijke schorsing het resultaat was van een georganiseerde lynchpartij, waarmee hij zijn vakgroepgenoten een veeg uit de pan lijkt te geven. “Vroeger kwam het wel eens voor dat collega’s elkaar voor de tuchtraden sleepten, maar nu ging het om een groepsactie. Zoiets heb ik nog nooit gezien.”
Ook de bezwaren die door leden van de vakgroep werden aangetekend bij de Commissie voor Wetenschappelijke Integriteit – waar Mortier zelf voorzitter van is – noemde hij een “politie-actie”.
De hoogleraar reageerde intussen bij De Morgen. Daar zegt hij niet te hebben “beseft hoe gevoelig” de kwestie lag. “Ik vond het niet verstandig om Cofnas te schorsen”, klinkt het. “Als de hoeveelheid klachten de graadmeter wordt om iemand tuchtsancties op te leggen, is het einde nog niet in zicht. Dan kan een luide groep tegenstanders eender wie het zwijgen opleggen. Ook mensen waarmee Cofnas’ criticasters het wel eens zijn.”
Van 2003 tot 2006 was Mortier voorzitter van de Vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschap van de UGent en van 2004 tot september 2012 ook decaan van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte, waar hij werd opgevolgd door historicus Marc Boone. Tussen 2013 en 2017 was hij vicerector van de universiteit.
Tuchtonderzoek
De zaak rond de omstreden zelfbenoemde ‘rassenrealist’ Nathan Cofnas beroert al een tijdje de gemoederen aan de UGent en breder in de academische wereld. Op 20/8 opende de UGent een tuchtrechtelijk vooronderzoek naar Cofnas na aanhoudende klachten bij de tuchtcommissie van de universiteit. Op 27/8 kreeg hij een ordemaatregel opgelegd, die verplicht hem drie maanden te telewerken. In die periode mag hij ook niet lesgeven.
De Amerikaanse filosoof, die gelooft in het bestaan en de superioriteit van het ‘witte ras’, kwam bij het brede publiek in opspraak nadat hij de zwarte Cambridge-onderzoeker Jason Arday in een blogpost beschuldigde van plagiaat. Arday werd het doelwit van een door gelijkgezinde ‘rassenwetenschappers’ gecoördineerde mediastorm, zo toonde de Byline Times aan. Hij is inmiddels overleden.
Omstreden aanstelling
Apache onderzoekt de aanstelling van Cofnas aan de UGent al sinds begin dit jaar. Cofnas stelde in een blogpost in het voorjaar van 2024 dat zwarte mensen minder intelligent zijn dan witte mensen, waarna het prestigieuze Emmanuel College van de Universiteit van Cambridge de banden met haar toenmalige onderzoeksmedewerker verbrak.
De bezwaren die vakgroepleden aantekenden bij de Commissie voor Wetenschappelijke Integriteit – waar Mortier voorzitter van is – noemde hij een “politie-actie”
Sindsdien vond Cofnas een plek aan de UGent onder Nederlandse promotor Bouke de Vries, die zich al jaren beweegt in kringen van zogenaamde ‘rassenrealisten’. Samen zouden ze werken aan het project Het geboorteprobleem van het liberalisme, hoewel de cv van Cofnas toont dat hij daar niet de relevante expertise voor heeft.
In een statement stelde de vakgroep al in mei dit jaar dat de aanstelling van Cofnas als wetenschappelijk medewerker niet te verantwoorden was. Ze wees toen ook op de grote negatieve morele en bedrijfseconomische impact van de aanwerving.
Bovendien heb ik duidelijk de indruk dat er hier weinig wetenschappelijke argumenten tegen de theorie van Cofnas, die ik verwerpelijk vind, worden aangehaald. Dit sterkt enkel de stelling van z'n medestanders dat dit een heksenjacht is.
Kortom veel gewauwel, weinig argumenten.
Bedankt voor de opmerking. Vanzelfsprekend dienen de uitspraken van Cofnas inhoudelijk gekaderd te worden. Dit is een groot gemis bij de meeste media die het verhaal oppikten. Precies om die reden publiceerde Apache, aansluitend op dit nieuwsartikel, deze week twee gastbijdragen van UGent-wetenschapshistoricus Pieter Beck die in Vlaanderen geldt als de voornaamste kenner van het werk van Cofnas. Je vindt zijn gastbijdragen hier:
https://apache.be/2026/09/17/waarom-ik-cofnas-rassenrealisme-pseudowetenschap-noem
https://apache.be/2026/09/17/cofnas-rassenrealisme-geen-pseudowetenschap-lees-zijn-blogs-erop-na
Een opmerkelijke stelling van een filosoof! Zelfs een eerstejaarsstudent wijsbegeerte of moraalwetenschappen weet dat de bewijslast altijd ligt bij wie de uitspraak doet, nooit bij wie een uitspraak zonder bewijs ontkracht.